Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- dünyayı sel bassa ördeğe vız geliratasözüBirçok kimse için felakete yol açan bir olay, bazı insanları ilgilendirmez.
- tembele iş buyur, sana akıl öğretsinatasözükendisinden bir konuda yardımcı olması istendiğinde yardım edeceği yerde çözüm yolları gösteren kimseler için kullanılan bir söz.
- er kocar, gönül kocamazatasözüKişi yaşlanır, vücudu güçten düşer. Ama gönlü taze kalır; sevgisi taşkınlığını yitirmez.
- sarımsak yemedim ki ağzım koksunatasözü“Kötü, utanılacak bir iş yapmadım ki sonucundan korkayım.” anlamında kullanılan bir söz.
- ıslanmışın yağmurdan pervası yokturatasözü"Bir konuda büyük zarar görmüş kişi,benzer zararlardan korku duymaz" anlamında bir söz.
- bin işçi, bir başçıatasözüBir işin planını çizen, programını izleyen, düzenli olarak gerçekleşme yolunu gösteren birbaş bulunmadıkça, ne kadar çok işçi çalışırsa çalışsın, iş başarı ile yürütülemez.
- ahali isterse padişahı tahttan indiriratasözüToplumda halkın gücü, bütün güçlerin üstündedir.
- davulu biz çaldık, parsayı başkası topladıatasözü"Biz çalıştık, uğraştık, başkası yararlandı." anlamında kullanılan bir söz.
- yuvayı yapan dişi kuşturatasözüBir evin yönetim, geçim düzenini ve ailenin mutluluk içinde yaşamasını kadın sağlar.
- umut, fakirin ekmeğidiratasözüYoksul kişi, yakında bolluğa, rahata kavuşma umudu içinde yaşar.
- bir adamın sözü bir adama kolayatasözüBir kişinin, hoşa gitmeyecek bir sözünü başkasına iletme görevini üstlenen, bu sözleri aktarırken kendisinin tarafsız olduğunu, sadece bir aracılık yaptığını bu anlatımla belirtir.
- talihsiz hacıyı deve üstünde yılan sokaratasözü"Düşündüğünü uygulaması nasip olmayacak kişinin karşısına, hatıra hayale gelmeyen engeller çıkar" anlamında bir söz.
- içgüveysi iç ağrısıatasözüİçgüveysi konuk gibidir. Evdekiler sürekli olarak onu ağırlamaya, memnun etmeye,gücendirmemeye çalışırlar ve kendileri rahatsız olurlar.
- laf torbaya girmezatasözü"ağızdan çıkan bir söz, artık gizli kalmaz, herkes onu duyar" anlamında kullanılan bir söz.
- yel kayadan ne koparıratasözüSağlam karakterli kişiler, sağlam temele dayanan işler, önemsiz etkilerle sarsılamaz.
- koyunun olmadığı yerde keçiye Abdurrahman Çelebi derleratasözü"Buğday başak verince orak pahaya çıkar." anlamında bir söz.
- sel ile gelen yel ile gideratasözüEmek çekilmeden ele geçen para; gereksiz yerlere harcanır, çarçur olur gider.
- Allah verirse el getirir, sel getirir, yel getiriratasözüTanrı bir kimseyi zengin etmeyi dilerse ona hiç umulmadık yerlerden para ve mal gelir.
- ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmazatasözüKuşlar, geniş bir özgürlük dünyasında, insanlardan uzak yaşamalarına karşın avlanmaktan kurtulamazlar. İnsanlar da böyledir: Hatıra, hayale gelmeyen çeşit çeşit felakete uğrarlar. Hiçbir kimse kendisini kazadan, tehlikeden, dertten kurtarmanın yolunu bulamaz.
- üç kuruşluk eşeğin beş paralık sıpası oluratasözüDeğersiz kişinin ya da nesnenin verimi de daha değersiz olur.
- doğan anası olma, doğuran anası olatasözüBir çocuk, annesinin değerini, ancak kendisi de çocuk sahibi olduktan sonra bilir; daha önce gereği gibi bilmez.
- borç ödemekle, yol yürümekle tükeniratasözüBirden ödenemeyen bir borç azar azar verilerek ödenebilir.
- örtük pazar ara bozaratasözüKişiler arasındaki alışverişte koşulların açıkça belirtilmemesi, ileride anlaşmazlık çıkmasınave aralarının bozulmasına yol açar.
- minareyi yaptırmayan yerden bitmiş sanıratasözüDeğerli, önemli hiçbir iş yapmamış olanlar, yapılmış olan büyük, önemli işleri kendiliğinden oluvermiş sanırlar.
- misafir misafiri istemez, ev sahibi ikisini deatasözüMisafir, gittiği yere başka bir misafirin gelmesini istemez. İster ki bütün ağırlamalar yalnız kendisi için olsun. Ev sahibi ise her misafire ayrı ayrı hizmet etmeyi borç bilir, ama hiç misafir gelmese de rahatım bozulmasa diye düşünür.
- erkeğin şeytanı kadınatasözüErkekleri kadınlar yoldan çıkarırlar.
- kalp kazanır, kaltaban göneniratasözüİş becerme yeteneği bulunmayan kişi, düzenbazın kendisine yutturduğu şeyi kazanç sanır. Oysa, işini yürütmüş olan, düzenbazdır.
- fıs fıstığı kırıp düşman gözü çıkarmalıatasözüZengin olmadığınız halde zenginmişsiniz gibi davranışlarınızla sizi sevmeyenleri kıskandırabilirsiniz.
- yaş kesen, baş keseratasözü“ağacın pek çok yararları vardır, yalnızca odun sağlamak için ağaç kesen kimse, insan canına kıymış gibi büyük suç işlemiş olur” anlamında söylenir.
- yağmur yağsa kış değil mi? Kişi halini bilse hoş değil mi?atasözüHer şeyin, her kişinin bir özelliği, bir niteliği vardır. Bunu, başka türlü göstermeye kalkışmakboştur. Kişinin davranışları, kendi durumuna uygun olmalıdır.