Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- eşeğe marifetini göster demişler, yıkılıp ağnamışatasözüEşek gibi bir kişinin en çok özenerek yaptığı iş bile eşekçe olur.
- eşeğe rakı içirmişler; çulunu bahşiş vermişatasözüRakı içen kişi hem kabadayı olur, hem de ahmaklaşır. Kendini beğendirmek için, nesi varsa şuna buna verir.
- eşeği dama çıkaran yine kendi indiriratasözüAğır ve kötü bir iş yapan kişi, bu işi kendisi düzeltmek zorundadır.
- eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik, ya su demişatasözüİşi, gücü başkasına hizmet etmek olan bir kişi, kendisinin ağırlanacağı anlamını taşıyan bir çağrı alsa şöyle düşünür: Bu çağrı, beni ağırlamak için değil, kendilerine hizmet ettirmek içindir. Böyle düşünmekte haklıdır da.
- eşeği sahibinin dediği yere bağla da varsın kurt yesinatasözüSana emanet edilen işi, sahibinin isteğine uygun olarak yap. Kötü bir sonuç ortaya çıkarsa sen sorumlu olmazsın.
- eşeği süren osuruğuna katlanıratasözüKaba bir kimse ile uğraşan, ondan gelecek çirkin, iğrenç karşılığı göze almalıdır.
- eşeğin gönlüne kalsa bir bağ maydanozu götürmezatasözüBir işin yapılması tembel kişinin gönlüne bırakılırsa o iş görülmez. Onun için işveren bu gibi kişileri sürekli denetimle çalıştırmalıdır.
- eşeğin kuyruğunu kalabalıkta kesme; kimi uzun der, kimi kısaatasözüKimseyi ilgilendirmeyen önemsiz bir işini, herkesin düşüncesini bildirmesine meydanverecek biçimde yapmaya kalkarsan her kafadan bir ses çıkar; hangisine uyacağını şaşırırsın.Böyle işleri kendi kendine karar verip yapmalısın.
- eşeğin yorulduğu yere han yapılmazatasözüDinlenme yeri ve zamanı, tembel kişinin isteğine göre değil, işin gereğine göre ayarlanır.
- eşeğin ölümü köpeğe düğündüratasözüKimi zaman bir kişinin uğradığı zarar, başkası için çıkar kaynağı olur.
- eşeğini sağlam bağla, sonra Allah'a ısmarlaatasözüİşini başkasına, dahası Allah'a emanet etmekle sağlama bağlamış olmazsın. Onu sağlama bağlamak için önce sen bütün olanaklarını kullanacaksın; ondan sonra başkasına emanet edeceksin.
- fala inanma, falsız kalmaatasözüFal inanılacak şey değildir. Ancak kişi oyalanmak, yalan da olsa geleceği üzerine bir şeyler dinlemek ister. Bunu da hoş görmek gerekir.
- fala inanma,falsız da kalmaatasözü"Fala inanmak doğru değildir,aslı yoktur.Yine de insan güzel sözler duymaktan hoşlanır" anlamında bir söz.
- fare deliğe sığmamış, bir de kuyruğuna kabak bağlamışatasözü"Yapamayacağı kadar ağır bir işi varken başka bir iş daha yüklenmiş" anlamında kullanılan bir söz.
- fare çıktığı deliği biliratasözü"Toplumun onaylamadığı işleri yapanlar, sıkıştıkları zaman nasıl hareket edeceklerini önceden hesaplarlar" anlamında bir söz.
- farz sünneti bastırıratasözüÇok önemli olan bir işin, daha az önemli olandan önce yapılması gerekir.
- faydasız baş mezara yaraşıratasözüYaşayan kimse bir işe yaramalıdır. Bir işe yaramayan kişi, ölü kişi gibidir.
- fazla aş, ya karın ağrıtır ya başatasözü"Çok yemek kişinin sağlığını olumsuz yönde etkiler.Bu yüzden kararında yemek gerekir" anlamında bir söz.
- fazla mal göz çıkarmazatasözüFazla mal kişiye zarar vermez. Bundan dolayı elden çıkarılmamalıdır. Şimdi gereksinmenin üstünde görülen malın ileride fazla olmadığı anlaşılabilir.
- fazla naz âşık usandırıratasözü"Kişinin kaprislerine yakınları bir süre katlanabilirler. Ama bu naz devam edecek olursa etrafındakilere de sıkıntı verir" anlamında bir söz.
- felek, kimine kavun yedirir kimine kelekatasözüBu dünyada kimi kişiler mutlu bir yaşantı içindedirler. Kimi kişiler ise talihsizdirler; ne denli çabalasalar istediklerini elde edemezler.
- fincancı katırını ürküten sayısız dayak yeratasözüEylemiyle bir düzene zarar veren kişi ağır biçimde cezalandırılır.
- fukaranın düşkünü, beyaz giyer kış günüatasözü"Toplumda saygın bir yeri olan kişiler, mevki kaybına uğradıklarında aykırı davranmaktan çekinmezler" anlamında bir söz.
- fırsat her vakit ele geçmezatasözüFırsat insanın eline çok seyrek geçer. Onun için çıkan fırsatı kaçırmamak, ondan yararlanmak gerektir.
- fırsat sakal altından geçeratasözüFırsatı yakalamak, kimi kez çok kolaydır. Ancak, zamanı kollamak gerekir.
- fıs fıstığı kırıp düşman gözü çıkarmalıatasözüZengin olmadığınız halde zenginmişsiniz gibi davranışlarınızla sizi sevmeyenleri kıskandırabilirsiniz.
- fısıltı ev yıkaratasözüBir toplantıda, kimi kişilerin fısıltı ile konuşmaları, güvensizlik havası yaratır; toplantının dağılmasına yol açar.
- gammaz olmasa tilki pazarda gezeratasözüGizli, yasa dışı yollarla çıkarını sağlayan kişi, yakayı ele vereceğinden korkmasa bu işleri açıktan açığa yapar.
- garibe bir selam bin altın değeratasözüYabancı yerde tek başına kalan kişiye karşı gösterilecek küçük bir ilgi, bir hal hatır sorma, enbüyük iyilik yerine geçer.
- garibin yardımcısı Allah'tıratasözü"Garip kişilerin yardımına gönlündeki inancın büyüklüğü oranında ancak Allah yardım eder" anlamında bir söz.