Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- osuranın burnuna sıçmalı ki koku alaatasözüEylemleriyle çevresini rahatsız etmekte olan kişiyi daha ağır eylemlerle rahatsız etmeli ki davranışının ne denli kötü olduğunu anlasın.
- osurukla boya boyanmazatasözü"Gerekli bilgi ve görgü olmadan bir işi tam olarak görüp bitirmek imkansızdır" anlamında bir söz.
- ot kökü üstünde biteratasözüÇocuk, ailesinin genel durumuna; eğitim gören, eğiticinin tutumuna uygun olarak yetişir.
- otu çek, köküne bakatasözüKişinin kimliğini doğru olarak öğrenmek isterseniz soyuna sopuna bakınız.
- otuz iki dişten çıkan, otuz iki mahalleye yayılıratasözüBir ağızdan çıkan söz, başkalarının ağzına geçer, her tarafa yayılır.
- oynamasını bilmeyen kız yerim dar demiş; yerini genişletmişler, "yenim dar" demişatasözüKendisinden beklenen işi beceremeyen kişi, çeşitli engellerin işi güçleştirdiğini söyleyerek yeteneksizliğini belli etmemeye çalışır.
- oynaşına inanan avrat, ersiz kalıratasözüÇok önemli işini bir aldatıcıya yaptırabileceğine inanmış olan kişi, beklediği sonucu hiçbirzaman elde edemez.
- oyuna giren kol sallaratasözüKişi, bir işe giriştiğinde yerine getirmesi sorumlulukları olur
- oğlan anası kapı arkası, kız anası minder kabasıatasözüEve gelin geldikten sonra oğlanın anası kapı dışarı edilecek gibi görülür. Kızın anası ise baş köşeye oturtulur.
- oğlan atadan öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyiatasözüErkek çocuk, erkeklerin yapması gereken şeyleri (örneğin konuk ağırlamayı) babasından, kızçocuk da kadınların yapması gereken şeyleri (örneğin dikişi, biçkiyi, ev işlerini) anasındanöğrenir. Baba, ana bunları bilmiyorsa çocuktan böyle şeyler beklenmez.====Kaynakça====
- oğlan dayıya, kız halaya çekeratasözüOğlan çocuğunun yüzü de huyu da dayısına, kız çocuğunun ise halasına benzer.
- oğlan doğur, kız doğur; hamurunu sen yoğuratasözüAna-baba özverilere katlanarak çocuk yetiştirirler. Ancak onların kendilerine pek yardımı olmaz.
- oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsünatasözüDoğacak çocuğun oğlan olması istenir. Kız olması istenmez. Onun için oğlan doğuran ana sevinir; kız doğuran ana üzülür.
- oğlan doğurdum, oydu beni; kız doğurdum, soydu beniatasözüErkek çocuklar, yaramazlıklarıyla, haylazlıklarıyla, ana-babayı üzerler. Kız çocuklar ise giyime, süse düşkün olduklarından ana-babalarından sürekli para çekerler.
- oğlanınki oğul balı, kızınki bahçe gülüatasözü"Kişinin torunu oğlundan olursa oğul balı diyerek, kız evlattan olursa bahçe gülü diyerek sevinir" anlamında bir söz.
- padişah yasağı üç gün süreratasözü"Padişahlık idaresi, bir kişinin sözünün geçtiği bir yöntemdir. Keyfidir. Bugün çıkarılan yasaklar, yarın bir neden ile ortadan kaldırılırlar. Bunun içindir ki emirlerinin devamlı olacağını düşünmemek lazımdır" anlamında bir söz.
- padişahın bile arkasından kılıç sallarlaratasözüKendisinden çekinilen kimsenin yüzüne karşı kimse ağız açmaz da en güçlü kimsenin bile arkasından herkes düşmanlık gösterilerinde bulunur.
- palamut çok biterse kış erken oluratasözü"Uzun yılların tecrübesine dayanılarak elde edilen sonuçlara göre meşe ağaçlarında palamudun çok olması kışın erken geleceğini gösterir" anlamında bir söz.
- papaz her gün pilav yemezatasözüBir işi her gün aynı kişiye yaptırırsan o önce sessiz olur sonra katlanamaz.
- para dediğin el kiriatasözüPara elde kalmaz; kullanılır, harcanır.
- para ile imanın kimde olduğu bilinmezatasözü"Para bütün toplumlarda dikkati çeken bir arkadaşdir. Kulanilan bir söz
- para isteme benden, buz gibi soğurum sendenatasözüKişi, kendisinden para isteyen kimseden artık uzak durmak ister.
- para parayı çekeratasözüElde para bulunursa onunla yeni paralar kazanılır.
- para peşin, kırmızı meşinatasözüHer işin karşılığı anında ödenmelidir.
- param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım?atasözüKendisinden ödünç para istenen kişi, bu parayı vermese karşısındaki ona düşman olur. Verse, parası zamanında geri gelmeyeceği için yine bir düşmanlık belirir. İyisi parasını elinden çıkarmamak değil mi?
- paran ucuz olursa sen pahalı olursunatasözüÇok alışveriş yapan, bol bahşiş veren kişi, parasından yararlananlardan büyük saygı görür.
- paranın gittiğine bakma, işinin bittiğine bakatasözüYapmak istediğin işi yapabildinse bu uğurda harcadığın paralara acıma. Çünkü para,istediğin işi yapmak içindir.
- paranın yüzü sıcaktıratasözüParanın çekiciliğini ve geri çevrilemeyeceğini anlatır.
- parası ucuz olanın kendisi kıymetli oluratasözüParasını esirgemeyen, eli açık kimseyi herkes el üstünde tutar.
- parayı domuzun boynuna takmışlar da domuz ağa diye çağırmışlaratasözüPara, itibarı olmayan kişiye itibar kazandırır.