Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- açın koynunda ekmek durmazatasözüKazancı kendisine yetmeyen kişi, eline geçeni hemen harcar; yarına bir şey saklayamaz.
- iki deliye bir akıllıatasözü"Birbirine zıt iki kişinin arasını bulacak, mantıklı bir kimsenin bulunması mutlak gereklidir" anlamında bir söz.
- deliye her gün bayramatasözüher fırsattan yararlanarak bayrammış gibi davrananlara ve her şeyi eğlenceli yönden alanlara söylenen bir söz.
- çocuk düşe kalka büyüratasözüÇocuk yürümeye başladığı sırada sık sık düşer, ağlar. Anne, baba; çocuğun canı yanıyor diye üzülmemelidir.
- harmanı yakarım diyen, orağa yetişmemişatasözüBaşkasına kötülük yapmayı tasarlayan kişi, kötülüğünü yapmaya fırsat bulmadan cezasını görür.
- çingeneye beylik vermişler, önce babasını asmışatasözüNe oldum delisi soysuz kişi, eline yetki geçince en yakınlarına kötülükler yapmakla işe başlar.
- dağ başına kış gelir, insanın başına iş geliratasözüDağ başında kışın nasıl fırtına eksik olmazsa kişinin yaşamında da yıpratıcı olaylar öylece eksik olmaz.
- terazi var, tartı var; her bir şeyin vakti varatasözüHer şeyin bir ölçüsü ve zamanı vardır. Bunlara dikkat edilmelidir.
- dünya tükenir, yalan tükenmezatasözüDünyada çok sayıda yalancı vardır, bunları huylarından vazgeçirmek de imkânsızdır.
- her şeyin yokluğu yoklukturatasözüİnsan pek çok şeye gerekseme duyar. Gerekli olan şey, küçük bir şey de olsa yokluğu kendini belli eder.
- papaz her gün pilav yemezatasözüBir işi her gün aynı kişiye yaptırırsan o önce sessiz olur sonra katlanamaz.
- al elmaya taş atan çok oluratasözüGüzellere musallat olan, değerli insanlara çatan, parlak yeri elde etmeye çalışan çok olur.
- cumhura muhalefet kuvveihatadandıratasözü"Halkın tuttuğu bir davaya karşı çıkılmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- yabancı koyun kenarda yataratasözü"Toplumdaki kişiler kısa zamanda büyük yakınlık göstermedikleri için yeni gelenler yabancılık çekerler" anlamında bir söz.
- Hak doğrunun yardımcısıdıratasözü"Tanrı,doğru olana yaptıklarının mükafatını mutlaka verir.Doğru kimseler ilk planda başarısız gibi görünseler de tutumlarını devam ettirdikleri sürece başarıya ulaşacaklardır" anlamında bir söz.
- bir senden büyüğün, bir de senden küçüğün sözünü dinleatasözüÖnemli bir işe girişecek kimse salt kendi düşüncesiyle yetinmemeli, büyüklerinindeneyimlerinden yararlanmalı; akıllıca düşünce ileri sürebilecek küçüklere de danışmalıdır.
- her vaktin bir padişahı varatasözüHer işin iyi yapılacak uygun bir zamanı vardır.
- abdal tekkede, hacı Mekke'de bulunuratasözüHerkes kendine yakışan ve uğraştığı işle ilgili olan yerdedir.
- ilk avrat çarık, sonraki sarıkatasözüBirinci karısına hor bakan kişi, eşinin ölmesi ya da ayrılması dolayısıyla yeniden evlendiği kadını baştacı eder.
- ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi olatasözüDürüst kişi, kendini olduğu gibi gösterir. Kendini olduğundan üstün göstermek içtensizlik ve ikiyüzlülüktür. Kişinin görünüşü, gerçek durumunun aynası olmalıdır.
- körden gözlü, topaldan ayaklı, deliden deliatasözüKör olan anadan, babadan doğan çocuk kör olmaz. Topalın çocuğu da sağlam bacaklı olur. Ama delinin çocuğu deli doğar.
- kanatsız kuş uçmazatasözüGereken koşullarla donanıp güçlenmeyen kişi amaca varamaz.
- derdini söylemeyen derman bulamazatasözüBizim çözüm yolunu bulamadığımız birçok güçlüklere başkaları çözüm bulabilirler. Ancak sıkıntımızın ne olduğunu kimseye söylemezsek bunun giderilmesi yolunu gösteren bulunmaz. Derdimize derman bulabilmek için onu, bize yardımı dokunabilecek kimselere söylemeliyiz.
- güzeli kızken görme, beşik ardında göratasözüKızken güzel olanın, doğum yaptıktan sonra güzelliği kalır mı, belli olmaz.
- sabanın tutağına yapışan el aç kalmazatasözüÇiftçilik yapan aç kalmaz.
- aptal ata binerse bey oldum sanır, şalgam aşa girerse yağ oldum sanıratasözüGörgüsüz kişi layık olmadığı bir iş başına geçerse, gerçekten değeri varmış gibi bir kuruntu gösterir.
- tavşanı tazı tutar, çalımı avcı sataratasözüBuyruğu altındaki kişinin yaptığı işi kendi başarısıymış gibi gösterip övünenler vardır.
- gökten yere yağar, yerden göğe değilatasözüVarlıklılar yoksullara, güçlüler güçsüzlere yardım eder; tersi düşünülemez.
- dolu küpün sesi çıkmazatasözüBigili ve terbiyeli kişi çok konuşmaz, gösterişten kaçınır.
- kavun, karpuz yata yata büyüratasözüBu söz tembel yatanlara takılmak için söylenir.