Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- kısmetinde ne varsa kaşığında o çıkaratasözüBir şey elde etmek için çalışan kimseye Tanrı neyi kısmet etmişse onu verir.
- kısmetsiz köpek, sabaha karşı uyuyakalıratasözüTanrı'nın kendisine kısmet vermediği yaratık, yararlanılacak şeyi elde etmek kolaylaştığı zaman, başka bir işle uğraştığı için, bundan yoksun kalır.
- kız beşikte çeyiz sandıktaatasözüKız daha beşikte iken çeyiz hazırlıklarına başlamak gerektir.
- kız evi naz eviatasözüKız evi nazlı olur. isteklinin rica, minnet etmesini ister, kızını ağır satar.
- kızı gönlüne bırakırsan ya davulcuya varır ya zurnacıyaatasözüEvlenme çağındaki kız eğlenceye düşkün olur. Büyükleri onu uyarmazlarsa, hoşlandığı, uygun olmayan birisiyle evlenir.
- kızı kendi hâline bırakırsan ya davulcuya ya da zurnacıya varıratasözüEvlenme çağındaki kız eğlenceye düşkün olur. Büyükleri onu uyarmazlarsa, hoşlandığı, uygun olmayan birisiyle evlenir.
- kızı kızken görme, gelinken gör; gelinken görme beşik ardında göratasözüKızların en güzel çağı evlenmeden önceki durumlarıdır. Evlendikten sonra eski tazelikleri kalmaz. Hele çocuk yaptıktan sonra daha da bozulurlar.
- kızım sana söylüyorum gelinim sen anlaatasözübir şeyi dolaylı yoldan söylemek
- kızın var, sızın varatasözüKız çocuğunun sorunları ve sorumlulukları çok ve çeşitlidir. Ana baba, sürekli olarak bunun tedirginliği içinde bulunurlar.
- kızını dövmeyen dizini döveratasözüKızını iyi yetiştirmeyen anne ve baba, kızı el kapısında beceriksizliği yüzünden sıkıntı çektiği zaman dövünür durur.
- kış kış gerek, yaz yazatasözüHer mevsim, kendine özgü doğa olayları ile geçmelidir. Bu düzenin bozuk gitmesi insanlarınperişan olmasına yol açar.
- kış kışlığını, kuş kuşluğunu gösteriratasözüDoğa kanunları değişmez. Her olay, her varlık özelliğini belli eder.
- laf lafı açaratasözüKarşılıklı konuşmalarda konuşma bir süre uzadığı zaman,sözden başka söze geçilmeye başlanır.Başlangıçta hiç düşünülmeyen konulara kadar söz uzar gider.
- laf olsun âdet yerini bulsunatasözüKonuşacak herhangi bir konu bulunmayıp rastgele söz sarf edildiğinde söylenen bir söz.
- laf torbaya girmezatasözü"ağızdan çıkan bir söz, artık gizli kalmaz, herkes onu duyar" anlamında kullanılan bir söz.
- lafla peynir gemisi yürümezatasözüŞöyle yaparım, böyle yaparım demekle yapılması gereken iş yapılamaz.
- lafla pilav pişerse deniz kadar yağı bendenatasözüSöz söylemek, işleri başarmaya yetseydi en iri sözler söylenerek en büyük işler başarılırdı.
- latife latif gerekatasözü"Şakalar karşısındakini kırmayacak biçimde olmalıdır. Şaka yapan, karşısındakini çok iyi anlamalı, kırmadan, incitmeden şaka yapabilmelidir" anlamında bir söz.
- leyleği kuştan mı sayarsın, yazın gelir, kışın gideratasözüSürekli olarak bir iş üzerinde durmayan, maymun iştahlı olan kişiye kimse güvenmez.
- leyleğin ömrü laklak ile geçeratasözüAylak kişiler bütün günlerini orada burada boş laflar söyleyerek boşa geçirmiş olurlar.
- leyleğin ömrü laklaka ile geçeratasözüAylak kişi bütün zamanını gevezelikle, çene çalmakla geçirir.
- lodosun gözü yaşlı oluratasözüLodostan esen rüzgâr yağmur habercisidir. Nitekim lodosun dinmesi de ancak yağmurun yağmasına bağlıdır. Halkın çoğu bunu bildiği için bu durumu böyle anlatır.
- lokma karın doyurmaz, şefkat artırıratasözüBir kimseye ziyafet çekmek, ya da armağan vermek, onun karnını doyurduğu, bir gereksemesini karşıladığı için değil, aradaki sevgiyi artırdığı için değerlidir.
- mal adama hem dost hem düşmandıratasözüMal adama dosttur, çünkü ona rahat bir yaşayış sağlar. İyilikler yapma, hayır işlerine yardımetme olanağı verir. Düşmandır, çünkü kişinin azmasını kolaylaştırır. Bundan başka mala gözdikenler çok olur. Bu yüzden anlaşmazlıklar çıkar; mal sahibinin canına bile kıyılır.
- mal canı kazanmaz, can malı kazanıratasözüİnsan mal kazanacağım diye sağlığını, canını tehlikeye düşürmemelidir. Tam tersine,sağlığını korumak, canını kurtarmak için malını harcamaktan çekinmemelidir. Malı kazananinsandır. Can sağ olmalıdır ki mal kazanılabilsin.
- mal istersen bedeninden, evlat istersen belindenatasözüKişinin gerçek malı, babadan kalan değil, kendi emeğiyle kazandığı maldır. Gerçek evlat da kendisinden doğmuş olandır; üvey ya da edinilen evlat, öz çocuğunun yerini tutmaz.
- mal malamatı örteratasözüZenginlik, bir kişinin ayıplarını, kusurlarını kapatır.
- mal melameti örteratasözü"Zengin olmak,insanların kusurlarını görmezden gelmelerine yardımcı olur" anlamında bir sözr.
- malı mala canı cana ölçmeliatasözüMalımız ve canımız bizim için ne değerde ise başkalarının mal ve canları da kendileri için o değerdedir. Öyleyse bizim malımıza ve canımıza gelmesini istemediğimiz bir zararın başkasının malına ve canına gelmesini nasıl hoş görebilir, buna nasıl izin verebiliriz?
- malı ongun olanın adı angın oluratasözüMalından çok ürün alan kişinin adı her yerde anılır.