Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- adam adamdan korkmaz, utanıratasözüBir kimse başka bir kimseye hak ettiği sert karşılığı vermiyor ve bir kötülük yapmıyorsa korktuğundan değil, hatır saydığındandır.
- adam adamdır, olmasa da pulu; eşek eşektir, olmasa da çuluatasözüİnsanın değeri zengin olmakla artmaz. Yoksulluk da insanın değerini azaltmaz. Öte yandan değersiz insan kılık kıyafetle değer kazanmaz. Nasıl ki çulu olmayan eşek, eşek olmaktan çıkmaz.
- adam adamı bir kere aldatıratasözüBir kimse, başkasını bir kez aldatabilir; ikinci kez aldatamaz. Çünkü birinci aldanmadan ders alan kişi artık ona inanmaz.
- adam hacı mı olur ulaşmakla Mekke'ye, eşek derviş mi olur taş çekmekle tekkeye?atasözüBelli bir düzeye erişmek, o durumun gerektirdiği nitelikleri taşımakla ya da yerine getirmekle gerçekleşir. Görünüşü ona benzetmekle değil.
- adam iş başında belli oluratasözüBir insanın gerçek değeri,iş başında gösterdiği yeterlik ve başarı ile, çevresindekilere karşı davranışıyla ölçülür.
- adam olacak çocuk bokundan belli oluratasözüBir kişinin yeni başladığı işte ilerleyebilip, ilerleyemeyeceği daha ilk davranışlarından anlaşılır.
- adam olana bir söz yeteratasözüKendisine bir şey yaptırmak istediğimiz, ya da bir öğüt verdiğimiz kimse anlayışlı bir kişi ise bir kez söylemekle o işi yapar, öğüdü dinler. İstediğimizi yapmayıp bizi döne döne söylemek zorunda bırakan kimsenin insanlık niteliği eksiktir.
- adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek isteratasözüOlgun kişi olmak için çok tecrübe sahibi olmak gerektiği, yeteneksiz kişiler için olgunlaşma zamanının uzun sürdüğü anlamı çıkarılır.
- adam yanıla yanıla, pehlivan yenile yenileatasözüKişi, her girişiminde başarılı olmayabilir, yanılmış olur. Ama yeni girişimlerinde eskihatalara düşmeyecek deneyimler kazanmış olacağından başarma şansı artar.
- adamak kolay, ödemek güçtüratasözüSöz vermek kolaydır, ancak bu sözü yerine getirmek güçtür. Çünkü bu, ya para ödemeyi ya da
- adamak kolay, ödemek zorduratasözüSöz vermek kolaydır ancak o sözü yerine getirmek zordur.
- adamakla mal tükenmezatasözüYapabileceğinden çok vaatte bulunanlar için alay yollu söylenen bir söz.
- adamlık sende kalsınatasözüKarşı taraf iyilik bilmese de sen yine iyilik et.
- adamın ahmağı malını överatasözüMalını öven kişi, dinleyenlerde o mala karşı hırs ve istek uyandırır. Bu da malın elden gitmesine yol açar.
- adamın iyisi alışverişte belli oluratasözüBirçok insanlar çıkarları için ahlak dışı davranışlarda bulunmaktan çekinmezler. Böyle davranışlara en çok iş başında rastlanır.
- adamın kötüsü olmaz, meğer züğürt olaatasözüToplum içinde her kişinin bir değeri vardır. Değer verilmeyen kişiler sadece zügürtlerdir.
- adı çıkmış dokuza, inmez sekizeatasözüBirinin bir kere adı çıktıktan sonra onun hakkındaki genel kanı artık kolay kolay düzelemez.
- ah alan onmazatasözüZulmettiği, kötülük yaptığı için kendisine güvenen kimse onu umursamaz
- ahali isterse padişahı tahttan indiriratasözüToplumda halkın gücü, bütün güçlerin üstündedir.
- ahmak gelin yengeyi halayığı sanıratasözüAhmak kimse, kendisini korumakta olan kişiye, hizmetine verilmiş biri gözüyle bakar ve saygısızca davranışıyla onun gönlünü kırarak hizmetinden yoksun kalır.
- ahmak misafir ev sahibini ağırlaratasözüMisafiri ağırlamak ev sahibine düşer. Ama şaşkın misafir bunun tersini yapar. Başkasının görev ve yetkilerini üzerine alan böyle akılsızlar başka konularda da görülür.
- ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmezatasözüAhmağa yüz verirseniz, sizi durmadan meşgul eder, rahatsız eder.
- ak akçe kara gün içindiratasözü"çalışarak kazandığımız para, dar zamanımızda bizi sıkıntıdan kurtarır" anlamında kullanılan bir söz.
- ak curun akmazsa kara curun kol gibiatasözüAz kazancın her zaman sağlanabileceği bir konuda çok kazancın gerçekleşmemesi önemlisayılmaz.
- ak göt geçit başında belli oluratasözüAynı sınavı geçirecek olanlardan kimin iyi, kimin kötü durumda olduğu sınav sonunda belli olur.
- ak gün ağartır, kara gün karartıratasözüMutlu bir yaşayış, kişiyi dinç, şen, iyimser kılar. Üzüntülü yaşayış ise yıpratır, zayıflatır,karamsar yapar.
- ak koyun ak bacağından, kara koyun kara bacağından asılıratasözüDoğruluktan ayrılmayan, güven kazanır, ödüllendirilir. Kötülüğü iş edinen ise hak ettiğicezayı görür.
- ak koyun kara koyun geçit başında belli oluratasözü"Kimin ne olduğu önemli bir deneyimde anlaşılır." anlamında bir söz.
- ak koyunu gören, içi dolu yağ sanıratasözüBir şeyin dıştan görünüşüne bakarak içinin de öyle olduğunu sananlar aldanırlar.
- ak koyunun kara kuzusu da oluratasözüİyi bir ailenin çocuğu kötü de olabilir.