Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- ayağını sıcak tut, başını serin; gönlünü ferah tut düşünme derinatasözüHastalıktan korunmak, vücudumuzu yıpratmamak istiyorsak ayağımızı sıcak, başımızı serin tutmalıyız; olur olmaz şeyleri sıkıntı konusu yapmamalı, geniş yürekli olmalıyız...
- bakan yemez, kapan yeratasözüBir şey sadece bakmakla edinilemez. Onu ele geçirmek için davranmak gerekir.
- top otu beylikten olunca güllesi Bağdat'a gideratasözüBol ve bedava gereçle yapılan işler, yarış kabul etmeyecek ölçüde iyi, güzel olur.
- akıl adama sermayeatasözüİnsanın en değerli sermayesi aklıdır. Çünkü bütün işlerini en iyi biçimde onunla döndürür. Bu sermaye elden çıkarsa bir daha ele geçirilemez. Bu nedenle onu iyi kullanmak ve korumak gerekir.
- kara haber tez duyuluratasözüÖlüm gibi, başka felaketler gibi haberler, bununla ilgili kimselerin kulağına çabuk yetişir.
- çürük tahta mıh tutmazatasözüçürük tahta çivi tutmaz kavramının eş anlamlısı
- hangi gün vardır akşam olmadıkatasözüSona ermeyen hiçbir iyi durum, yıldızı sönmeyen hiçbir ünlü yoktur.
- herkes davul çalar ama çomağı makama uyduramazatasözüHerkes iş yapar ama, o işin gerektirdiği ustalığı gösteremez.
- ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanıratasözüŞunun bunun kazancına, rızkına engel olanlara bir gün aynı şeyi yaparlar.
- dinsizin hakkından imansız geliratasözü"Acımasız, inatçı ya da baskın özelliklere sahip kişiyi, kendisinden daha acımasız, inatçı ya da baskın özellikli biri yola getirebilir" anlamında bir söz.
- herkesin delisi evinde, derdi karnındaatasözüAile bireylerinin uygunsuzlukları, evin çeşitli sıkıntı ve sorunları olur. Bunlar kimseye duyurulmaz; sineye çekilir.
- kasap, yağı bol olunca gerisini yağlaratasözüElinde kendisine gerek olandan artık şey bulunan kimse, bunu gereksiz yere savurup telef eder.
- dağdaki kekliğin bini bir parayaatasözüEle geçmeyen, yararlanılamayan bir şeyin hiçbir değeri yoktur.
- akıl ortak ortak, mal ortağı kaypakatasözüYararlı ortaklık, yapılacak iş üzerinde danışma ortaklığıdır. Bu, kişileri kötü sonuçtan korur.Mal ortaklığında ise her ortak kendi çıkarını düşündüğünden ortağının zararına çalışabilir.
- dibi görünmeyen sudan geçmeatasözüHer yönünü iyice öğrenmediğin işe başlama
- merhametten maraz doğaratasözüKimi kişiler, kendilerine acıyıp iyilik edenlerin başını derde sokarlar ya da bu iyiliği kötüye kullanırlar.
- gezen ayağa taş değeratasözüGereksiz işlerle uğraşmak başına büyük sıkıntılar açabilir, anlamındaki söz dizisi.
- at yedi günde, it yediği gündeatasözüDeğerli kişilikler, zamanla gelişir. Kısa zamanda beliren kişilikler gerçek değer taşımayanlardır.
- yalnızlık, Allah'a mahsusturatasözüİnsan toplumsal bir yaratıktır. Ancak toplumsal dayanışma ve iş bölümü içinde yaşayabilir.Tek başına yaşayamaz.
- borca haylık bir aylıkatasözüBorç altına girilerek yaşanan keyifli günler çok sürmez sıkıntıya dönüşür.
- parayı zaptetmek deliyi zaptetmekten zoratasözüElindeki parayı çarçur etmeyip tutmasını bilmek, herkesin yapamayacağı zor bir iştir.
- iki el bir baş içindiratasözüAllah insana çalışıp kazanarak yaşayabilmesi için güç vermiştir, el kol vermiştir. Bunlar iyi kullanılmalı, başkasının yardımına muhtaç kalınmamalıdır.
- ağır otur ki bey desinleratasözüHoppalık, züppelik etme; ağırbaşlı ol ki büyüğümüz diye sana saygı göstersinler.
- ürmesini bilmeyen köpek, sürüye kurt getiriratasözüÖlçülü, hesaplı konuşmasını bilmeyen kişi, durup dururken başına dert açar ve çevresindekiler için tehlikeli bir durum yaratır.
- insan eşek olunca semer vuran çok oluratasözüKişi akılsız, budala olursa, çevresi bu durumunu sömürür: Kendisiyle alay edenler, ondan çıkar sağlayanlar çok olur.
- kaçanın anası ağlamamışatasözü"Tehlikeden kaçan kazançlı çıkmış." anlamında kullanılan bir söz.
- hocanın dediğini yap, yaptığını yapmaatasözüDin adamları bize dinin buyruklarını anlatırlar. Buna uymak gerekir. Ama hocalar çoğu zaman kolay olanı insanlara önerip kendileri azimetli/zor olan ibadetleri yaptıklarından bu atasözü ortaya çıkmıştır.
- dil yüreğin kepçesidiratasözüKişi, içinde ne varsa, ne duyuyor, ne düşünüyorsa onu ortaya çıkarır.
- şer işi uzat hayra dönsün, hayır işi uzatma şerre dönmesinatasözüKötü gitmekte olan bir işin kötülüğüne boyun eğmemek, zaman kazanıp onu iyileştirmeyeçalışmak gerekir. İyi olduğu belli olan işi de hemen sonuçlandırmak uygundur; çünkü uzatılaniyi işin zamanla kötü bir biçim alması tehlikesi vardır.
- borçlu ölmez, benzi sararıratasözüBorç kişiyi öldürmez. Ama hasta edecek kadar üzer. (Bu atasözü ciddi anlam taşımakla birlikte borçlunun şaka yollu teselli sözü olarak da kullanılır.)