Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez almaatasözüEvlenmemiş kişi bir kız gördü mü hemen gönlünü kaptırıverir; soruşturma yapmadanevlenmek ister. Bu tutum yanlıştır. Gece karanlığında, kusuru var mı, yok mu, görmeden kumaşalmaya benzer. İnsan hiçbir şeyi incelemeden, gözü kapalı almamalıdır.
- ergene var ergene, kaygısız gir yorganaatasözüBekarken evlenen erkeğin karısı, önce evlilik geçirip yeniden evlenen kişinin karısından daha mutlu olur.
- ergene karı boşaması kolayatasözüAğır bir durumla karşı karşıya olmayan kimse için ben olsam şöyle yaparım, böyle yaparım demek kolaydır. Dediklerinin yapılabilip yapılamayacağını o durum içinde bulunanlardan sormalı.
- erenlerin sağı, solu olmazatasözüOlgun insanlar, sizin doğru bulduğunuz biçimde de, doğru bulmadığınız biçimde de işyaparlar. Ne türlü davranırlarsa davransınlar, tutumları kendilerine yakışır.
- en kolay iş yemek, çiğnemeden yutulmazatasözüEmek çekilmeden yapılabilen iş yoktur.
- emmim, dayım kesem; elimi soksam yesematasözüBir kimsenin minnetsiz, rahat rahat harcayacağı para, amcasının, dayısının verdiği değil,kendisinin kazandığı paradır.
- emanet eşeğin yuları gevşek oluratasözüBir kimseye emanet edilen şeyin o kimsece iyi korunmadığı her zaman görülen olaylardandır.
- emanete hıyanet olmazatasözüEmanet olarak bize bırakılan şeyi iyi korumamak, kendi yararımıza kullanıp yıpratmak,törelerimize ve doğruluk kurallarına aykırıdır.
- el yumruğu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanıratasözüBaşkasının gücü karşısında boyun eğmek zorunda kalacağını anlayamamış olan kimse, kendi gücünün herkese boyun eğdireceğini sanır.
- el terazi, göz mizanatasözü"değerlerini, niteliklerini yaklaşık olarak tahmin edebilen" anlamında kullanılan bir söz.
- el kesesinden sultanım, develer olsun kurbanımatasözüBir varlıklı adına iş gören kişi, bol bol harcamada bulunur.
- el ile gelen düğün bayramatasözüHerkese birden gelen sıkıntı ve felakete katlanmak, yalnızca bir kişiye gelene katlanmaktan daha kolaydır" anlamında kullanılan bir söz.
- el ile bozgun düzgünatasözüToplum içinde yaşayan kişi, başkalarını üzen şeyleri de, sevindiren şeyleri de paylaşmalıdır.
- el için yanma nare araatasözüHiç kimse için üzülüp kendini tehlikeye atma. Keyfine bak, rahatını bozma.
- el için kuyu kazan, evvela kendi düşeratasözüBaşkasını tuzağa düşürmeye çalışan kimse, bu tuzağa ondan önce kendisi düşer.
- el için ağlayan gözden oluratasözüBaşkası için yapılacak özverinin bir sınırı vardır. Bunu aşarsanız uğrayacağınız zararyanınıza kalır.
- el el ile, değirmen yel ileatasözüİnsanlar birbirlerine yardım etmeden başarıya ulaşamazlar. Bu durum, cansızlarda bile görülür: Değirmenin dönebilmesi ve buğday öğütebilmesi için rüzgar ister.
- el el için ağlamaz; başına kara bağlamazatasözüHerkes, derdinin çaresini başkasından beklememeli; kendisi bulmalıdır. Elin adamı,derdinize sizin gibi yanmaz.
- el el üstünde olur, ev ev üstünde olmazatasözüBirbirinin üstüne konabilen, birbiriyle birleşebilen birçok şeyler vardır. Ancak bir aile üstüne ikinci bir aile, aynı evde yaşayamaz.
- el eli yıkar yüzüatasözüBir kişi başka bir kişiye yardım ederse o da bu iyiliğin altında kalmaz; güçlenmiş olarak yardımlara koşar.
- el elin aynasıdıratasözüBirbirine yabancı kimseler bile birbirinin durum ve davranışlarını dikkatle izlerler; onlar üzerine doğru bilgi edinirler. Öyle ki kimi zaman kişi, kendi özelliklerini başkalarından öğrenir.
- el elden kalmaz, dil dilden kalmazatasözüBir kişi başkasına vurursa, o da kendisine vurur. Bir kişi başkasına kötü söz söylerse o dakendisine söyler. Saldıranın eli, dili var da saldırılanın yok mu?
- el ağzına bakan, karısını tez boşaratasözüKişi, özel yaşamı ile ilgili önemli konularda başkasının düşüncesiyle değil, kendi düşüncesiyle ve kendi durumunu düşünerek karar vermelidir. Başkasının sözüne uyarsa, özel hayatının düzeni bozulabilir.
- el üstünde gömlek eskimezatasözüEğreti olarak alınan şey, dikkatle korunur; bir süre sonra olduğu gibi geri verilir. Ödünç parada böyledir. Batmaz, ödenir.
- el öpmekle ağız aşınmazatasözüÇok önemli bir iş için bir kimseye ricada bulunmak, hatta yalvarmak gerekirse, yapınız. Bununla hiçbir şeyiniz eksilmez.
- elvergisi, gönülatasözüBize bir şey verene, armağan edene karşı gönlümüzde sevgi uyanır.
- elti eltiye eş olmaz, arpa unundan aş olmazatasözüArpa unundan aş olmadığı gibi eltiler de birbirleriyle kaynaşıp arkadaş olamazlar.
- elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açaratasözüEltiler sevişmediklerinden birbirlerinden uzak dururlar. Görümceler ise gelinlerle, avaz avaz bağırarak kavga ederler.
- elmayı soy da ye, armudu say da yeatasözüElma kabuğu soyularak, armut da aşırı gidilmeyerek, sayı ile yenilmelidir.
- elmayı havaya at, düşünceye kadar Allah kerimatasözüİyi niyetle başlanan işin başarı ile sonuçlanıp sonuçlanmayacağı kestirilemese de olumlu sonuç alınabileceğine inanmak gerekir.