Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- şap ile şeker bir değilatasözüGörünümüyle birbirine benzeyen öyle şeyler vardır ki nitelikleri birbirinden çok ayrıdır.
- koyun can derdinde, kasap et derdindeatasözüBaşkasının büyük zararı karşısında kendi küçük yararını düşünenler için sitem olarak söylenen bir söz.
- bozacının şahidi şıracıatasözü"Toplumda uygunsuz işleri yapanlar kendi haklılıklarını, benzer kişileri göstererek savunmaya çalışırlar." anlamında bir söz.
- kimsenin çırası tana kadar yanmazatasözüHiç kimsenin parlak yaşamı sürekli olmaz.
- yalancının evi yanmış, kimse inanmamışatasözüYalan söylemeyi adet edinen kişinin sözlerine kimse inanmaz.
- ah alan onmazatasözüZulmettiği, kötülük yaptığı için kendisine güvenen kimse onu umursamaz
- öküz öldü, ortaklık bozulduatasözüİki ortak veya taraf arasındaki yakınlığın dayandığı sebep yok olduğunda bu yakınlık da çözülür.
- borçlunun duacısı alacaklıdıratasözüBorçlunun ölmemesi ve para kazanması için en çok dua eden alacaklısıdır. Çünkü alacağını alabilmesi, borçlunun ölmemesine ve eline para geçmesine bağlıdır.
- züğürtlük, zadeliği bozaratasözüSoylu kimse züğürtleyince, soyluluğu unutulur.
- baba malı tez tükenir, evlat gerek kazanaatasözüBaba malına güvenip kazanç yolunu tutmamak çok yanlıştır. Baba malının değeri pekbilinmediği gibi hazır mal da çabuk biter. Kendini bilen, yaşama sorumluluğunu duyan akıllıevladın gerçek malı, kendisinin kazandığı maldır.
- yüz verdik Ali'ye geldi sıçtı halıyaatasözüDeğmemesine karşın kendisine önem verilen eğitimsiz, anlayışsız kişi şımarır; terbiyesizce davranışlarda bulunur.
- kel başa şimşir tarakatasözübirçok gereksinimi varken gereksiz özenti ve gösterişle uğraşanlar için kullanılan bir söz.
- kaymağı seven mandayı yanında taşıratasözüSevdiği şeyden yoksun kalmak istemeyen kişi, onu elde edecek araçları elinde bulundurmalı ve bu yolda doğacak olan sıkıntılara katlanmalıdır.
- her kuşun eti yenmezatasözüHer girişimin sonu iyi olacak diye bir kural yoktur. Herkesi kendi çıkarımız için sürgit kullanamayız.
- bulanık su, balıkçının yarı kazancıdıratasözüÇıkar sağlaması, ortalığın karışmasına bağlı olan kişi için karışıklık çıkması, kazancının muştusudur.
- kadın kocasını isterse vezir, isterse rezil ederatasözüAkıllı ve tutumlu kadın kocasının saygınlığını da mal varlığını da artırır. Oynak ve tutumsuz kadın da kocasını toplum içinde küçük düşürür; yoksulluğa sürükler.
- serçeye çubuk berediratasözüGüçsüz kişiye en küçük sarsıntı yıkım nedeni olur.
- bir evde iki kız, biri çuvaldız biri bizatasözüBir evde iki kız olursa her biri bir taraftan aileyi sıkıştırır: Giyim kuşam ister, çeyiz çemen ister. Onlar istemese bile aile kendini böyle bir sorumluluk altında bilir. Bunun sıkıntısını çeker.
- var varlatır, yok söyletiratasözüVarlık, kişiye yüksekten atma ve varlığını artırma gücü verir. Yokluk ise ancak sızlanmaya,yakınmaya yol açar.
- mart ayı, dert ayıatasözü"Kış ile ilkbahar arasındaki geçiş dönemi olduğu için insanlar hastalıklara daha kolay yakalanırlar" anlamında bir söz.
- kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalaratasözüYaşlandıktan sonra bir şey öğrenmeye, yeni bir iş yapmaya başlayan kimsenin bunu başarmaya ömrü yetmez.
- ak curun akmazsa kara curun kol gibiatasözüAz kazancın her zaman sağlanabileceği bir konuda çok kazancın gerçekleşmemesi önemlisayılmaz.
- et kanlı gerek, yiğit canlıatasözüKebap ve pirzola çok pişirilmemeli, biraz kanlı olmalı; genç dediğin de durgun, hareketsiz olmamalı, canlı olmalıdır.
- arpa samanıyla, kömür dumanıylaatasözüKusursuz nesne olmaz. Yararlandığınız nesneleri kusurlarıyla birlikte kabulleneceksiniz.
- karga mandayı babası hayrına bitlemezatasözüBir kimse başkasına hizmet ediyorsa bunda kendisinin de bir çıkarı vardır.
- kadının sofusu, şeytanın maskarasıatasözüSofu kadınla şeytan alay eder. Çünkü böyle kadınlar, evleriyle ilgilenmezler, işlerini güçlerini bırakırlar. Bu biçimsel ibadet yüzünden gerçek ibadetlerini yapamazlar; yani evlerine, ailelerine bakamazlar.
- değirmen taşının altından diri çıkaratasözüEn ağır yüklerin dahi altından kalkabilen. En zorlu durumlardan başarıyla sıyrılmayı becerebilen kimse için söylenir.
- eşek, kalağı kesilmekle küheylan olmazatasözüBiçim değiştirmekle öz değiştirilmiş olmaz. Görünüşte bir şeye benzemek, gerçekte öyle bir şey olmak demek değildir.
- bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, üçüncüde ele geçersin çekirgeatasözüSuçlu, birkaç kez kurtulma yolu bulsa bile günün birinde yakayı ele verir.
- ardıcın közü olmaz, yalancının sözü olmazatasözüArdıç ağacının ateşi çabuk geçer, kül olur; yalancının sözü de böyledir, ona da güvenilmez.