Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- arslan postunda, gönül dostundaatasözüCanlı, cansız her şeyin bir yakışığı vardır.
- ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasınıatasözüBir girişimden iyi sonuç almak isteyen temeli sağlam kurmalıdır. Nitekim ekilen tohum güzel olursa çıkan ekin de güzel, güçlü ve bol olur.
- ayranı yok içmeye, tahtırevanla gider sıçmayaatasözüYoksulluğuna bakmadan gösteriş yapmaya kalkanların gülünçlüğünü anlatır.
- körler memleketinde şaşılar padişah oluratasözüHepsi bilgisiz olan bir çevrede azıcık bilgisi bulunan başa geçer.
- kedinin boynuna ciğer asılmazatasözüBir kimseye, kullanıp zarar vereceği, kendine mal edip ortadan kaldıracağı şey emanet edilemez.
- atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmazatasözüküçükler büyüklerin yanında hadlerini bilmelidir.
- yılan ne kadar eğri gitse deliğine doğru gireratasözüYabancılarla ilişkisinde dürüst davranmayan kişi yakınlarına karşı doğruluktan ayrılmaz.
- göz var, izan varatasözüBir şeyin iyi ya da kötü olduğu dikkat edilerek, güzelce yoklanarak anlaşılır. Bunlaryapılmadan alınan nesne kötü ise bu, incelenmeden alan kişinin başına kakılır.
- iki dinle bir söyleatasözüÇok konuşmak doğru değildir . Çok konuşan, gereksiz, yanlış sözler söyler. Karşındaki iki,on, yüz söylerse sen bir söyle. Yerinde cevap verebilmen için de hemen atılamaman,söylenenleri uzun uzun dinlemen gerektir.
- karga şakırdamış bülbülüm sanmışatasözüBir ustayı taklit eden aptal, kendini ustalığa yükselmiş gibi görür.
- bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamışatasözüKimi zaman bir kişi öyle delice bir iş yapar ki birçok akıllı kimseler bir araya gelerek düşünür, çalışırlar da durumu düzeltemezler.
- iti öldürene sürütürleratasözü"Bir kişinin sorumluluğundaki görev kötü şekilde sonuçlanırsa, bu sonucun düzeltilmesi için bizzat o kişi çaba göstermelidir" anlamına gelen bir söz.
- karpuz kesmekle hararet sönmezatasözüSize kötülük yapmış olan bir kimseden başkasına zarar vermekle o kimseden öç almış olamazsınız.
- sözünü bil, pişir; ağzını der, devşiratasözüAğzına gelen her sözü söyleme. Bir sözün nereye varacağını iyi düşün, ondan sonra söyle der.
- herkesin ettiği yoluna geliratasözüBir kimse başkasına bir kötülük yaparsa aynısı kendisinin de başına gelir. İyilik de böyle.
- etme bulma dünyasıatasözüBu dünya, kötülük yapanın kötülük gördüğü bir yerdir.
- değirmenden gelenden poğaça umarlaratasözüBaşka bir yerden gelen kimseden, geldiği yerle ilgili, küçük de olsa, bir armağan beklenir.
- davacın kadı olursa yardımcın Allah olsunatasözüSeni yargılayacak kişi, senden davacı olan kişi ise kuşkusuz kendisini haklı çıkaracak ve sana ağır ceza verecektir.
- bir selam bin hatır yaparatasözüSelam bir ilgi ve sevgi belirtisidir. Küçük bir şeydir ama gönül kazanmakta büyük önemi vardır.
- yağmur yağsa kış olur, kişi hâlini bilse hoş oluratasözüİnsanların etraflarına karşı davranışları, kendi sosyal durumları ile orantılı olmalıdır.
- el ile bozgun düzgünatasözüToplum içinde yaşayan kişi, başkalarını üzen şeyleri de, sevindiren şeyleri de paylaşmalıdır.
- hile ile iş gören mihnet ile can veriratasözüİşlerine hile karıştırmış, başkalarını aldatmış olan kişi son nefesini azap içinde verir.
- al kaşağıyı gir ahıra, yarası olan gocunuratasözüBir yolsuzluğun sorumluları aranırken o işte kusuru bulunan kişi telaşa düşer.
- at sahibine göre eşeratasözüBirinin yönetimi altında çalışan kişi, tutumunu yöneticisinin durumuna göre ayarlar.
- mühür kimde ise Süleyman oduratasözü"Bir konuda yetkili kim ise onun sözü geçer" anlamında bir söz.
- kimsenin ahı kimsede kalmazatasözüZulüm görenin ahı, zulmedene hayretmez.
- dağ ne kadar yüce olsa yol üstünden aşaratasözüYenilmesi imkânsız gibi görünen zorlukların da üstesinden gelinir.
- ev dememişler, evran demişleratasözüBir ev doymak bilmeyen ejderha gibidir. Bir yandan eksikleri tamamlanır, bir yandan yenieksikler ortaya çıkar.
- Türk'ün aklı sonradan geliratasözüTürk, bir olay karşısında ne yapmak gerektiğini hemen düşünemez. Aradan zaman geçince doğru, sağlam bir davranış yolu bulur ve biraz geç de olsa onu uygular. Ama kimi zaman iş işten geçmiş olur.
- alt değirmen güçlü akaratasözüKaynakları eski ve bol olan kuruluşlar sağlam ve verimli olur.