Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- bir ağacın gölgesinde bir sürü yataratasözüİyiliksever, bilgili, varlıklı kimselerden pek çok kişi yararlanır.
- bir ağaçta gül de biter, diken deatasözüBir ocaktan iyi insan da yetişir, kötü insan da.
- bir ağaçtan okluk da çıkar, bokluk daatasözüAynı aileden iyi adam da çıkar, kötü adam da.
- bir ağızdan çıkan bin ağıza yayılıratasözüBir kişi, yayılmasını istemediği bir durumu kimseye söylememelidir. Söylerse, -gizli kalmasını istediği şey dilden dile dolaşarak toplum içine yayılır.
- bir çiçekle yaz olmazatasözüGüzel, ama küçük bir belirti ile, beklenen doyurucu sonuca erişilmiş olmaz.
- biri yer biri bakar, kıyamet ondan koparatasözüHerkesin yararlanabileceği şeyden kimi kişiler yararlanır da başkalarına yararlanma olanağı vermezlerse bundan büyük kavga çıkabilir.
- biri bilmeyen bini hiç bilmezatasözüKüçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, ona karşı teşekkür duygusu beslemeyen kişi,daha büyük iyiliklerin değerini de bilmez; onlara karşı da duygusuz kalır.
- biribiri, adamı yer diri diriatasözüAkrabadan birinin ötekine can düşmanı olduğu çok görülmüştür. (Biribiri: birbirlerinin hısmı)
- birden çıkan bine yayılıratasözüBir kişi, sadece kendisinin bildiği bir şeyi, başkasına söylemeyeceğini sandığı bir kimseyesöylerse, az sonra konu herkesin diline düşer.
- bin tasa bir borç ödemezatasözüBorç,üzülerek değil, ödeyerek biter,bunun için çalışmak gerekir.
- bin merak, bir borç ödemezatasözüBorcu ödemek için tasalanmanın faydası yoktur; ödeme yollarını aramak gerekir.
- bin kişi değmez bir kişi, bir kişi değer bin kişiatasözüToplum içinde bir değerli kişinin yaptığı işi yapamayan bin kişi de vardır; bin kişininbaşarabileceği işi tek başına yapabilen kişi de.
- bin işçi, bir başçıatasözüBir işin planını çizen, programını izleyen, düzenli olarak gerçekleşme yolunu gösteren birbaş bulunmadıkça, ne kadar çok işçi çalışırsa çalışsın, iş başarı ile yürütülemez.
- bin dost az, bir düşman çokatasözüNe kadar çok dostun olursa olsun bundan sana zarar gelmez. Ancak bir düşmanın bile olsa hep tehlike içinde yazarsın.
- bin bilsen de bir bilene danışatasözüİnsan bir şeyi çok iyi bilirse bilsin kendisinden daha iyi bilen bulunur. Onun için, bir işe başlamadan o iş üzerindeki geniş bilgisi herkesçe kabul edilen kimsenin düşüncesi alınmalıdır.
- bin atın varsa inişte in, bir atın varsa yokuşta binatasözüÜzerinde yük bulunan at, yokuş aşağı ine İnsan ise inişi yorulmadan iner de yokuşa çıkarken yorulur.
- Bin ölçüp bir biçmeliatasözüYapılacak bir işin tüm yönleri önceden iyi düşünülmeli, sonuç iyi hesaplanmalı, daha sonra işe girişilmelidir. İyi düşünülmeden yapılan işten dolayı duyulacak pişmanlık, işi düzeltmeye yaramaz.
- bilmemek ayıp değil, sormamak ayıpatasözüİnsan her şeyi bilemez. Bu, kusur değildir. Ancak bilmediği bir işi, sorup öğrenmeden yapmaya kalkışmak kusurdur. Çünkü yanlış ve zararlı bir yola sapılmış olabilir.
- bez alırsan Musul'dan, kız alırsan asildenatasözüNe alacaksanız cinsini, aslını biliniz, güvenerek alınız: Musul bezinin sağlam, güzelolduğuna, soylu kızın terbiyesine, namusuna güvendiğiniz gibi.
- bey oğlu kulluk, kul oğlu beylikatasözüHiçbir kimse için süreli bir yaşam düzeyi yoktur. Yüksek düzey insanı düşkün durumagelebilir; düşkün durumda olan da yükselebilir; zenginleşebilir.
- bey buyurur, cellat keseratasözüEgemen kişinin haksız buyruğunu yerine getiren, buyruk kulu olduğu için, suçsuzdur. Suçuişleyen, buyruğu verendir.
- bey ardından çomak çalan çok oluratasözüGüçlü kişi ile yüz yüze bulundukları zaman ağızlarını açmayan kimseler, gittikten sonra kendisini çekiştirirler.
- bey aşı borç, düğün aşı ödünçatasözüBeyin sofrası çok zengin olur. O sofrada ağırlanan kimsenin, karşılık olarak beye yemekvermesi kolay olmadığından bu bir borç olarak kalır. Düğün aşı yiyen ise günün birindekendisinin yapacağı düğüne, birinci düğün sahibini çağırır, böylece ödüncün altından kalkmışolur.
- beylik çeşmeden su içmeatasözüResmi işlere yanaşmak tehlikelidir. Hükümet, hatıra hayale gelmeyen bir noktadan size büyük sorumluluk çıkarır.
- beyler buyruğu yoksula kan ağlatıratasözüHalkı yönetenler, uygulama olanağını düşünmeden buyruklar verirler. Halkı sıkıntıya sokar, ezerler.
- beyden gelen bey sayılıratasözüHatırı sayılan kişinin sözlerini, isteklerini başkasına ileten buyruk kuluna, hatırlı kişinin kendisi gelmiş gibi saygı gösterilmesi gerekir.
- beyazın adı tadıatasözüBeyaz tenli olanlar, güzel sayılır; ancak bu, aldatıcı bir görünüşten ileri gelir. Gerçek güzellik ve şirinlik esmerlerdedir.
- beterin beteri varatasözüÇok kötü bir duruma düşen kimse, bundan daha kötü bir durumun da bulunduğunu düşünerek avunmalıdır.
- beslemeyi eslemeden almaatasözüSürekli bir hizmet için evine kabul edeceğin kimseyi iyice sorup soruşturmadan alma.
- berk kaçan atın boku seyrek düşeratasözüOlağanüstü hızla yapılan iş -gereken özen gösterilemeyeceğinden- olumlu sonuç vermez.