Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- zenginin azığını, kürk giyer yaz günüatasözüPara, kimi kişileri gösterişe ve budalaca savurganlığa sürükler.
- dayanık öküze oha! neymiş?atasözüGörevini eksiksiz yapan kişiye iyi çalış demeye gerek var mı?
- zırva tevil götürmezatasözüSaçma söz -ne denli akla yatacak bir anlamla yorumlanmak istenirse istensin- niteliğini değiştirmez.
- köpeksiz sürüye kurt gireratasözüKoruyucusuz halka, bekçisiz ülkeye düşman saldırır.
- dünyanın ucu uzunduratasözüİnsan yaşadıkça türlü durumlarla, çeşitli olaylarla karşılaşabilir.
- deveden büyük fil varatasözüHiçbir kimse görevinin büyüklüğü ve yetkisinin genişliği ile övünmemelidir. Çünkü ondan üstünü de vardır.
- ağlayanın malı gülene yaramazifadeBirinin malını haksızlık ve zulüm ile elinden alan kişi, o malın hayrını görmek şöyle dursunbir yıkıma uğrayarak eyleminin cezasını görür.
- oyuna giren kol sallaratasözüKişi, bir işe giriştiğinde yerine getirmesi sorumlulukları olur
- eteri gider beteri geliratasözüGelen gideni aratır ile aynı anlama gelir.
- aşk olmayınca meşk olmazatasözüÖğreneceği işe karşı aşırı sevgisi bulunmayan kimse o işi ögrenemez.
- bin merak, bir borç ödemezatasözüBorcu ödemek için tasalanmanın faydası yoktur; ödeme yollarını aramak gerekir.
- şık şık eden nalçadır, iş bitiren akçadıratasözüDeğerli nesneye bir yönüyle benzeyen şey, onun yerini tutmaz. Örneğin nalça da maden paragibi şık şık diye ses çıkarır, ama onun gibi iş bitirmez.
- sermayen bir yumurta ise taşa çalatasözüGüvendiğin şey, işe yaramayacak kadar küçük ve önemsiz ise onu kullanmaktan vazgeç; sonuçtan umudunu kes.
- aş taşınca kepçeye paha olmazatasözüÖnemsiz gibi görünen bir araç, istenmeyen bir durumu önlemeye yaradığı zaman paha biçilmez bir değer kazanır.
- ayvaz kasap hepsi bir hesapatasözü"Hepsi aynı hesaba gelir" anlamında bir söz.
- bekârlık maskaralıkatasözüBekâr kimse bakımsızdır, kılıksızdır, derbeder bir yaşayış sürer ve herkesin eğlencesi olur.
- tencere demiş, dibim altınatasözüİçyüzünü iyi bilen kimseye karşı, kusurlarını gizlemeye çalışan ve yüksek nitelikleribulunduğunu söyleyerek övünmeye kalkışan kişi, gülünç duruma düşer.
- bahşiş atın dişine bakılmazatasözüPara verilmeden sağlanan bir şeyin ufak tefek kusurları hoş görülmelidir.
- adam adam denmekle adam olunmazatasözüHiç değeri olmadığı halde değer verip saygı duyarak, bazı ünvanlar vererek ve överek hiçbir kimse iyi yetişmiş, değerli bir insan yapılamaz.
- kedinin kanadı olsaydı serçenin adı kalmazdıatasözüSaldırganlar istediklerini yapabilecek durumda olsalardı, güçsüzleri kolaylıkla ortadan kaldırır, bol bol çıkarlarını sağlarlardı.
- boş ite menzil olmazatasözüAylak kimsenin yeri yurdu belli değildir. Aklına neresi eserse oraya gider; neresi eserse orada kalır.
- sarmısağı gelin etmişler, kırk gün kokusu çıkmamışatasözüBir topluluğun arasına yeni girmiş olan kötü kimsenin foyası ilk günlerde meydana çıkmaz.
- çok incelme, koparsınatasözüBir iş yapılırken gereğinden çok titizlik gösterilirse başarılı sonuca ulaşmak tehlikeye düşer.
- pekmezim var de sinek Bağdat'tan geliratasözüHer ürünün bir alıcısı vardır
- sarhoştan deli bile korkaratasözüSarhoş, deliden daha delice davranışlarda bulunur.
- sade pirinç zerde olmaz, bal gerektir kazana; baba malı tez tükenir evlat gerek kazanaatasözüHakkıyla yararlanılacak bir şeyin ortaya konabilmesi için birtakım öğelerin birleşmesi gerektir. Kişi kendi emeğiyle kazanç sağlayıp bunu baba malına katmıyorsa babasından kalan mal tez tükenir.
- kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börküatasözüBaşkalarının gereksemelerine çare bulan kişi, bunlara benzeyen kendi gereksemelerini savsaklar.
- oğlan doğuran övünsün, kız doğuran dövünsünatasözüDoğacak çocuğun oğlan olması istenir. Kız olması istenmez. Onun için oğlan doğuran ana sevinir; kız doğuran ana üzülür.
- bir başa bir göz yeteratasözüNimet ne kadar bol olsa o kadar hoşa gider; geri çevrilmez. Ama bunun hepsi zorunlugereksemeleri karşılayan şeyler değildir. Birçoğu fazladan denilebilecek şeylerdir. Bunun -gerçek gereksemeyi karşıladığı için- vazgeçilemeyecek bir miktarı vardır. Azla yetinmeyibilenler bu miktarı yeter görürler.
- civciv yumurtadan çıkmış da kabuğunu beğenmemişatasözüİçerisinde bulunduğu şartları birden bire beğenmez olmak