Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- bir sürçen atın başı kesilmezatasözüŞimdiye değin sizi memnun etmiş olan kişi bir kez yanlış bir iş yapmışsa onun için eskiden edindiğiniz kanıyı hemen değiştirmeyiniz ve kendisine ağır bir ceza vermeyiniz.
- evdeki pazar çarşıya uymazatasözü"önceden tasarlanan bir iş umulduğu gibi sonuçlanmaz, düşünüldüğü gibi olmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- kuduz ölür ama daladığı da ölüratasözüAzgın kişi, kötülüklerinin cezasını görür ama yaptığı kötülüklerin acısı sürer.
- tencere yuvarlanmış, kapağını bulmuşatasözüGenellikle olumsuz özellikleri birbirine uyan kişilerin birbirine uyumunu vurgulamak için kullanılan, kinaye ihtiva eden bir atasözü
- aç aç ile yatınca arada dilenci doğaratasözüKarı ve koca yoksul olursa bunlardan doğacak çocuk zengin olmaz ya.
- amcam dayım herkesten aldım payımatasözüKimseden yardım beklememeli. Kişiye en yakın akrabalarının bile yardım etmediğidenemelerle anlaşılmıştır.
- harman yel ile, düğün el ileatasözüHer işin gerçekleşmesi birtakım koşulların bulunmasına bağlıdır. Örneğin, harmanı savurmak için yel, düğünün iyi hazırlanması ve toplantının şen geçmesi için hısım, akraba, eş, dost ister.
- arslan kükrerse atın ayağı köstekleniratasözüGüçlü kimsenin korkutucu sözleri, güçsüz kimseyi kıpırdayamaz duruma getirir.
- iki testi çarpışınca biri kırılırsa biri de çatlaratasözüBir çatışmada yenen de yenilen de zarar görür. Biri az, biri çok olsa da.
- bayramdan sonra gelen kınayı götüne yakatasözüGerektiği zaman ele geçmeyip daha sonra kavuşulan şey değerli de olsa işe yaramaz.
- arpacıya borç eden, ahırını tez sataratasözüBorç para ile yürütülen iş, az zaman sonra yürütülemez olur.
- zenginin horozu bile yumurtlaratasözüParalı kişi, kısır sanılan işlerden bile kar sağlama yolunu bulur.
- çobanın yağı çok olursa çarığına süreratasözüabdalın yağı çok olursa gâh borusuna çalar, gâh gerisine kavramının eş anlamlısı
- deli deliden hoşlanır, imam ölüdenatasözüKişi, kendisine benzeyen kimseden, ya da yarar sağlayabileceği şeyden ve kişiden hoşlanır.
- gön yufka yerinden deliniratasözüHer iş en çürük yerinden patlak verir. Örneğin, ciğerlerinden rahatsızlık geçirmiş olan kişi, zayıf düşse hemen ciğerlerinden hastalanır. Toplumsal olaylarda da durum böyledir.
- garip kim, kör oatasözüBir yere yeni gelen yabancı, orada satın alınacak şeylerin nerede bulunduğunu, kendi davranışlarında nelere uyması gerektiğini bilmeyen kör gibidir.
- tedariksiz aptes bozmaya oturan, domalı domalı taş araratasözüGereken hazırlıkları yapmadan bir işe girişen kişi, çok sıkıntılı durumlarla karşılaşır.
- ağrısız baş mezarda gerekatasözüYaşayan her kişinin derdi vardır. Dertsiz kimse ararsanız ancak mezarda bulursunuz. Yanikişinin derdi ancak ölmesiyle biter.
- esrik devenin çulu eğri gerekatasözüHerkesin davranışı durumuna uygun olmalıdır. Söz gelişi yoksul kişi, süslü, pahalı elbise giymeye kalkışmamalı; bilgisi az olan kimse, bilgililer yanında susmalıdır. Kabadayılara da özel giysileri, davranışları, konuşmaları yakışır.
- her delinin başına bayrak dikilse bedestende bez kalmazatasözüÇevrede o denli çok dengesiz var.
- dünya bir yağlı kuyruktur; yiyebilene aşk olsunatasözüDünyada kazanç yolları çoktur. İş becerip yararlanabilenleri övgü ile anmak gerekir.
- sütlüyü sürüden çıkarmazlaratasözüYararlı, verimli şey, elden çıkarılmaz.
- az söyle, çok dinleatasözüKişi, az konuşursa hem çevresindekileri rahatsız etmemiş; hem de daha az yanılmış olur. Çok dinlemekle ise çok şey öğrenir.
- herkes sevdiğini öper, bayram da bahaneatasözüKişi, yapmayı uygun gördüğü iş için bir gerekçe yakıştırır.
- sabreden derviş muradına ermişatasözüBirçok işlerin gerçekleşmesi için sabırlı olmak, uzun zaman beklemek gerekir. Yani sabretmek büyük erdemdir
- canı cana ölçmeliatasözüKendinize yapılmasını istemediğiniz şeyi başkalarına yapmayınız. Başkasının da sizinki gibi bir canı bulunduğunu düşününüz.
- varsa pulun, herkes kulun; yoksa pulun, dardır yolunatasözüZengin olana, herkes kul kurban olur, hizmet eder. Yoksula, kimse yüz vermez. Dahası,bunların adı deliye çıkar.
- etle deri, yemekle diriatasözüİnsanın temel yapısı eti, kemiği ile derisidir. Ama gereken besin alınmadıkça bunlarla ayakta durulamaz.
- el ağzına bakan, karısını tez boşaratasözüKişi, özel yaşamı ile ilgili önemli konularda başkasının düşüncesiyle değil, kendi düşüncesiyle ve kendi durumunu düşünerek karar vermelidir. Başkasının sözüne uyarsa, özel hayatının düzeni bozulabilir.
- keçinin sevmediği ot burnunun dibinde biteratasözüKişi neyi sevmezse o şey onu bulur.