Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- it ite buyurur, it de kuyruğunaatasözüTembel kişi kendisinin yapması gereken işi, tembel olan birine buyurur. O da buyruğu altındaki birine.
- dut yaprağı açtı, soyun; döktü giyinatasözüDut ağacı yapraklanınca soğuklar geçmiş olur; kışın giyilen kalın giysiler çıkarılmalıdır. Dut ağacı yaprağını döktüğü zaman soğuklar başlamış olur; kış giysilerini giyinmek gerektir.
- bir elin nesi var, iki elin sesi varatasözüÇoğunlukla insanlar büyük işleri tek başına yapamaz. Başkasıyla iş birliği yapmalıdır ki önemli bir varlık gösterebilsin.
- dostun odu cehennem odundan beterdiratasözüDostumuzdan gördüğümüz iyiliklere karşı bir şeyler yapıp borcumuzu ödemedikçe içimiz rahat etmez.
- köpeği dövmeli ama sahibinden utanmalıatasözüSana sataşan kişiyi hırpalarken onu benimsemekte ve korumakta olan saydığın kimseyi gücendirmemeye de dikkat etmelisin.
- komşun kör ise sen kıpa bakatasözüKişi, çevresindeki insanları kıskandıracak durumlardan sakınmalı, onlarda bulunmayan şeylere sahip olsa bile onlar gibi yaşamalıdır.
- yazın araması, kışın taraması olmasa herkes besler mandayıatasözüGüzel şeyin sahibi olmayı kim istemez? Ama her şeyin güzelliği bakımla, uğraşmakla sağlanır. İşte bu sıkıntıya herkes katlanamaz.
- bir gram et bin ayıp örteratasözüBiraz kilo almak kimi zaman insanı güzelleştirir.
- it itin ayağına basmazatasözüBaşkasına kötülük etmekte ayaktaş olanlar birbirlerini incitmezler.
- emek olmadan yemek olmazatasözü✓Çaba göstermeden kazanç ve başarı elde edilemez.
- gece işi kör işiatasözüGece yapılan iş, körlerin yaptığı iş gibi özensiz olur. Çünkü ışık yetersizliği, işin bütün incelikleriyle yapılmasına olanak vermez. Bu nedenle işlerimizi gündüz yapmayı yeğlemeliyiz.
- bin ölç, bir biç.atasözüBir işi yapmadan önce veya bir şey söylemeden önce düşünüp, tartıp öyle hareket etmekoçll iiü
- ağırlık altın kale, hafiflik başa belaatasözüAğırbaşlı kimselere herkes hayran olur, saygı gösterir. Gereksiz işler yapan, gereksiz laflar eden, her şeye burnunu sokan kişiler aşağılanırlar, hep başlarına dert açarlar.
- ağlamayan çocuğa meme vermezleratasözüSesini yükseltmeyen kimseye hakkını vermezler. Onun için sesinizi duyurmalı, hakkınızı aramalısınız.
- baktın ibrik akıyor; önce götünü yu, sonra aptes bozatasözüİşinizi yaptıktan sonra gerekecek olan nesne işinizi yapıncaya değin ortadan kalkacaksa, önce o nesneyi elde edip sonra işinizi görmelisiniz.
- keskin akıl keramete kıç attırıratasözüÇok zeki olan kişi, bir işin nereye varacağını keramet sahibi kişiden daha iyi bilir.
- sonradan imam olanın camiye sığmaz sesi; sonradan kadın olanın hamama sığmazatasözüSonradan görmüş olanlar, alışılmışın dışında gösteriş meraklısı olurlar. Kendilerini olduklarından daha üstün göstermeye çalışırlar.
- sabahın kızıllığı akşamı kış eder; akşamın kızıllığı sabahı güz ederatasözüSabahleyin gökyüzünde görülen kızıllık, o akşam havanın kış gibi olacağını, akşam görülen kızıllık ise ertesi sabah havanın güze döneceğini belirtir.
- köleden ağa olan minareyi sesiyle yıkaratasözüSonradan görmüş kişi çok yüksekten atar tutar.
- dert gider amma yeri boş kalmazatasözüİnsan her zaman dert içindedir. Bir dertten kurtulsa başka bir derde düşer.
- sev seni seveni, hâk ile yeksan ise; sevme seni sevmeyeni, Mısır'a sultan iseatasözüToplumdaki yeri ne denli değersiz olursa olsun, seni seveni sev. Toplumdaki yeri ne denli yüksek olursa olsun, seni sevmeyeni sevme.
- ortak atın beli sakat oluratasözüHer ortak, daha çok yararlanmaya çalışacağından ortaklık malını
- bekârın parasını it yer, yakasını bitatasözüBekâr kimse, parasını çarçur edebilir; dalaverecilere yedirir. Yaşayışı düzensiz, üstü başı kirli, bitlidir.
- kartalın beğenmediğini kargalar kapışıratasözüZenginlerin beğenmeyip attıkları nesneler, yoksullar için değerli mallardır.
- az eli aşta gör, çok eli işte göratasözüYemek pişirilirken ya da yenirken az kişi, iş yapılırken çok kişi daha iyidir.
- kadı anlatışa göre fetva veriratasözüHaksız kişi, olayı kendisini haklı gibi göstererek anlatırsa, dinleyen ona hak verir. Bu kişininhaksız gösterdiği kimseyi de haksız bulur.
- iyiliğe nereye gidiyorsun demişler, kötülüğe demişatasözüBirçok iyiliklerin karşısında kötülük vardır.
- harman dövmek keçinin işi değilatasözüÖnemli, ağır işler, hafife alınmamalı, çoluk çocuğa, acemilere yaptırılmamalıdır.
- az el aş kotarır, çok el iş kotarıratasözüNe kadar çok kişi bir araya gelse, pişme zamanından önce yemeği ortaya koyamazlar. Onuniçin yemek yapmaya az kişi yeter. Ama başka işler, çok kişinin çalışmasıyla daha çabuk bitirilir.
- güzele kırk günde doyulur, iyi huyluya kırk yılda doyulmazatasözüİyi huylu olmayan güzel yüzlüden çabuk usanılır. İyi huylu olan kimseden çirkin de olsa hiç usanılmaz.