Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- tavuğun sadakası bir yumurtaatasözüGücü büyük işler başarmaya yetmeyen ya da zengin olmayan kişilerden ancak küçükyardımlar beklenebilir.
- Allah sevdiğine dert veriratasözüYaradan, derdin kendisinden geldiğine inanarak yakınmayanları, onu çekenleri mükafatlandıracaktır. Bu nedenle sevdiğine dert verir.
- kaşığı herkes yapar ama sapını ortaya getiremezatasözüHer işin kendine özgü bir inceliği vardır. Bu yerine getirilmedikçe o iş başarılmış sayılamaz.
- ayağında donu yok, fesleğen ister başınaatasözüFakir olmasına bakmadan süslü ve gösterişli yaşam istemek.
- aç anansa da kaçatasözüAç her fenalığı göze almıştır. En yakınları için bile korkulacak bir kimsedir.
- çok gezen ayağa bok bulaşıratasözüSakıncalı olup olmadığını düşünmeyerek nereye olsa giden ya da her alana burnunu sokan kişi, günün birinde pişmanlık duyacağı bir duruma düşer.
- bakmakla usta olunsa kediden kasap olurduatasözüHiç yapılmadan, sadece nasıl yapıldığını görerek bir şey öğrenilemez.
- insan doğduğu yerde değil, doyduğu yerdeatasözüİnsan doğduğu yeri değil, geçimini sağladığı yeri yurt edinir.
- çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane gelecek yıl çıkmışatasözüÇiftçinin ürünü her yıl bir afete uğrar. O da hep gelecek yıla umut bağlar. Durum böylecesürüp gider.
- derviş tekkede, hacı Mekke'de bulunuratasözüHerkes kendisine yakışan ve uğraştığı işle ilgili yerde bulunur.
- helale cömertlik olmazatasözüKarı kocasının, koca karısının başkasıyla senli benli olmasına, düşüp kalkmasına göz yummamalıdır.
- kişinin kendine ettiğini kimse edemezatasözüBir kimse kimi zaman tedbirsizliği yüzünden öyle yanlış iş yapar, başını öyle derde sokar ki böyle bir kötülüğü başkaları ona yapamaz.
- köpek suya düşmeyince yüzmeyi öğrenmezatasözüKişi, bir tehlike karşısında her yerden umudu kesilip kendine güvenmekten başka çare kalmadığını anlamadıkça kurtuluş yolunu bulamaz.
- acele işe şeytan karışıratasözü✓Aceleyle yapılan işte hata ve aksilik eksik olmaz.
- sıçan deliği bin kuruşatasözü"herkesin kaçıp saklanacak bir yer aradığı durumlarda, saklanılacak bir yer bulmak çok güçtür ve o yer çok değerlidir” anlamında kullanılan bir söz.
- öte dünyayı boylamakatasözüÖlmek
- eski düşman dost olmazatasözüBirçok nedenlerin birbirini izlemesiyle sürüp gelmiş olan eski düşmanlık, dostluğaçevrilemez.
- dert bir olaydı ağlamak kolaydıatasözüBir tek derdi olan kişi ağlar. Ama derdi birden çok olana ağlamak da yetmez.
- kurda neden boynun kalın demişler, işimi kendim görürüm de ondan demişatasözüİşini başkasına inanmayarak kendisi gören, üzülmez; rahat eder.
- biri bilmeyen bini hiç bilmezatasözüKüçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, ona karşı teşekkür duygusu beslemeyen kişi,daha büyük iyiliklerin değerini de bilmez; onlara karşı da duygusuz kalır.
- sanatı ustadan görmeyen öğrenmezatasözüHer sanadın birtakım incelikleri vardır. Kişi ne kadar çalışırsa çalışsın, bunu kendi kendine bulamaz. Her halde bir ustadan görüp öğrenmelidir.
- dilin kemiği yokatasözüDil her yana dönebilir; önce söylediğini sonra başka biçimlere sokabilir; tam tersine çevirebilir.
- Allah'tan ümit kesilmezatasözüEn ümitsiz hâllerde bile bedbinliğe kapılmamalı, Allah'ın bir lütufta bulunabileceği düşünülmelidir.
- deliden al uslu haberiatasözüDeli sır saklamasını bilmez. Gördüğünü, bildiğini olduğu gibi söyler. Bundan dolayı -zamanolur ki- haberin doğrusu ondan alınır.
- in kalk dünyasıatasözüDünyada hiç kimse değişmeyen bir durum sağlayamaz. Kah düşer, kah kalkar.
- terziye dinlen demişler, ayağa kalkmışatasözüYoruculuk, rahatlık görece durumlardır: İşin niteliğine ve kişinin bu işi yapma yeteneğine göre yargı değişir. Rahat görünen öyle işler vardır ki onunla uğraşanların dinlenmesi, kimileri için yorucu olan davranışlarla olur.
- sağılır ineğin buzağısı kesilmezatasözüÇıkar sağlamaya yardım eden kimseye ya da şeye zarar gelmemesine dikkat edilmelidir.
- evladı ben doğurdum, ama gönlünü ben doğurmadımatasözüİnsanın çocuğu kendisinin bir parçasıdır. Birçok özellikleri onunkine benzer. Yalnız gönlü vehuyu benzemeyebilir. Bir kimse evladına emredip birçok şeyler yaptırır; ancak gönlüne sözgeçiremez.
- cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtüratasözüNe kadar uğraşırsanız uğraşın, deveye hendek atlatamazsınız. Cahile söz anlatmak, bundan da güçtür.
- yaşa yaşa, gör temaşaatasözüİnsan yaşı ilerledikçe iyi kötü birçok şey görür. Akla hayale gelmeyen olaylar ve durumlarla karşılaşır.