Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- elmayı çayıra, armudu bayıraatasözüElma fidanını düz ve sulak yere, armut fidanını bayıra, su tutmayan yere dikmeli.
- elmas çamura düşse yine elmasatasözüKıymetli kimse ne denli horlanırsa horlansın, değerinden bir şey eksilmez.
- eli boşa ağa uyur derler; eli doluya ağa buyur derleratasözüArmağansız gelen kişiye yüz verilmez. Dahası arayıp sorduğu ev büyüğü onun yanına çıkmaz. Armağanla gelen kişi ise güler yüzle ve saygıyla karşılanır.
- elin ağzı torba değil ki büzesinatasözüDedikoduya elverişli bir durum ortaya çıktığında Halk bunu çeşitli yorumlarla genişletir. Alabildiğine dedikodu yapar.
- elifin hecesi var, gündüzün gecesi varatasözüKolay ve düzgün başlayan iş, hep öyle sürüp gitmez. Güçlükler ve aksaklıklarla birlikte yürür.
- elde bulunan beyde bulunmazatasözüBeyler varlıklıdır, güçlüdür, saygındır... Sanılır ki her şey onlardadır. Ama öyle şeyler vardırki beyde bulunmaz da halkta bulunur.
- elden yiyen börkmüş, keseden yiyen çökmüşatasözüÇalışıp kazanan kişi yokluk yüzü görmez. Hep hazırdan yiyen, çok geçmeden yoksulluğa düşer.
- elden gelen övün olmaz, o da vaktinde bulunmazatasözüBir kimsenin sürekli ihtiyaçları, başkasının yardımıyla tam olarak karşılanamadığı gibi bu yardım, gerekli olduğu zamanda da yapılmaz. Onun için kişi yalnız kendi kazancına güvenmelidir.
- eldeki yara, yarasıza duvar deliğiatasözüBir kimsenin acı ve sıkıntısı başkasına dert gibi görünmez: Üzüntü içinde olan o değil ki.
- elçiye zeval olmazatasözüBir kimsenin sözünü başka bir kimseye iletmekle görevli kişi, bu sözlerden sorumlu değildir. Sözler kırıcı ise bunda aracının bir suçu yoktur. Onu cezalandırmak gibi bir davranışta bulunulmamalıdır.
- ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasınıatasözüBir girişimden iyi sonuç almak isteyen temeli sağlam kurmalıdır. Nitekim ekilen tohum güzel olursa çıkan ekin de güzel, güçlü ve bol olur.
- ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değilatasözüKimi işler iyi niteliktedir. Kullanılan araç elverişsiz yetersiz de olsa kolaylıkla yürütülebilir. Ama her iş elverişsiz araçla yürütülemez.
- ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanıratasözüŞunun bunun kazancına, rızkına engel olanlara bir gün aynı şeyi yaparlar.
- ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste veratasözüVerilecek ücret ne kadar çok olursa olsun, her iş uzmanına yaptırılmalıdır.
- ekincinin karnını yarmışlar; kırk bu yılcık, kırk bıldırcık çıkmışatasözüEkincinin bütün yaşamı, geçen yıl şöyle olmuştuyu düşünmek ve bu yıl şunu bekliyorum diye umutlanmakla geçer.
- ekici ol, bilici olmaatasözüÇiftçi, işini bilir; gereğini yapar; ama istediği ürünü alabilip alamayacağını bilmez. Çünkü doğa olaylarının ekin üzerinde ne gibi etkiler yapacağı belli değildir.
- edebi edepsizden öğrenatasözüEdepsizin yaptığı işlerin yapılmaması gereken işler olduğunu düşünmekle doğru yolu bulmuş, böylece edebi edepsizden öğrenmiş olursunuz.
- ecel geldi cihane, baş ağrısı bahaneatasözüKişi nasıl olsa ölür. Ama her ölüm bir nedene dayanır. Kimi ölümlerin nedeni olarakgösterilen şeyler ölüm sonucunu doğuracak şeyler olmaktan uzaktır. Bunlar bahanedir; asılneden, kişinin yaşama süresinin sona ermiş olmasıdır.
- eceli gelen it cami duvarına siyeratasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- eceli gelen fare kedi taşağı kaşıratasözüDavranışının bu denli ağıra mal olacağını bilmeyen kişi, yaşantısını sona erdirecek kimseye çatar.
- ecele çare bulunmazatasözüÇaresiz gibi görünen her güç işin bir çıkar yolu bulunur. Çaresi bulunamayan tek şey ölümdür.
- eşek eve gelmiş, yorga yolda kalmışatasözüDüzenli ve sürekli çalışan güçsüz kimse, düzensiz ve süreksiz çalışan güçlü kimseden daha başarılı olur ve daha önce sonuç alır.
- eşek eşeği ödünç kaşıratasözüÇıkarcı, başkasına yardım ederken düşünür ki ileride o da kendisine yardım edecektir.
- eşek bile bir düştüğü yere bir daha düşmezatasözüEn aptal kişi bile uğradığı yıkımdan ders alır. O yıkıma yol açan şeylerden artık kendini korur.
- eşek büyümekle tavlabaşı olmazatasözüYeteneksiz kişi yaşça büyümekle önemli işlerin başına geçmeye hak kazanmış olmaz.
- eşek çamura çökerse sahibinden gayretlisi olmazatasözüBir kimsenin işi bozulursa, durumunu düzeltmek için yardım edenler bulunur. Ancak enbüyük çabayı kendisi gösterir.
- eşek, kalağı kesilmekle küheylan olmazatasözüBiçim değiştirmekle öz değiştirilmiş olmaz. Görünüşte bir şeye benzemek, gerçekte öyle bir şey olmak demek değildir.
- eşeği sahibinin dediği yere bağla da varsın kurt yesinatasözüSana emanet edilen işi, sahibinin isteğine uygun olarak yap. Kötü bir sonuç ortaya çıkarsa sen sorumlu olmazsın.
- eşeği süren osuruğuna katlanıratasözüKaba bir kimse ile uğraşan, ondan gelecek çirkin, iğrenç karşılığı göze almalıdır.
- eşeği dama çıkaran yine kendi indiriratasözüAğır ve kötü bir iş yapan kişi, bu işi kendisi düzeltmek zorundadır.