Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- berber berbere benzer ama başın Allah'a emanetatasözüKendisini uzman gibi gösteren her kişiye güvenmemeli. Uzman diye işe başlar da malınızı,canınızı tehlikeye sokabilir.
- berberin solumazı, tellağin söylemezi, kahvecinin söylemeziatasözüYüzü yüzünüze pek yakın olarak iş gören berber soluyorsa nefesi, ağız kokusu burnunuza girer. Tellak terliyorsa sizi keselerken terleri üzerinize damlar; ayrıca ter kokusundan rahatsız olursunuz. Müşterilerinin içyüzünü bilen kahveci birinin sırını ötekine söylerse sanatını kötüye kullanmış olur.
- benzeye benzeye yaz, benzeye benzeye kış oluratasözüGünler birbirinden çok farklı olmadığı halde hava yavaş yavaş ısınarak yaz, aynı biçimde yavaş yavaş soğuyarak kış gelir. Bu durum toplumun gelişmesinde ve gerilemesinde de görünür.
- bekâr gözü, kör gözüatasözüBekâr erkek, evlenme istek ve heyecanı içinde olduğundan alacağı kızın kusurlarını göremez.
- bekârlık maskaralıkatasözüBekâr kimse bakımsızdır, kılıksızdır, derbeder bir yaşayış sürer ve herkesin eğlencesi olur.
- bekârın parasını it yer, yakasını bitatasözüBekâr kimse, parasını çarçur edebilir; dalaverecilere yedirir. Yaşayışı düzensiz, üstü başı kirli, bitlidir.
- beş tavuğa bir horoz yeteratasözüBeş kadını yönetmek ve korumak için bir erkek yeter.
- beş parmağın hangisini kessen acımaz?atasözüİnsan evlatlarını birbirinden ayırt etmez. Hangisine zarar gelse aynı üzüntüyü duyar.
- beş para giren ev yıkılmamışatasözüÇalışıp para kazanmanın yoluna bakılmalıdır. Kazanç az da olsa ailenin yaşam düzenibozulmaz.
- beş kuruşun varsa beş yere düğümleatasözüKişi savurgan değil tutumlu olmalı, parasını iyi korumalıdır.
- beş kuruşun üstünde oturmaya beş batman göt gerekatasözüKişinin kazancından, az da olsa para artırması büyük azim ve irade ister.
- beşe, bakma çiftten başka işeatasözüYediye'nin yelleri beşe'nin selleri sözünde de geçen beşe şubat sonlarıyla martı kapsayanzamandır.
- baz bazla, kaz kazla, kel tavuk topal horozlaatasözüBir kişi, kendine denk ve uygun olan kişiyle arkadaş olur.
- bayram etiyle it tavlanmazatasözüBir canlının ya da bir durumun gelişmesi sürekli bakım ve ilgi ister. Rasgele ele geçen fırsat ne denli elverişli olursa olsun, sürekli değilse yararı sınırlı kalır.
- bayramda borç ödeyene Ramazan kısa geliratasözüOruç tutan kimse için Ramazan günleri ağır ağır geçer. Süresi bayramda dolacak bir borcu ödemek zorunda olan kimseye o günler çabuk geçiyor gibi gelir. Çünkü insan, güç işlerin yapılmasını ertelemek ve uzak zamanlara atmak ister.
- bayramdan sonra gelen kınayı götüne yakatasözüGerektiği zaman ele geçmeyip daha sonra kavuşulan şey değerli de olsa işe yaramaz.
- baykuşun kısmeti ayağına geliratasözüAllah hiçbir canlıyı aç bırakmaz. Kımıldamadan duran baykuşun rızkını bile önüne koyar. Elsiz ve ayaksız yılanın da küçücük karıncanın da rızkını Allah mutlaka verir.
- baskısız tahtayı yel alır, yel almazsa sel alıratasözüSıkı bir yönetim altında bulundurulmayan ya da korunmayan gençler kolayca kötü yollarasürüklenebilirler.
- baskın basanındıratasözüDüşmanı boş bulunduğu sırada basan, savaşı kazanır.
- baskıdaki altından askıdaki salkım yeğdiratasözüKullanılan, işe yaratılan az değerli nesne, saklanan, kullanılmayan çok değerli nesnelerden daha iyidir.
- bal tutan parmağını yalaratasözüİmkânları geniş bir işin başında bulunan kimse bunlardan az da olsa yararlanır" anlamında kullanılan bir ata sözü.
- bal olan yerde sinek de oluratasözüGüzel şeyin çevresinde, ondan yararlanmak isteyen asalaklar dolaşır.
- bal ile kaymak yenir ama her keseye göre değilatasözüGüzel yemeyi, güzel giymeyi, güzel eşya kullanmayı herkes ister ama bunları ancak parasıbol olanlar yapabilir.
- bal ile kaymak isteyen akçesine kıymak gerekatasözüGüzel, pahalı nesne elde etmek isteyen, bunun gerektirdiği özveriye katlanmalıdır.
- balta sapını yonamazatasözüKişi, kendisinin yapamayacağı işleri için başkasının yardımına gerekseme duyar.
- balta değmedik ağaç olmazatasözüZarar görmeyen, yıkımlara uğramayan kimse yoktur.
- balcı kızı daha tatlıatasözüGüzel mal satan kimselerden alınan şeyler daha çok hoşa gider.
- balcının var bal tası, oduncunun var baltasıatasözüHer iş yapılırken özel bir araç kullanılır. O işi yapan bu aracı elinde bulundurur.
- balı olan bal yemez mi?atasözüBir kimsenin elinde başkasına verilecek, ya da satılacak bir nesnenin bulunması, ondankendisinin de yararlanmasına engel değildir.
- balı dibinden, yağı yüzündenatasözüBalın dibi, yağın yüzü daha güzeldir. Bunun gibi, değerleri derinleştikçe artan ve değerleriyüzde kalan insanlar vardır.