Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- can cümleden azizatasözüİnsan başkaları için fedakarlık yapar ama bunun bir sınırı vardır. Önemli konularda başkasının, dahası yakınlarının çıkarlarıyla kendi çıkarı karşılaşınca özveri şöyle dursun bencil olur.
- can bostanda bitmezatasözüİnsan, canının değerini bilmeli, onu yıpratmamalıdır. Kendine iyi bakmalı, hasta olmamaya dikkat etmelidir. Can bostanda bitmez ki bir tane daha yetiştiresiniz, ya da satın alasınız.
- cana gelecek mala gelsinatasözüZarardan kurtulma olanağı yoksa bunun cana değil, mala gelmesi yeğlenir. Canı korumak için mal feda edilir.
- canı yanan eşek attan yürük oluratasözüCanı yanan bir kimse çok öfkeli olur
- canı kaymak isteyen, mandayı yanında taşıratasözü"Güzel bir hayat sürmek isteyen kişi" anlamında kullanılır.
- canı cana ölçmeliatasözüKendinize yapılmasını istemediğiniz şeyi başkalarına yapmayınız. Başkasının da sizinki gibi bir canı bulunduğunu düşününüz.
- cami ne kadar büyük olsa imam gene bildiğini okuratasözüÇevrenin eğilimi ne olursa olsun, söz kendisinden biten kişi, yapabildiğini (ya da istediğini) yapar.
- cami duvarına işeyen itin ölümü yakındıratasözüKamunun benimsediği bir değeri lekeleyen kişi toplumca dışlanır, cezalandırılır.
- caminin mumunu yiyen kedinin gözü kör oluratasözüKendisini büyüten, yetiştiren, besleyen kimsenin, ya da bir kamu kurumunun malına hıyanet eden, el uzatan kişi onmaz, cezasını bulur.
- cambaz ipte, balık dipte gerekatasözüKişi, uzmanlığının gereği ne ise onu yapmalıdır.
- cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtüratasözüNe kadar uğraşırsanız uğraşın, deveye hendek atlatamazsınız. Cahile söz anlatmak, bundan da güçtür.
- buyuran yorulmamışatasözüİşlerini başkasına yaptıran kişi onun yorulacağını da düşünmeli, arka arkaya iş buyurmamalıdır.
- burun yüzden düşmezatasözüKişinin yakın hısmı, ne denli uygunsuz, yakışıksız iş yaparsa yapsın, kendisinden kopmaz, koparılamaz.
- buldum bilemedim, bildim bulamadımatasözüKişi, elinde olanak varken bundan yararlanmayı bilmez. Yararlanma yollarını öğrendiğizaman da eline olanak geçmez.
- bulanık su, balıkçının yarı kazancıdıratasözüÇıkar sağlaması, ortalığın karışmasına bağlı olan kişi için karışıklık çıkması, kazancının muştusudur.
- buğday yanında acı at da sulanıratasözüToplum yararına gerçekleştirilen düzenlemeler, kötü niyetlilerin daha kolay fenalık yapmalarına yol açabilir.
- buğday mısıra demiş ki: Aş ol, keş ol, hamur işine karışmaatasözügiderken...
- buğday ile koyun, geri yanı oyunatasözüÇiftçi için en gerçek değer, buğday ve koyundur. Başka ürünler bunlar kadar önemli değildir.
- buğday Hicaz'a giderken arpaya ince yufkaya karışma demişatasözüYetki, yetenek, kişiden kişiye değişir. Herkes neleri yapabileceğini, neleri yapamayacağını bilmeli, bunun dışında bir iş yapmaya kalkışmamalıdır.
- buğday ekmeğin yoksa buğday dilin de mi yok?atasözüGörüştüğün kimseyi ağırlayacak ya da onun istediğini verecek durumda olmayabilirsin. Ama tatlı dille gönlünü hoş etmek varlıklı olmaya bağlı değildir. Bunu yapmalısın.
- buğdayım var deme ambara girmeyince, oğlum var deme yoksulluğa ermeyinceatasözüBir şeyin senin olduğundan kuşkun kalmaması için gereken bütün koşullar gerçekleşmelidir.Tarlandaki harman yerindeki buğdayın, ambara konulmadan senin sayılmaz. Doğa olaylarıyangın, hırsızlık... onu yok edebilir. Oğlun da sana karşı oğulluk ödevini yapıyor mu, yapmıyormu, varlıklı zamanlarında pek belli olmaz; ancak yoksulluğa düşersen anlaşılır.
- boyuma göre boy buldum, huyuma göre huy bulamadımatasözüBir kimse, beden yapısı, zenginliği, soyu sopu, sosyal durumu kendisininkilere uygun olankimseler bulabilir. Ama huyu kendisinin huyuna uyan bir kişiyi kolay kolay bulamaz.
- boynuz kulaktan sonra çıkar, ama kulağı geçeratasözüBir konu üzerinde sonradan yetişen, ama daha önce yetişmiş olanları geçenler vardır.
- bostana dadanan eşeğin kuyruğu, kulağı olmazatasözüÇalıp çırpmayı huy edinen kişi, her birinde yakayı ele vererek ceza göre göre insanlıktan çıkar.
- borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmekatasözüBorçlu ve dertli yaşamaya dayanılmaz. Borçtan kurtulmanın çıkar yolu vermek, onulmaz dertten kurtulmanın çıkar yolu ölmektir.
- borca haylık bir aylıkatasözüBorç altına girilerek yaşanan keyifli günler çok sürmez sıkıntıya dönüşür.
- borç yiyen kesesinden yeratasözüBorca alışveriş yapan, hemen para ödemez ama, ödemek zorundadır. Aldıklarının parası kesesinden çıkacaktır.
- borç yiğidin kamçısıdıratasözüBorç, kişiyi -borcunu ödeyebilmesi için- daha çok çalışmaya zorlar.
- borç vermekle, düşman vurmaklaatasözüBorç vermekle, düşman vurmakla tüketilir, yok edilir.
- borç uzayınca kalır, dert uzayınca alıratasözüBorcun ödenmesi geciktikçe borçluluk duygusu gevşer. Zaman aşımı ile borç ödenmez olur. Dert uzayınca da hastayı güçsüz bırakır, alır götürür.