Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- iven sinek süte düşeratasözüİşlerini gerektiğinden önce yapmaya çalışanlar ağır zararlara uğrarlar.
- mal canı kazanmaz, can malı kazanıratasözüİnsan mal kazanacağım diye sağlığını, canını tehlikeye düşürmemelidir. Tam tersine,sağlığını korumak, canını kurtarmak için malını harcamaktan çekinmemelidir. Malı kazananinsandır. Can sağ olmalıdır ki mal kazanılabilsin.
- kadının fendi erkeği yendiatasözüKadınlar kurnazlıkta erkeklerden üstündürler. Çeşit çeşit oyunlarla her zaman erkekleriyenerler.
- oynamasını bilmeyen kız yerim dar demiş; yerini genişletmişler, "yenim dar" demişatasözüKendisinden beklenen işi beceremeyen kişi, çeşitli engellerin işi güçleştirdiğini söyleyerek yeteneksizliğini belli etmemeye çalışır.
- atasını tanımayan Allah'ını tanımazatasözüBir kişinin, buğruklarına saygı göstereceği kimseler arasında babası başta gelir. Onutanımayan kişi, ana ve babaya itaat etmeyi emreden Tanrı'yı da tanımıyor demektir.
- kısmetsiz köpek, sabaha karşı uyuyakalıratasözüTanrı'nın kendisine kısmet vermediği yaratık, yararlanılacak şeyi elde etmek kolaylaştığı zaman, başka bir işle uğraştığı için, bundan yoksun kalır.
- son pişmanlık fayda vermezatasözüİyice düşünülmeden yapılan iş, çok kez insanı zarara ya da geri dönemeyeceği bir çıkmaza sokar. O zaman pişman olmak da işe yaramaz.
- çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersinatasözüYönetimin altında bulunan kimseye ikide birde şunu yap, bunu yapma demekle iyi sonuç alınır sanma; onu arsız edersin. Yiyecek, para bakımından sıkıntıya da düşürme. Çünkü hırsızlığa itmiş olursun.
- kimseden kimseye hayır yokatasözüinsan, yapacağı işte yalnız kendi gücüne güvenmelidir. Başkasının yardımını bekler ve bunagüvenirse düş kırıklığına uğrar.
- komşunun tavuğu, komşuya kaz görünüratasözüBaşkasının malı, bize olduğundan daha değerli görünür. Oysa aynı şey bizde de vardır; ama başkasınınkini bizimkinden üstün buluruz.
- kısmet ise gelir Hint'ten, Yemen'den, kısmet değilse ne gelir elden?atasözüAllah bir şeyi size kısmet etmişse, Hint'ten, Yemen'den gelir, sizi bulur. Kısmet etmemişse ne yapsanız onu elde edemezsiniz.
- deliye geçit yoklatırlaratasözüYapılacak bir işte tehlike olasılığı varsa ilk girişim için saf kişiler öne sürülür.
- komşu iti komşuya ürümezatasözüKomşudaki uygunsuz kişi, başkalarını incitse de komşusunu rahatsız etmez.
- deve büyüktür amma beşini bir eşek yederatasözüSözde büyük olmakla akıl büyük olmaz. Büyük görünüşlülerin bir araya gelmesi de aklıçoğaltmaz.Bir akıllı, birçok kıt akıllıyı arkasından sürükler.
- avcı ne kadar hile bilse, ayı o kadar yol biliratasözü"Rakiplerimizi hafife almamamız gerekir" anlamında bir söz.
- öksüze acıyan çok ama ekmek veren yokatasözüİnsanlar yardıma muhtaç birine acır fakat yardım etmeye gelince kıllarını kıpırdatmazlar.
- iş olmazsa aş olmazatasözüEğer işimizi yapmazsak karşılığını alamayız.
- bir görüş, bir kör bilişatasözüBir kez görmekle bir şey iyice anlaşılmaz, öğrenilmez.
- sütten ağzı yanan ayranı üfleyerek içeratasözüsütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer kavramının farklı yazılışı
- kara kışta karlar, martta yağmaz, nisanda durmazsa değme çiftçinin keyfineatasözüKara kışta kar yağar, martta yağış olmaz, nisanda da çok yağmur yağarsa o yıl bol ürün alınır;çiftçinin yüzü güler.
- yel gelen deliği kapamalıatasözüBeliren tehlikeye karşı önlem alınmalı.
- aba vakti aba, yaba vakti yaba alan yanılmazatasözüaba vakti aba alan, yaba vakti yaba alan aldanmamıştır kavramının eş anlamlısı
- adam adam, pehlivan başka adamatasözüHerkesin yapabildiği işleri yapan adam, sıradan bir kişidir. Herkesin yapamayacağı işiyapabilen adam, üstün nitelikli kişi olarak tanınıp övülür.
- söz dediğin yaş deridir, nereye çekersen oraya gideratasözüBirçok sözler, çeşitli anlamlara gelebilir. Kimi zaman dinleyenler, bir sözü, söyleyenin aklından geçmemiş olan bir anlama çekerler.
- atın ürkeği, yiğidin korkağıatasözüAt da kişi de hep tehlike karşısında imişler gibi uyanık olmalı, tetikte bulunmalıdırlar.
- meyhaneciden şahit istemişler bozacıyı göstermişatasözüUygunsuz iş yapan kimse, haklı olduğunu göstermek için kendisine benzeyen birini tanık gösterir.
- köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı derleratasözüKişi, kendisinden yardım beklediği aşağılık kimseye işi bitinceye kadar soylusun, boylusun diye dil döker.
- insan insanın şeytanıdıratasözü"Arkadaş seçiminde dikkatli ve özenli olmak gereklidir.Kötü arkadaş kişiyi yoldan çıkarır,saptırır" anlamında bir söz.
- yavaş atın çiftesi pek oluratasözüYumuşak huylu kimselerin kızması, korkunç olur. Çünkü bunlar, ancak sabırlarını taşıran olaylar karşısında tepki gösterirler. Bunun için davranışları, aşırı bir öfkenin patlamasıdır. Her şeye kızan kimsede, bu denli taşkın öfke bulunmaz.
- arık arınır, ad arınmazatasözüMadde pisliğini temizlemek kolaydır. Ama kirlenen ad ve namus temizlenemez.