Sözlük dizini

Atasözleri

2.437 madde

ekmeğin büyüğü, hamurun çoğundan oluratasözüVerimin bol olması, gerecin bol olmasına bağlıdır.
ekmeğini it yer, yakasını bit yeratasözüKazandıklarından başkaları yararlanan kişilere söylenir.
el ağzına bakan, karısını tez boşaratasözüKişi, özel yaşamı ile ilgili önemli konularda başkasının düşüncesiyle değil, kendi düşüncesiyle ve kendi durumunu düşünerek karar vermelidir. Başkasının sözüne uyarsa, özel hayatının düzeni bozulabilir.
el el ile, değirmen yel ileatasözüİnsanlar birbirlerine yardım etmeden başarıya ulaşamazlar. Bu durum, cansızlarda bile görülür: Değirmenin dönebilmesi ve buğday öğütebilmesi için rüzgar ister.
el el için ağlamaz; başına kara bağlamazatasözüHerkes, derdinin çaresini başkasından beklememeli; kendisi bulmalıdır. Elin adamı,derdinize sizin gibi yanmaz.
el el üstünde olur, ev ev üstünde olmazatasözüBirbirinin üstüne konabilen, birbiriyle birleşebilen birçok şeyler vardır. Ancak bir aile üstüne ikinci bir aile, aynı evde yaşayamaz.
el elden kalmaz, dil dilden kalmazatasözüBir kişi başkasına vurursa, o da kendisine vurur. Bir kişi başkasına kötü söz söylerse o dakendisine söyler. Saldıranın eli, dili var da saldırılanın yok mu?
el eli yıkar yüzüatasözüBir kişi başka bir kişiye yardım ederse o da bu iyiliğin altında kalmaz; güçlenmiş olarak yardımlara koşar.
el elin aynasıdıratasözüBirbirine yabancı kimseler bile birbirinin durum ve davranışlarını dikkatle izlerler; onlar üzerine doğru bilgi edinirler. Öyle ki kimi zaman kişi, kendi özelliklerini başkalarından öğrenir.
el eliyle yılan tutuluratasözüİnsan kendi işini kendisi görmelidir. Başkalarına yaptırılan iş istenildiği gibi olmaz.
el ile bozgun düzgünatasözüToplum içinde yaşayan kişi, başkalarını üzen şeyleri de, sevindiren şeyleri de paylaşmalıdır.
el ile gelen düğün bayramatasözüHerkese birden gelen sıkıntı ve felakete katlanmak, yalnızca bir kişiye gelene katlanmaktan daha kolaydır" anlamında kullanılan bir söz.
el için ağlayan gözden oluratasözüBaşkası için yapılacak özverinin bir sınırı vardır. Bunu aşarsanız uğrayacağınız zararyanınıza kalır.
el için kuyu kazan, evvela kendi düşeratasözüBaşkasını tuzağa düşürmeye çalışan kimse, bu tuzağa ondan önce kendisi düşer.
el için yanma nare araatasözüHiç kimse için üzülüp kendini tehlikeye atma. Keyfine bak, rahatını bozma.
el kesesinden sultanım, develer olsun kurbanımatasözüBir varlıklı adına iş gören kişi, bol bol harcamada bulunur.
el sikiyle gerdeğe girilmezatasözüBaşkalarının imkanlarıyla büyük işlere girilmez.
el terazi, göz kantaratasözü"değerlerini, niteliklerini yaklaşık olarak tahmin edebilen" anlamında kullanılan bir söz.
el terazi, göz mizanatasözü"değerlerini, niteliklerini yaklaşık olarak tahmin edebilen" anlamında kullanılan bir söz.
el yumruğu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanıratasözüBaşkasının gücü karşısında boyun eğmek zorunda kalacağını anlayamamış olan kimse, kendi gücünün herkese boyun eğdireceğini sanır.
el öpmekle ağız aşınmazatasözüÇok önemli bir iş için bir kimseye ricada bulunmak, hatta yalvarmak gerekirse, yapınız. Bununla hiçbir şeyiniz eksilmez.
el üstünde gömlek eskimezatasözüEğreti olarak alınan şey, dikkatle korunur; bir süre sonra olduğu gibi geri verilir. Ödünç parada böyledir. Batmaz, ödenir.
elde bulunan beyde bulunmazatasözüBeyler varlıklıdır, güçlüdür, saygındır... Sanılır ki her şey onlardadır. Ama öyle şeyler vardırki beyde bulunmaz da halkta bulunur.
eldeki bir kuş, daldaki iki kuştan iyidiratasözüElinde olan azla yetin, ona razı ol. Dalda olup eline geleceği belirsiz o iki kuşa elinde hâlihazırda bulunan kuşa değişme.
eldeki yara, yarasıza duvar deliğiatasözüBir kimsenin acı ve sıkıntısı başkasına dert gibi görünmez: Üzüntü içinde olan o değil ki.
elden gelen övün olmaz, o da vaktinde bulunmazatasözüBir kimsenin sürekli ihtiyaçları, başkasının yardımıyla tam olarak karşılanamadığı gibi bu yardım, gerekli olduğu zamanda da yapılmaz. Onun için kişi yalnız kendi kazancına güvenmelidir.
elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde gelmezatasözü"Gereksinimlerimizi başkalarından gelmesini beklersek, zamanında elimize ulaşmaz. Bu yüzden kendimiz karşılamaya çalışmalıyız" anlamında bir sözdür.
elden yiyen börkmüş, keseden yiyen çökmüşatasözüÇalışıp kazanan kişi yokluk yüzü görmez. Hep hazırdan yiyen, çok geçmeden yoksulluğa düşer.
eli boşa ağa uyur derler; eli doluya ağa buyur derleratasözüArmağansız gelen kişiye yüz verilmez. Dahası arayıp sorduğu ev büyüğü onun yanına çıkmaz. Armağanla gelen kişi ise güler yüzle ve saygıyla karşılanır.
elifin hecesi var, gündüzün gecesi varatasözüKolay ve düzgün başlayan iş, hep öyle sürüp gitmez. Güçlükler ve aksaklıklarla birlikte yürür.