Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- tabak sevdiği deriyi yerden yere çarparatasözüKişi, eğitimine önem verdiği, ya da beğendiği kimseyi hırpalarcasına çalıştırır.
- kesilen baş yerine konmazatasözüKesin olarak yapılıp sonuçlandırılan iş, eski durumuna getirilemez. Onun için her davranıştan önce, bunun nasıl bir sonuç doğuracağını iyi hesap etmek, ondan sonra işe girişmeye, ya da girişmemeye karar vermek gerektir.
- kedi götünü görmüş, yaram var demişatasözüSıkıntısı olmayan densiz kişi, hiç yoktan kendine sıkıntı çıkarır.
- atalar sözünü tutmayanı yabana atarlaratasözüAtaların yol gösterici öğütlerine ve geleneklere önem vermeyen, ahlak kuralları dışına çıkankimse ile herkes ilişkisini keser. Tek başına kalan bu kişi, toplum içinde itelenir; horlanır.
- ağaca çıksa pabucu yerde kalmazatasözüdavranışlarına engel olacak hiçbir takıntısı yok.
- yenenle yanana ne dayanıratasözüYaşam bir tüketim sürecidir. Besin, yakıt gibi gereksemeler, ne denli bol olursa olsun,tüketilir.
- yol sormakla bulunuratasözü"Bir işe doğru başlamak için bilmediklerimizi sormak, öğrenmek lazımdır" anlamında bir söz.
- at beslenirken, kız istenirkenatasözüAt; besili, bakımlı olduğu zaman hem gösterişlidir hem de en çok işe yarayacak durumdadır.Satılacaksa o zaman satılmalıdır. Kız da körpeliği, güzelliği geçmeden, isteyenleri varken evlendirilmelidir.
- baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumlukatasözüBir babanın kızı için harcadığı para, hazırladığı çeyiz, göstermelik olmaktan ileri geçemez.Kızın ömür boyu süren büyük giderlerini kocası üzerine almıştır. Çeyiz olarak gelen şeylerieskidikçe, bittikçe yenileyen kocasıdır.
- yolcu yolunda gerekatasözüYolculuk yapacak olan kimse şu, bu nedenle vakit geçirmemeli, bir an önce yola çıkmalıdır.
- eşek eşeği ödünç kaşıratasözüÇıkarcı, başkasına yardım ederken düşünür ki ileride o da kendisine yardım edecektir.
- ekmeğini it yer, yakasını bit yeratasözüKazandıklarından başkaları yararlanan kişilere söylenir.
- dünya ölümlü, gün akşamlıatasözüHiçbir durum sürekli değildir, her iyi durumun bir sonu vardır.
- dervişlik olaydı taç ile hırka, ben de alırdım otuza kırkaatasözüÖnemli bir düzeye ulaşmak görünüşte benzemekle gerçekleşebilseydi, herkes kolayca bu düzeye ulaşırdı.
- miskçiyle konuş, miskine bulaş; pisçiyle konuş, pisine bulaşatasözüBir kişi, arkadaşlık ettiği kimse iyi ise iyi, kötü ise kötü huylar kapar.
- rüzgâra karşı tüküren, kendi yüzüne tükürüratasözü"Kendi gücünün üstünde bir güç ile uğraşmak isteyen kimseler sonunda kendileri ziyanlı çıkarlar" anlamında bir söz.
- canı yanan eşek attan yürük oluratasözüCanı yanan bir kimse çok öfkeli olur
- isteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzüatasözüBirisinden bir şey istemek zorunda kalan kimse utanır. Ama onun yüzsuyu dökmesine rağmen istediğini vermeyenin daha çok utanması gereklidir.
- mal melameti örteratasözü"Zengin olmak,insanların kusurlarını görmezden gelmelerine yardımcı olur" anlamında bir sözr.
- gelen gidene rahmet okuturatasözüBeğenmediğimiz ve işten ayrılmasını dilediğimiz bir kişi yerine çoğu zaman öyle birisi gelir ki, nerede eskisi? O çok iyiydi dedirtir.
- soran yanılmamışatasözüİnsan bir işi yaparken karşısına bilmediği birçok şey çıkar. Bunları doğru, yanlış demedenyapmamalı, bilenlere sorup öğrendikten sonra yapmalıdır. Biliyorum sandığı işlerde deyanılabilir. Onlar için de bilenlerin düşüncesini alırsa yanılmayı önlemiş ve boş yere yorulmamışolur.ve daha iyi öğrenmek için sorup araştırma mız gerekir ve böylece yanılmaz yprulmamız azalır
- ser verip sır vermemekatasözüNe olursa olsun sırrını söylememek.
- insan beşer, kuldur şaşaratasözüTanrı insanları eksiksiz yaratmamıştır. Dünyada yanılmayan kimse yoktur. Kişinin kimizaman şaşırmasını, yanılmasını hoş görmek gerektir.
- tekerlek kırıldıktan sonra yol gösteren çok oluratasözü"sonucu kötü çıktıktan sonra bir davranış üzerine akıl öğreten çok bulunur" anlamında kullanılan bir söz.
- kurt köyünü değiştirir, huyunu değiştirmezatasözüHain kimse, yer yurt, kılık kıyafet değiştirse de kötü huylarını değiştirmez.
- ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli oluratasözüBir kişinin tutum ve davranışları, o kişide birtakım kusurlar bulunduğunu gösterir.
- tilki benim için demem ama üzümsüz bağın kökü kurusun demişatasözüKurnaz kişi, kendisinin yararlanacağı şeyi başkaları için gerekliymiş gibi göstermeye çalışır.
- boyunun ölçüsünü almakifadekendi yetersizliğini, beceriksizliğini anlamak
- aç, yanından kaçatasözüYoksul ile arkadaş olmaya gelmez. Çünkü sonu gelmeyen istekleriyle seni rahatsız eder.Dahası, kendi çıkarı için sana fenalık yapabilir.
- ip inceldiği yerden koparatasözüBir durum, en çürük yerinden patlak verir.