Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- aşını, eşini, işini bilatasözüSağlık ve mutluluk içinde yaşamak isteyen kişi yiyeceğine dikkat etmeli, arkadaşını iyiseçmeli ve bir iş sahibi olmalıdır.
- âşık daima bey oturmazatasözüÇoğu zaman işi rast gelen kişi bilmelidir ki talih her vakit yar olmaz. (Aşığın çukur yüzünün arkasındaki yumru yüzüne bey denilir. Bey oturmak, çukur yüzü yere, yumru yüzü üstü gelerek durmasıdır ki aşığın en sağlam oturuşudur).
- âşık âlemi kör, dört yanını duvar sanıratasözüAşktan gözü kararmış kişi, hoş karşılanmayacak aşırı davranışlarda bulunur. Kendini öyle yitirmiştir ki bu davranışlarını hiç kimse görmez, işitmez sanır.
- âşığın gözü kördüratasözüKendisini aşka kaptıran kişi, ne sevgilisinin kusurlarını görür ne de çevresinde olup bitenlerle ve kendisi için önemli olan şeylerle ilgilenir.
- ağzı eğri, gözü şaşı ensesinden belli oluratasözüBir kişinin tutum ve davranışları, o kişide birtakım kusurlar bulunduğunu gösterir.
- ağzın karnından büyük olmasınatasözüGücünün yetmeyeceği büyük işlere girişme.
- ağzına tat bulaşanın gözü pekmez tutumundadıratasözüBir işten kazanç elde eden kişi, o tür işler peşinde koşar.
- ağustosun yarısı yaz, yarısı kıştıratasözüağustos ortaortalarında yaz sıcakları azalır, serinlik başlar
- ağustosun 15'inden sonra ere kaftan, ata çulatasözüÇünkü artık soğuklar başlayabilir.
- ağustosta yatanı zemheride büğelek tutaratasözüYazın fırsat elde iken çalışıp kazanmayan kişi, kışın çalışma olanağı elden gittikten sonra sıkıntılar içinde kıvranır.
- ağustosta gölge kovan, zemheride karnın ovaratasözüAğustos böceğiyle karınca masalında olduğu gibi vakit ve fırsat varken geleceğini sağlamaya çalışmayıp keyfe, zevke dalan, fırsat elden gittikten sonra aç ve perişan olur.
- ağustosta beyni kaynayanın zemheride kazanı kaynaratasözüYazın sıcak günlerinde tarlada çalışan kişi, zahiresini kazanır; kışın soğuk günlerinde geçim sıkıntısı çekmez.
- ağrısız baş mezarda gerekatasözüYaşayan her kişinin derdi vardır. Dertsiz kimse ararsanız ancak mezarda bulursunuz. Yanikişinin derdi ancak ölmesiyle biter.
- ağrılarda göz ağrısı, her kişinin öz ağrısıatasözüGöz ağrısı, ağrıların en acısıdır. Ama her kişinin başka türlü bir ağrısı vardır ki kendisi için göz ağrısı denli acıdır.
- ağlayanın malı gülene hayır etmezifadeBirinin malını haksızlık ve zulüm ile elinden alan kişi, o malın hayrını görmek şöyle dursunbir yıkıma uğrayarak eyleminin cezasını görür.
- ağlatan gülmezatasözüBaşkasına zulmeden kimsenin kötülüğü yerde kalmaz; kendisine döner. Onu da ağlatırlar.
- ağlama ölü için, ağla deli içinatasözüYakınlarınızdan biri ölse, birkaç gün ağlarsınız, sonra acınız küllenir. Ama yakınlarınızdan biri deli olsa, acıklı durumu hep gözünüzün önünde, dert her gün tazedir. Asıl ağlanacak durum budur.
- ağlamayan çocuğa meme vermezleratasözüSesini yükseltmeyen kimseye hakkını vermezler. Onun için sesinizi duyurmalı, hakkınızı aramalısınız.
- ağlamakla yar ele girmezatasözüİnsanın çok sevdiği şey, sadece özlemini çekmekle elde edilemez. Onu ele geçirmeninyollarını bulmak gerekir.
- ağa borç eder, uşak harçatasözüEfendisi birşey aldığında parası uşağa düşmez.
- ağaran baş, ağlayan göz gizlenmezatasözüBelirtileri ortada olan yaşlılık da, izleri ortada duran üzüntü de ne yapılsa gizlenemez.
- ağanın gözü ata tımardıratasözüAğanın gözü atın üzerinden eksik olmazsa ata iyi bakılır.İş sahipleri de işlerini sürekli olarak denetlerlerse iş düzgün gider.
- ağanın gözü öküzü semiz ederatasözüAna baba, çocuklarına, mal sahipleri mallarına iyi bakarlarsa sevindirici sonuçlar alırlar.
- ağanın gözü, yiğidin sözüatasözüBir yerin büyüğü için önemli şey, işleri denetlemektir. Yiğit için önemli şey ise sözünün eri olmaktır.
- ağanın alnı terlemezse ırgatın burnu kanamazatasözüİşveren, birlikte çalışıp yorulmazsa, işçi var gücüyle işe sarılmaz.
- ağalık vermekle, yiğitlik vurmaklaatasözüÇevrede hatırı sayılır, sözü geçer bir adam olmak istersen, gereken yerlere bol parayardımında bulunacaksın; eş, dost uğruna bol para harcayacaksın. Yigit diye tanınmak istersen,savaşta da barışta da vurucu, kırıcı olacaksın.
- ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölüratasözüHiçbir destek sürekli olmaz. Bunun için insan yapacağı işte başkalarının desteklemesine güvenmemeli, yalnız kendi gücüne dayanmalıdır.
- ağaca balta vurmuşlar "sapı bedenimden" demişatasözüBir kimseye en büyük kötülük, nankör olan yakınlarından ve kendi yetiştirdiklerinden gelir.
- ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı oluratasözüÇocuklar anne ve babalarından, küçükler büyüklerinden gördüklerini yapmaya özenirler.
- ağaç ağaç içinde büyüratasözüBir gencin yetişip olgunlaşması, çevresinde yetişmiş, olgunlaşmış kişiler bulunmasıyla,onların koruyup eğitmesiyle gerçekleşir.