Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- azıksız yola çıkanın iki gözü el torbasında kalıratasözüBir süre sonra gerekecek şeyleri vaktinde hazırlamayan kişi, zamanı gelince hazırlıklı kişilerin durumuna imrenir ve içinden bana da verseler isteği geçer.
- azıcık ağrıya aş bastırıratasözüKüçük bir rahatsızlık bir şeyler yemekle geçer. (Düşünmekle sonuç alınamayacak birçok sorun da kendini işe vermekle unutulur.)
- ay var yılı besler, yıl var ayı beslemezatasözüÖyle zaman olur ki bir aylık kazanç, insanı bir yıl geçindirir. Öyle zaman da olur ki bir yıllık kazanç, bir ay geçindirmeye yetmez.
- ay görmüşün yıldıza minneti yokturatasözüBir şeyin çok üstünü, çok güzelini görmüş olan kimse, ondan daha az değerde olanını beğenmez.
- ay ışığında ceviz silkilmezatasözüYeterli olmayan koşullar içinde iş yapılırsa beklenen verimli sonuç alınamaz.
- ayyar tilki art ayağından tutuluratasözüİşini hile ile yürütmekte olan kişi, bir zaman gelir ki kurnazlığını kullanamaz; yakayı eleverir.
- ayrandan aşağı katık olmazatasözüYapılacak işi kolaylaştırmak için yararlanılacak ucuz nesneler arasından öyle biri seçilir kidaha ucuzu yoktur.
- ayda bir gel dostuna, kalksın ayak üstüne; günde bir gel dostuna, yatsın sırtı üstüneatasözüNe denli yakın dostun olursa olsun, ona her gün gidersen usanır. Ara sıra git ki saygı ilekarşılasın.
- ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmazatasözüİnsan yaşlandıkça türlü türlü engeller, güçlüklerle karşılaşır; çeşitli sıkıntılara, felaketlere uğrar.
- ayağı yürüten baştıratasözüİşçinin iyi iş yapmasını, halkın iyi bir düzen içinde çalışmasını baştakiler sağlar.
- ayağını yorganına göre uzatatasözüGiderini mutlaka gelirine uydurmalısın.
- ayağını sıcak tut, başını serin; gönlünü ferah tut düşünme derinatasözüHastalıktan korunmak, vücudumuzu yıpratmamak istiyorsak ayağımızı sıcak, başımızı serin tutmalıyız; olur olmaz şeyleri sıkıntı konusu yapmamalı, geniş yürekli olmalıyız...
- ayı sevdiği yavrusunu hırpalaratasözüHırpalamak her zaman kötülük yapmak için olmaz; sevgiden ileri gelen hırpalamalar,güvenden ileri gelen çalıştırmalar da vardır.
- ayı görmeden bayram etmeatasözüBayram ayının doğduğunu görmeden bayram etmek ihtiyatsızlıktır. Beklenen bütün sevinilecek durumlar için bu ihtiyat gösterilmelidir. İş gerçekleşmeden ona oldu gözüyle bakılıp sevinilmemelidir.
- ayı akım, kirpi yumuşağım demişatasözüHiç kimse kusurunu, çirkinliğini görmez; dahası, erdemleri, güzellikleri bulunduğunu ilerisürer.
- ayıyı fırına atmışlar, yavrusunu ayağının altına almışatasözüDuygusuz insanlar, kendilerini kurtarmak için gerekiyorsa, çocuklarını tehlikeye atmaktan çekinmezler.
- Ayıpsız yar arayan kalıratasözüKusursuz güzel olmaz. Eşim kusursuz olmalı diyen eş bulamaz. Bu kural yalnız eş için değil,elde etmek istediğimiz her şey için doğrudur.
- ayın on beşi karanlık, on beşi aydınlıktıratasözüKişinin yaşamındaki kötü gidiş sürüp gitmez; iyi günler de gelir.
- av vuranın değil alanınatasözüBir şeyin sahibi ondan yararlanamıyor da başkası yararlanıyorsa asıl sahip yararlanan kişi demektir.
- av köpeği avdan kalmazatasözüHazıra konarak iş yapmayı adet edinmiş olan kişi, her zaman bu yolu izler.
- av avlayanın, kemer bağlayanınatasözüBir şey, onu elde etmek yolunu bilenin, bir şeyden yararlanma, onu kullanmasını becerebilenin hakkıdır.
- avrat var ev yapar, avrat var ev yıkaratasözüAilede kadının rolü çok önemlidir. Öyle kadınlar vardır ki bir aileye düzen verir, mutluluk getirirler. Öyle kadınlar vardır ki ailenin düzenini, mutluluğunu bozarlar.
- avrat var, arpa unundan aş yapar; avrat var, buğday unundan keş yaparatasözüİş bilen kadın, elverişsiz gereçle güzel şeyler meydana getirir. İş bilmeyen kadın ise en iyi gereci kullansa bile bir şey yapamaz.
- avrat malı, kapı mandalıatasözüBir erkek karısının malından yararlanmayı düşünmemelidir. Yoksa durum, eve-girerken,çıkarken, kapı mandalı gibi, başa kakılır.
- avradı eri saklar, peyniri deriatasözüHer şey, durumuna uygun yöntemlerle korunur.
- avradı boşayan topuğuna bakmazatasözüÖnemli bir varlığından kendi isteğiyle vazgeçen kimse artık onu aramamayı göze almalıdır.
- avcı ne kadar al bilse, ayı o kadar yol biliratasözüBir kişi, başkasını yenmek için çeşit çeşit ustalık kullanır. Ama karşısındaki de yenilmemekiçin çeşit çeşit önlem alır.
- ava giden avlanıratasözüÇıkarını başkasına zarar vermekte arayan kimse,zarara kendisi uğrar.
- ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazatasözüKuşlar, geniş bir özgürlük dünyasında, insanlardan uzak yaşamalarına karşın avlanmaktan kurtulamazlar. İnsanlar da böyledir: Hatıra, hayale gelmeyen çeşit çeşit felakete uğrarlar. Hiçbir kimse kendisini kazadan, tehlikeden, dertten kurtarmanın yolunu bulamaz.
- at yiğidin yoldaşıdıratasözüYiğt kişinin bir yoldaşı, yardımcısı olur.