Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- huylu huyundan vazgeçmezatasözü"Kişilik, uzun bir zaman diliminde oluştuğu için ani değişikliklere müsait değildir" anlamında bir söz.
- abdala malum oluratasözüBir şeyin olacağını önceden sezen kimseler için söylenen şaka yollu bir söz.
- kamberisimSadık köle.
- iğreti ata binen tez ineratasözü"Kendi malımız olmayan malzemeye güvenip bir işe başlamak doğru değildir.Malzemenin sahibi,malını geri istediği zaman zor durumda kalır" anlamında bir söz.
- dilin cirmri küçük, cürmü büyükatasözüDil küçük bir nesnedir, ama büyük suç işler. Söylediği kötü sözlerle kişinin başını belaya sokar.
- atın dorusu, yiğidin delisiatasözüAtın doru renkli olanı, kişinin gözünü budaktan sakınmayanı beğenilir...
- esmere al bağla, karşısına geç ağlaatasözüEsmer insana al renkli giysi hiç yakışmaz.
- yük altında ancak eşek kalıratasözü"İnsanlık sıfatı olan kimse kendisine yapılan iyiliğin altında kalmaz. Bir zaman bulur, karşılığını verir" anlamında bir söz.
- gideceğin Antep, yiyeceğin pekmezatasözüBöyle bir yol tutanın elde edebileceği şey peşin olarak söylenebilir.
- çingene ciğer pişirir, yemeden karnın şişiriratasözüCimri, para harcamaktan o kadar korkar ki pişirdiği yemek bitmesin diye yemeden doyduğunu söyler.
- av avlayanın, kemer bağlayanınatasözüBir şey, onu elde etmek yolunu bilenin, bir şeyden yararlanma, onu kullanmasını becerebilenin hakkıdır.
- adam olacak çocuk bokundan belli oluratasözüBir kişinin yeni başladığı işte ilerleyebilip, ilerleyemeyeceği daha ilk davranışlarından anlaşılır.
- cennetin kapısını cömertler açaratasözüCömert insan muhtaçları gözetir, yardımda bulunur. Allah da onların bu fedakarlıklarına fazlasıyla mükafat verip cennetine koyar. İhtiyaç sahiplerinin ihtiyacını gidermek en büyük sevaplardan biridir.
- gemisini kurtaran kaptanatasözüYetenekli, becerikli kimse.
- baş yastığı baş derdini bilmezatasözüİnsan derdi içindedir. En yakını bile onu anlamaz.
- eldeki yara, yarasıza duvar deliğiatasözüBir kimsenin acı ve sıkıntısı başkasına dert gibi görünmez: Üzüntü içinde olan o değil ki.
- yoktan yonga çıkmazatasözüVarlıklı olmayan kimseden, başkasına yardım etmesi beklenemez; bilgisiz kimseden bir şey öğrenilemez.
- öksüz oynaşa çıkmış, ay akşamdan doğmuşatasözü"Talihsiz kimse bir şeyden yararlanmaya kalkışsa karşısına akla gelmedik engeller çıkar." anlamında bir söz.
- cana gelecek mala gelsinatasözüZarardan kurtulma olanağı yoksa bunun cana değil, mala gelmesi yeğlenir. Canı korumak için mal feda edilir.
- herkes karının rengine boyanıratasözüİnsan davranışlarını uğraştığı işin gereklerine uydurmalıdır.
- kusursuz güzel olmazatasözüHer iyi şeyin hoşa gitmeyen bir yönü, her güzelin kusurlu bir yanı vardır. Kusuru bulunmayan iyi, güzel bir şey yoktur.
- bir baş soğan bir kazanı kokuturatasözüKötü bir kişi, bir davranış, veya bir söz, büyük bir topluluğun havasını bozar.
- komşu ekmeği komşuya borçturatasözüKomşunuz size bir ikramda bulunur, bir şey armağan ederse, siz de ona ikramda bulunmalı armağan vermelisiniz.
- bey ardından çomak çalan çok oluratasözüGüçlü kişi ile yüz yüze bulundukları zaman ağızlarını açmayan kimseler, gittikten sonra kendisini çekiştirirler.
- tarlanın iyisi suya yakın, daha iyisi eve yakınatasözüSuya yakın yerdeki tarla değerlidir. Çünkü sulanması kolaydır. Eve yakın olan tarla daha değerlidir. Çünkü çapalama, gübreleme, ekme, ürünü koruma ve devşirme... gibi işlerin hepsi çok kolaylıkla ve yollarda vakit geçirilmeden yapılabilir.
- gönül var otluğa, gönül var bokluğaatasözüİyi ve güzel şeyleri seven yüksek ruhlu insanlarda vardır; kötü, murdar şeylerden hoşlananaşağılık insanlar da.
- at bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulunmazatasözüBir işi başarabilmek için gerekli olan koşullar her zaman eksiksiz olarak ele geçmez. Biri bulunursa öteki bulunmaz; öteki bulunursa beriki bulunamaz.
- yazın başı pişenin, kışın aşı pişeratasözüYazın güneş altında çalışan, ailesinin kışlık ihtiyacını kazanır.
- iyi nasihat verilir, iyi ad verilmezatasözüBir kimse başkasına iyi öğüt verebilir ama iyi ad, ün veremez. Bunu ancak kişinin kendisi kazanabilir.
- teke eti ilaç olur, keçi eti yel oluratasözüTeke etinin besin değerinin yüksek ve insana çok faydalı olduğu, aksine keçi etinin besin olarak çok yararlı olmadığını anlatan bir söz.