Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- dert, çekene görediratasözüHerkesin derdi vardır. Bir derdin ağırlığı, hafifliği de ona uğrayan kişinin etkilenme derecesiyle ölçülür. Bir kimse için büyük olan bir dert, başka bir kimse için küçüktür, belki de hiç sorun değildir.
- derin su yavaş akaratasözüBilgili, dengeli kişi, bir konuda karar vermek ve eyleme geçmek için acele etmez; uzun uzun düşünür.
- dereyi, tepeyi sel bilir; iyiyi kötüyü el biliratasözüDoğa yasasına göre sel nasıl dereden atar, tepeye çıkamazsa kamu da insanların iyisini,kötüsünü öylece ayırt eder.
- derdin yoksa söylen, borcun yoksa evlenatasözüDerdi olmayan kimse, önemsiz şeyleri kendine dert edinir, söylenir. Herkes de onu derdi var sanır. Borcu olmayan kimse de evlenirken birçok şeyler satın almak zorunda kalır; borç altına girer.
- derdini söylemeyen derman bulamazatasözüBizim çözüm yolunu bulamadığımız birçok güçlüklere başkaları çözüm bulabilirler. Ancak sıkıntımızın ne olduğunu kimseye söylemezsek bunun giderilmesi yolunu gösteren bulunmaz. Derdimize derman bulabilmek için onu, bize yardımı dokunabilecek kimselere söylemeliyiz.
- densiz deve kuyruğu, deh! demeden sallanıratasözüDensiz kişi, hiç gereği yokken kendisini ilgilendirmeyen işlere burnunu sokar.
- deniz dalgasız olmaz, kapı halkasızatasözüHer nesnenin kendisine özgü nitelikleri, kendisinden ayrılmayan özellikleri vardır.
- deniz dalgasız olmaz, gönül sevdasız olmazatasözüHer denizde az çok dalga bulunduğu gibi her gönülde de bir sevda vardır.Hem de bitmeyen sevdalar.
- deniz bal olmuş, fukara kaşık bulamamışatasözüHer yanda bol kazanç ve nimet dolu olsa, yararlanma olanağı bulunmayanlar için neye yarar!
- denizdeki balığın pazarlığı olmazatasözüDaha ele geçmemiş olan, birçok güçlükler yenildikten sonra ele geçirilebileceği umulan nesnenin alımı, satımı üzerine konuşulmaz. Konuşulursa yok pahasına bir satış yapılır.
- dene altını mihenk taşında, dene insanı bir başındaatasözüAltının ayarı mihenk taşında belli olduğu gibi insanın değeri de yaptığı işte gösterdiği başarıderecesi ile ölçülür.
- denenmişi denemek ahmaklıktıratasözüBaşarısızlık, tembelliği daha önceki denemelerle anlaşılmış olan kişiye belki başarır diyeyeni görev vermek, akıllıca bir davranış değildir.
- demir tavında, dilber çağındaatasözüHer işin yapılması için en uygun olan bir zaman, bir durum vardır. Demir ateşte ısınıp kızardığı zaman yumuşar, dövülüp biçimlendirilir. Güzeller de taze, körpe iken sevilir, evlendirilir.
- demir nemden, insan gamdan çürüratasözüNem demiri nasıl paslandırır, çürütürse gam da insam öylece yıpratır, harap eder.
- demir ıslanmaz, deli uslanmazatasözüHer nesnenin, her kişinin değiştirilemeyen bir niteliği vardır: Demir su içine atılsa suyu çekipyumuşamaz. Çılgın yaratılmış olan kişi de, ne denli uğraşılsa, delice davranışlarını bırakamaz.
- demircinin canı demirden berk gerekatasözüGüç bir iş yapmak isteyen kişide bu güçlüğü yenecek azim, sebat bulunmalıdır.
- deli kız düğün etmiş, kendi baş sedire geçmişatasözüDensiz, budala ev sahibi, konuklarından çok kendini ağırlanacak konuk yerine koyar.
- deli ile çıkma yola, başına getirir belaatasözüDeli, kendisiyle arkadaşlık edenin başına çeşit çeşit dert açar.
- deli deli akanı, bura bura tıkarlaratasözüAşırı ve ölçüsüz davranışlara karşı önleyici, sert önlemler alınır.
- deli deliyi görünce değneğini saklaratasözüSaldırgan kimse, kendisi gibi birine saldırmaktan çekinir.
- deli deliden hoşlanır, imam ölüdenatasözüKişi, kendisine benzeyen kimseden, ya da yarar sağlayabileceği şeyden ve kişiden hoşlanır.
- deli arlanmaz soyu arlanıratasözüDensizce, delice iş yapanlar, yaptıklarından utanacak durumda değillerdir. Ama ailesi, yakınları onların davranışlarından üzüntü duyarlar, utanırlar.
- deliye taş atma, başını yararatasözüDavranışlarında denge bulunmayan kimseye dokunma. Sonra sana öyle çılgınca saldırır ki yaptığına pişman olursun.
- deliye geçit yoklatırlaratasözüYapılacak bir işte tehlike olasılığı varsa ilk girişim için saf kişiler öne sürülür.
- deliye bal tattırmışlar, çarşıda katran bırakmamışatasözüAklı kıt kişi, bir kez hoşuna gitmiş olan şeye benzettiği nesneyi, gerçekten ona benzemesede, elde etmeye can atar.
- delilsiz cennete bile girilmezatasözüKişiye, bir yere yanılmadan gidebilmesi için olduğu gibi, istediği şeyi elde edebilmesi için de yol gösteren gerektir.
- delikli taş yerde kalmazatasözüBilgili, becerikli kişi boşta bırakılmaz. Her halde bir iş başına getirilir.
- deliden al uslu haberiatasözüDeli sır saklamasını bilmez. Gördüğünü, bildiğini olduğu gibi söyler. Bundan dolayı -zamanolur ki- haberin doğrusu ondan alınır.
- deh! denmiş dünyayı, Çüş! diye sen mi durduracaksın?atasözüYürüyüşünü kendi düzenine göre sürdürmekte olan dünyanın kötülüklerine kimse engel olamaz.
- değme sarhoşa, yıkılana kadar gitsinatasözüKendi aklını beğenip başkasını dinlemeyen kimseyi gittiği yanlış yoldan döndürmeye kalkmayın. Bırakın cezasını çeksin.