Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmazatasözüDomuzun her şeyi, İslam dinine göre pistir; dışkıdan farksızdır; temizlenemez. Böyle birhayvanın derisi üzerinde ne namaz kılınabilir, ne de oturulabilir. Eski düşman da buna benzer.Ne denli yakınlık gösterirse göstersin, inanmayınız, dost olmaz.
- domuzun kuyruğunu kes yine domuzatasözüYaradılıştan kötü olan kişinin şu, bu yönünü düzeltseniz de mayasındaki bozukluğugideremezsiniz.
- domuzdan toklu doğmazatasözüKötü huylu kimsenin çocuğu melek huylu olamaz.
- dokuz keçe, su geçe; bir deri, soğuk geriatasözüKişi, dokuz kat keçeye bürünse yine yağmurun ıslatmasından kurtulamaz. Bir deri giysi ise kişiyi soğuktan korur.
- doğuran avrat Azrail'i yenmişatasözüYeni doğan çocuklarda ölüm çok olur. Kadın bir, iki üç çocuk doğurur. Bakarsınız ki bunları Azrail alıp götürüyor. Ama kadın yılmaz, doğurmaya devam ederse, Azrail'in alamayacaklarınıda dünyaya getirir. Böylece onu yenmiş olur.
- doğru söz yemin istemezatasözüYemin, yalan olduğu düşünülebilen sözün doğruluğuna inandırmak içindir. Sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gereklilik yoktur.
- doğru söz katarından belli oluratasözüBir sözün doğru olup olmadığı gelişinden, tutarlı olup olmamasından anlaşılır.
- doğru söz acıdıratasözüKusurları, yanlışları, düzensizlikleri, yolsuzlukları, kötülükleri... bütün çıplaklığıyla ortayakoyan ve eleştiren söz, bu işleri yapanlara çok acı gelir.
- doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerekatasözüDoğru sözlü olan kişi, bulunduğu yerden ayrılmaya hazır olmalıdır. Çünkü sevilmeyen, istenmeyen kişi olacak, orada barınamayacaktır.
- doğrunun yardımcısı Allah'tıratasözüİşlerinde doğruluktan ayrılmayan kişiye Allah her zaman yardım eder.
- doğruluk minarede kalmışatasözüDünyada doğru kimse kalmamıştır. Doğru sandığımız binde bir kişi de içinden eğridir; dıştan göründüğü gibi değildir.
- doğruluk dost kapısıatasözüDoğru olan kişiyi herkes dost bilir. Herkes ona koşar.
- doğmadık çocuğa don biçilmezatasözüEle geçeceği, ortaya çıkacağı daha belli olmayan şey için önceden hazırlık yapmak doğru değildir.
- doğan anası olma, doğuran anası olatasözüBir çocuk, annesinin değerini, ancak kendisi de çocuk sahibi olduktan sonra bilir; daha önce gereği gibi bilmez.
- dirlik nerde, devlet ordaatasözüDirlik içindeki toplum mutlu olur.
- dil yüreğin kepçesidiratasözüKişi, içinde ne varsa, ne duyuyor, ne düşünüyorsa onu ortaya çıkarır.
- dil ebsem baş esenatasözüKişi dilini tutar, her şeyi söylemezse, başını belaya sokmamış olur, rahat eder.
- dilsizin dilinden anası anlaratasözüBaşkalarının kolay kolay anlayamadıkları şeyi, her gün onunla uğraşan kimse çok kolayanlar.
- dilin cirmri küçük, cürmü büyükatasözüDil küçük bir nesnedir, ama büyük suç işler. Söylediği kötü sözlerle kişinin başını belaya sokar.
- dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyimatasözüDilini tutmaması yüzünden başına iş açan kişi pişmanlık duyar ve dilim dilinseydi de söyleyemez olaydım der.
- dile gelen ele geliratasözüİnsanlar, şu işi şöyle yapacağız diye söyleye söyleye dediklerini gerçekleştirirler.
- dilenci küsmüş, kısmetini kesmişatasözüBir yerden yardım bekleyen kişi, ya verileni beğenmez ya da verenle bozuşursa, yardımdan kendi eylemiyle yoksun kalır.
- dilenci dilenciyi istemez; ev sahibi ikisini deatasözüBir kimseden yardım isteyen kişi -kendisine yapılacak yardım aksar diye- başka birinin de aynı kişiden yardım istemesinden hoşlanmaz. Yardım yapması beklenen kişi ise ikisinden de hoşlanmaz.
- dilenci bir olsa şekerle besleniratasözüYardım bekleyen bir tane olsa, umduğundan aşırı şeyler verilerek sevindirilir. Ama bunlar çok olduğundan hepsine bu cömertlikle yardım yapılamaz.
- dilencinin torbası dolmazatasözüŞundan bundan yardım isteyerek geçinme yolunu tutmuş olanların isteği bitmez. Bunlar verilenlerle doymazlar, başka şeyler de isterler.
- dilden gelen elden gelse, her fukara padişah oluratasözüKişi her söylediğini yerine getiremez. Her dilediğini elde edemez.
- diken battığı yerden çıkaratasözüZarar hangi yönden geldi ise o yönden giderilir.
- dibi görünmeyen sudan geçmeatasözüHer yönünü iyice öğrenmediğin işe başlama
- devlet oğul, mal tahıl, mülk değirmenatasözüEn büyük mutluluk ve zenginlik, oğul sahibi olmak; en gerekli mal, tahıl; en değerli mülk,değirmendir.
- devlet adama ayağıyla gelmezatasözüZenginlik ve talih kişiyi kendiliğinden gelip bulmaz. Çalışıp çabalamakla elde edilir.