Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- misafir kısmeti ile geliratasözüEv sahibi konuğu yük saymaz. Konuğun geldiği o evde yiyecek bulunur; ya da beklenmedik bir yerden o sırada yiyecek gelir. Misafirin kısmetini Tanrı'nın göndermiş olduğuna inanılır.
- oğlan atadan öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyiatasözüErkek çocuk, erkeklerin yapması gereken şeyleri (örneğin konuk ağırlamayı) babasından, kızçocuk da kadınların yapması gereken şeyleri (örneğin dikişi, biçkiyi, ev işlerini) anasındanöğrenir. Baba, ana bunları bilmiyorsa çocuktan böyle şeyler beklenmez.====Kaynakça====
- bir ağaçta gül de biter, diken deatasözüBir ocaktan iyi insan da yetişir, kötü insan da.
- dünya gençten gence, dinçten dinceatasözüİnsanlar yaşlanınca iş yapamaz ya da yeniliklere karşı uyum sağlayamaz olurlar. Oysa dünya işleri her an yenilikler gösterir. Bunları ancak gençler ve güçlüler yürütebilir.
- garibe bir selam bin altın değeratasözüYabancı yerde tek başına kalan kişiye karşı gösterilecek küçük bir ilgi, bir hal hatır sorma, enbüyük iyilik yerine geçer.
- adı çıkmış dokuza, inmez sekizeatasözüBirinin bir kere adı çıktıktan sonra onun hakkındaki genel kanı artık kolay kolay düzelemez.
- leyleği kuştan mı sayarsın, yazın gelir, kışın gideratasözüSürekli olarak bir iş üzerinde durmayan, maymun iştahlı olan kişiye kimse güvenmez.
- dağ adamı, hasta eder sağ adamıatasözüGörgüsüz kişiye haber anlatmak çok güçtür.
- ağalık vermekle, yiğitlik vurmaklaatasözüÇevrede hatırı sayılır, sözü geçer bir adam olmak istersen, gereken yerlere bol parayardımında bulunacaksın; eş, dost uğruna bol para harcayacaksın. Yigit diye tanınmak istersen,savaşta da barışta da vurucu, kırıcı olacaksın.
- suçu gelin etmişler, kimse güvey girmemişatasözüNe denli sevimli görünürse görünsün, suçu kimse kabul etmez.
- akara kokara bakma, çuvala girene bakatasözüİyi, kötü deme; mal ve para biriktir.
- kimse kendi memleketinde peygamber olmazatasözüKişinin değeri, doğup büyüdüğü yerde gereği gibi bilinmez. Daha önce ad kazanmış kimseler vardır. Aile rekabetleri vardır. Küçüklüğünde yaptığı çocukça davranışları bilenler vardır. Bütün bunlar, onun yüksek bir kişi olarak kabul edilmesini engeller.
- korkak bezirgan ne kar eder ne ziyanatasözüİş yapmaya korkan tüccar, kendisini zarardan korumuş olur ama, kazanç da sağlayamaz.
- kurt kocayınca köpeğin maskarası oluratasözüGüçlü iken herkesin kendisinden çekindiği kişi, gücünü yitirdikten sonra, güçsüz ve aşağılık kimselerin oyuncağı olur.
- herkesin arşınına göre bez vermezleratasözüHerkes bir şeyden istediği ölçüde değil, ancak gerektiği ve olabildiği oranda yararlanabilir.
- dert ağlatır, aşk söyletiratasözüDerdi olan acı çeker, ağlar; çaresizliğine üzülür, ağlar. Aşka düşen kimsenin ise içindeduygular, tutkular kaynaşmaktadır. Bunları dışa vurup ferahlamak isteği onu durmadan söyletir.
- param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım?atasözüKendisinden ödünç para istenen kişi, bu parayı vermese karşısındaki ona düşman olur. Verse, parası zamanında geri gelmeyeceği için yine bir düşmanlık belirir. İyisi parasını elinden çıkarmamak değil mi?
- değirmi yurt tutmaya değirmi göt isteratasözüBir yerde, bir işte tutunup başarı kazanabilmek için yılmadan çalışmak gerektir.
- güzellik ondur, dokuzu donduratasözüGüzelliğin onda dokuzu giyim kuşamla sağlanır.
- verip pişman olmaktan, vermeyip düşman olmak yeğdiratasözüSizden bir şey isteyen kimseye istediğini verirseniz pişman olabilirsiniz. Ama vermezseniz düşman olur, ama bu daha iyidir.
- kazanmayanın kazanı kaynamazatasözüKazancı olmayan kişinin evinde yemek pişmez.
- bekâr gözü, kör gözüatasözüBekâr erkek, evlenme istek ve heyecanı içinde olduğundan alacağı kızın kusurlarını göremez.
- zemheride kar yağmadan kan yağması iyiatasözüZemheride kar, yağmur yağarsa çiftçilerin o mevsimdeki tarla işlerini yapmalarına, tarlayı sürmelerine engel olur. Bu yüzden o yıl iyi ürün alınamaz.
- eceli gelen köpek cami duvarına siyeratasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- acele bir ağaçtır, meyvesi pişmanlıkatasözüYapılan bir işe yeterli süre ayırıp, işi o sürede yapmak gerekir.
- yetişemediğin köyün alt tarafında yatatasözüYapmak istediğiniz şeyi eksiksiz olarak başaramıyorsanız, kendinizi boş yere zorlamayıp yapabildiğiniz kadarıyla yetinmeniz gerekir.
- tenceresi kaynarken, maymunu oynarkenatasözügeçimi yolunda, keyfi yerindeyken.
- ağaca balta vurmuşlar "sapı bendendir" demişatasözüağaca balta vurmuşlar "sapı bedenimden" demiş kavramının farklı yazılışı
- tok iken yemek yiyen, mezarını dişiyle kazaratasözüTok karnına yemek yemek, sağlık için çok zararlıdır.
- ardında yüz köpek havlamayan kurt, kurt sayılmazatasözü"Önemli kimseleri çekemeyip onlara dil uzatanların çok olduğunu anlatır." anlamında bir söz.