Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- yanlış da bir nakışatasözüDüzgün işler arasında yapılan bir yanlış, kimileyin tekdüzeliği gideren bir süs olur.
- yaman komşu, yaman avrat, yaman at; birinden göç, birin boşa, birin satatasözüSana üç öğüt: Komşun kötü ise başka yere göç, eşin geçimsizse ayrıl, atın azgınsa sat, kurtul.
- yalnız taş, duvar olmazatasözüNasıl, bir tek taş ile duvar örülemezse, insan da tek başına bir şey yapamaz.
- yalnız kalanı kurt yeratasözüYardımcısı bulunmayan kişi, kendini tehlikeden koruyamaz.
- yalnız öküz, çifte koşulmazatasözüİki kişi ile yapılması gereken bir işi tek kişi ile yapmaya kalkışmak yanlıştır.
- yalnızlık, Allah'a mahsusturatasözüİnsan toplumsal bir yaratıktır. Ancak toplumsal dayanışma ve iş bölümü içinde yaşayabilir.Tek başına yaşayamaz.
- yalancıyı kaçtığı yere kadar kovalamalıatasözüBir kişinin yalanını yakalayabilmek için söylediklerini kabul edip sonuca bakmalı. O zamansözlerinin doğru çıkmadığını kendisi de görecektir.
- yalancının evi yanmış, kimse inanmamışatasözüYalan söylemeyi adet edinen kişinin sözlerine kimse inanmaz.
- yalanın kemiği yok ki boğazına bataatasözüBir sözün yalan olduğu bilinir, ancak söylenmesi engellenemez.
- yakın dost hayırsız hısımdan yeğdiratasözüİlgi ve iyiliklerini görmekte olduğumuz komşu ve dostlarımız, hiçbir ilgisini görmediğimiz hısımlarımızdan, bize daha yakındır.
- yabancı koyun kenara yataratasözüBir yere yeni gelen kimse, çevredekilere pek yanaşmaz. Zaten onlar da kendisini hemen aralarına almazlar.
- yaş yetmiş, iş bitmişatasözüİnsan yetmiş yaşına gelince, genellikle, bedence de, kafaca da düşer, çalışamaz olur. Budurumdaki kimseden, artık verim beklenmemelidir.
- yaş kesen, baş keseratasözü“ağacın pek çok yararları vardır, yalnızca odun sağlamak için ağaç kesen kimse, insan canına kıymış gibi büyük suç işlemiş olur” anlamında söylenir.
- yaşa yaşa, gör temaşaatasözüİnsan yaşı ilerledikçe iyi kötü birçok şey görür. Akla hayale gelmeyen olaylar ve durumlarla karşılaşır.
- yaşı at pazarında sorarlaratasözüİnsanların değeri, yaşlarıyla değil, başlarıyla ölçülür. Yaşlarına göre değerleri değişenyaratıklar, hayvanlardır.
- yağ ile yavşan, sirke ile tavşanatasözüBir yemeğin lezzetli olması için harç esirgenmemelidir. Bol yağ kullanıldıktan sonra, acı birot olan yavşandan bile güzel bir yemek yapılır.
- yağmur yağsa kış değil mi? Kişi halini bilse hoş değil mi?atasözüHer şeyin, her kişinin bir özelliği, bir niteliği vardır. Bunu, başka türlü göstermeye kalkışmakboştur. Kişinin davranışları, kendi durumuna uygun olmalıdır.
- yağmur yağsın da varsın kerpiççi ağlasınatasözüYağmur yağmasından zarar görecekler bulunabilir. Ama yararlanacaklar o denli çoktur ki zarar görecekler düşünülmeyebilir.
- yağmurda düşmanın koyunu, dostun atı satılsınatasözüYağmur altında yünleri ıslanan koyun, pek gösterişsiz duruma düşer. Oysa at, daha çok çevikleşir.Böylece, koyun daha değersiz, at daha değerli görünür.
- yağına kıymayan çöreğini yoz yeratasözüBir iş için gerektiği kadar özveride bulunmayan kişi, sonucun kusurlarını hoş görmelidir.
- yırtıcı kuşun ömrü az oluratasözüBaşkalarına saldırmayı huy edinen kişilerin düşmanları çok olur. Çok geçmeden bu düşmanlar da onun canına kıyarlar.
- yılan sokan uyumuş, aç kalan uyumamışatasözüAç kalan, yılan sokandan daha çok acı çeker.
- yılan ne kadar eğri gitse deliğine doğru gireratasözüYabancılarla ilişkisinde dürüst davranmayan kişi yakınlarına karşı doğruluktan ayrılmaz.
- yılana yumuşak diye el sunmaatasözüKişi, yumuşak huylu görünen herkese aldanmamalı; zararsız sanılan her şeye yanaşmamalı;tehlikeli bir durumla karşılaşabileceğini düşünmelidir.
- yılanın sevmediği ot, deliğinin ağzında biteratasözüBaşkalarına kötülük etmek isteyenler, karşılarında hep hoşlanmadıkları şeyleri bulurlar.
- yılanın başı küçükken eziliratasözüBüyüyeceği belli olan her tehlike, daha başta önlenmeli ve düşman güçlenip büyük zarar verecek duruma gelmeden ezilmelidir.
- yılın eksiğini nisan getirir, nisanın eksiğini yıl getirmezatasözüTarım için bütün yıl elverişsiz geçse de nisan ayı elverişli olsa tam ürün alınır. Ama bütün yılelverişli geçse bile nisan elverişsiz olursa, iyi ürün alınamaz.
- yüz yüzden utanıratasözüBir kimse, kendisine karşı saygı gösteren kişiden yapmasını isteyeceği şeyi, doğrudandoğruya kendisi söylerse daha etkili olur. Başkasıyla haber yollayarak isterse o kadar etkiliolmaz.-Z-
- yüz verme arsız olur, az verme hırsız oluratasözüYönetimin altında bulunan kimseye ikide birde şunu yap, bunu yapma demekle iyi sonuçalınır sanma; onu arsız edersin. Yiyecek, para bakımından sıkıntıya da düşürme. Çünkü hırsızlığa itmiş olursun.
- yüz verdik Ali'ye geldi sıçtı halıyaatasözüDeğmemesine karşın kendisine önem verilen eğitimsiz, anlayışsız kişi şımarır; terbiyesizce davranışlarda bulunur.