Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- akacak kan damarda durmazatasözüKişi, alın yazısında olanla kesinlikle karşılaşır.
- uzaktan davulun sesi hoş geliratasözü"Özelliğini iyi bilmediğimiz iş ve konuların sıkıntılarını da bilmemize imkan yoktur.Bazen çok zor bir konuyu çok kolaymış gibi kabul ettiğimiz de olur" anlamında bir söz.
- gelen gideni aratıratasözü"Tanışılan kişiler,unutulanlardan daha büyük hatalar yapabilir " anlamında bir söz.
- zelzeleyi gören yangına razı oluratasözüBüyük zorluk ve sıkıntıları atlatan görmüş, geçirmiş kişiler küçük sıkıntı ve zorlukları çabuk atlatır.
- başını acemi berbere teslim eden, cebinden pamuğunu eksik etmezatasözüİş başına deneyimsiz yönetici getirenler, onun yaratacağı sıkıntı ve zararları çekmeye hazırolmalıdırlar.
- kefilin ya saçı, ya sakalıatasözüBorçlu borcunu ödemezse kefilinin yakasına yapışılır; nesi bulunursa alınır.
- padişah yasağı üç gün süreratasözü"Padişahlık idaresi, bir kişinin sözünün geçtiği bir yöntemdir. Keyfidir. Bugün çıkarılan yasaklar, yarın bir neden ile ortadan kaldırılırlar. Bunun içindir ki emirlerinin devamlı olacağını düşünmemek lazımdır" anlamında bir söz.
- ne dilersen eşine o gelir başınaatasözüKim başkaları için iyi niyet besler, iyilik diler, hayır isterse, başkaları da onun için aynı şeyleri düşünür. Unutulmamalıdır ki, iyilik ve kötülük karşılıklıdır. İyilik isteyen iyilik bulur, kötülük isteyen de kötülük.
- ne yavuz ol asıl, ne yavaş ol basılatasözüCezaya çarpılacak ölçüde aşırı ve saldırgan olma. Ama herkes seni ezecek ölçüde yumuşak ve miskin de olma.
- helal kazanç ile pilav yenmezatasözüDoğrulukla ve ahlâkla elde edilen kazanç, insanı kısa yoldan zengin etmeye yetmez.
- dünya Süleyman'a bile kalmamışatasözüİnsan ne kadar zengin olursa olsun bu dünyadan göçüp gidecektir, bu nedenle dünyaya bel bağlamamalıdır
- on para on arslanın ağzındaatasözüŞimdi para kazanmak çok güçleşti. En küçük kazanç, pek çok didişmeden, çalışmadan sonraelde edilebiliyor.
- misafir ev sahibinin kuzusuduratasözüKonuk; yemek, gezmek, eğlenmek, yatmak vb. konularda ev sahibinin çizdiği programa uymak zorundadır.
- eşeğe marifetini göster demişler, yıkılıp ağnamışatasözüEşek gibi bir kişinin en çok özenerek yaptığı iş bile eşekçe olur.
- it iti ısırmazatasözüAynı düşüncede ve aynı yapıda olan insanlar birbirlerine zarar vermezler, birbirlerini korurlar.
- bir hatır, iki hatır, üçüncüde vur yatıratasözüBir kimsenin densizlikleri, hatır sayılarak birkaç kez hoş görülebilir. Ama bu durumu sürüp giderse sert tepki gösterilmesi doğaldır.
- rüzgâra tüküren kendi yüzüne tükürüratasözüGücünden büyük güce karşı koyan, kendini yıpratmaktan başka bir sonuç alamaz.
- tabak mısın, it bokuna muhtaçsınatasözüEn değersiz nesnenin ya da hiç beğenilmeyen kişinin de işe yaradığı konu vardır.
- meyhaneciden kefil istemişler, bozacıyı göstermişatasözü"Toplumda uygunsuz işleri yapanlar kendi haklılıklarını, benzer kişileri göstererek savunmaya çalışırlar." anlamında bir söz.
- para ile imanın kimde olduğu bilinmezatasözü"Para bütün toplumlarda dikkati çeken bir arkadaşdir. Kulanilan bir söz
- karınca kanatlanınca serçe oldum sanıratasözüEline geçici ve önemsiz bir güç geçen kişi, sürekli güçlü oldum sanır.
- cami duvarına işemekatasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- baykuşun kısmeti ayağına geliratasözüAllah hiçbir canlıyı aç bırakmaz. Kımıldamadan duran baykuşun rızkını bile önüne koyar. Elsiz ve ayaksız yılanın da küçücük karıncanın da rızkını Allah mutlaka verir.
- bey oğlu kulluk, kul oğlu beylikatasözüHiçbir kimse için süreli bir yaşam düzeyi yoktur. Yüksek düzey insanı düşkün durumagelebilir; düşkün durumda olan da yükselebilir; zenginleşebilir.
- akılsız köpeği yol kocatıratasözüİyice düşünülmeden, programı çizilmeden yapılmaya çalışılan işin, bitecek gibi göründüğüsırada, eksikleri ortaya çıkar. Bu eksiklerin tamamlanması için geriye dönülmek gerekir. İkincikez bitecek sanıldığı zaman başka eksikler baş gösterir; bir daha geriye dönülür. Bu durum hembirçok yorgunluklara, hem de çok vakit kaybına mal olur.
- gurkun cücüğü güzün sayılıratasözüBir girişimden elde edilen verimin gerçek değeri, bu verimin karşılaşacağı tehlikeler bittikten sonra belli olur. (Gurk: Kuluçka tavuğu, cücük: Piliç) İlkbaharda çıkan piliçlerin hepsi yaşamaz. Kimisi ölür, kimisini kedi kapar. Kesin sayıları sonbaharda belli olur.
- birden çıkan bine yayılıratasözüBir kişi, sadece kendisinin bildiği bir şeyi, başkasına söylemeyeceğini sandığı bir kimseyesöylerse, az sonra konu herkesin diline düşer.
- balık baştan avlanıratasözüBir şeyi ele geçirebilmek için onu yönetenleri ele geçirmek gerekir.
- arpa eken buğday biçmezatasözüKötü davranışın karşılığı iyi olmaz.
- kurnaz hırsız ev sahibini bastırıratasözüKurnaz suçlu, ağız kalabalığıyla, zarar verdiği kişinin haklı savını dinlenmez eder.