Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- yaş kesen, baş keseratasözü“ağacın pek çok yararları vardır, yalnızca odun sağlamak için ağaç kesen kimse, insan canına kıymış gibi büyük suç işlemiş olur” anlamında söylenir.
- yağmur yağsa kış değil mi? Kişi halini bilse hoş değil mi?atasözüHer şeyin, her kişinin bir özelliği, bir niteliği vardır. Bunu, başka türlü göstermeye kalkışmakboştur. Kişinin davranışları, kendi durumuna uygun olmalıdır.
- zürefanın düşkünü, beyaz giyer kış günüatasözüDaha önce iyi bir durumda olan kişi bu konumunu kaybettiğinde uygun olmayan, yersiz davranışlarda bulunur.
- Ramazanda yalan söyleyenin yüzü bayramda kara oluratasözüHayatta her zaman doğru olmalı, doğru davranılmalıdır.
- haklı söz haksızı Bağdat'tan çeviriratasözüDoğru, inandırıcı söz, yanlış yolda çok ileri gitmiş olan kişiyi bile yola getirir.
- yazın gölge kovan, kışın karın ovaratasözüYazın çalışmayıp keyif ve zevk ile vakit geçiren çiftçi, nasıl kışın aç kalırsa, çalışma gücü ve ortamı bulunduğu halde zamanını değerlendirmeyen ve geleceğini düşünmeyen kişide, çalışma olanakları kalmadığı zaman, öylece perişan olur.
- sahipsiz eve it buyrukatasözüKimsenin ilgilenmediği, benimsemediği, sahip çıkmadığı işler üzerinde değersiz kişileregemenlik kurarlar.
- er oyunu üçe kadaratasözüBirinci ve ikinci denemede başarılamayan iş için üçüncü bir deneme yapmak gerekir. Bu kezda başarı sağlanamazsa artık o işten vazgeçilmelidir.
- baş sallamakla kavuk eskimezatasözüBir kimsenin suyunca gitmekten, söylediklerine evet, peki demekten zarar gelmez.
- maşa varken elini ateşe sokmaatasözüBaşka birine yaptırabileceğin tehlikeli işe kendin girişme.
- ortak gemisi yürümüş, elti gemisi yürümemişatasözüBir erkeğin iki karısı birbirleriyle geçinebilirler de iki kardeşin karıları anlaşamazlar.
- davetsiz gelen döşeksiz otururatasözüBir yere çağrılmadan giden kimse, ağırlanmasını beklememelidir.
- aşını, eşini, işini bilatasözüSağlık ve mutluluk içinde yaşamak isteyen kişi yiyeceğine dikkat etmeli, arkadaşını iyiseçmeli ve bir iş sahibi olmalıdır.
- devletliye dokun geç, fukaradan sakın geçatasözüZenginle, az da olsa bir ilişkin bulunsun; belki yararlanırsın. Ama yoksula yaklaşma; o senden yararlanmak ister.
- erkeğin kalbine giden yol midesinden geçeratasözüKendini bir erkeğe beğendirmek, sevdirmek isteyen kadın, ona güzel yemeklerhazırlamalıdır.
- atta karın, yiğitte burunatasözüİyi koşan atın karnı, yiğit erkeğin burnu büyük olur.
- it ulur, birbirini buluratasözüAşağılık kimse bir konu üzerinde sesini yükseltince aynı amacı güdenler o ses etrafındatoplanır, kendisiyle birleşirler.
- gönülsüz namaz göğe ağmazatasözüİçten gelen bir duygu ile kılınmayan namaz kabul olunmaz. Bunun gibi, isteksiz yapılan işten hayır gelmez.
- abdalın yağı çok olursa gâh borusuna çalar, gâh gerisineatasözüVarlıklı ama akılsız kimse parasını boş yere harcar.
- güzeli herkes severatasözüBütün insanlar güzellere ve güzel şeylere karşı sevgi duyarlar.
- veren eli kimse kesmezatasözüYardımını esirgemeyen, eli açık olan kimsenin iyiliklerine engel olmayı, kendisine kötülükyapmayı kimse istemez.
- bugünkü tavuk yarınki kazdan iyidirifade"Sağlanmış bir kazancın umulan dah büyük bir kazanca feda edilmemesi gerekir." anlamında kullanılan bir söz.
- öfkeyle kalkan zararla otururatasözüAniden öfkelenerek sergilenen davranışlar kırıcı olur.
- doğru söz katarından belli oluratasözüBir sözün doğru olup olmadığı gelişinden, tutarlı olup olmamasından anlaşılır.
- bal tutan parmağını yalaratasözüİmkânları geniş bir işin başında bulunan kimse bunlardan az da olsa yararlanır" anlamında kullanılan bir ata sözü.
- ak şeker, kara şeker, bir damar soya çekeratasözüKişinin yaptığı iyilikte de, kötülükte de kalıtımın etkisi vardır.
- ölüm hak, miras helalatasözüÖlüm herkese gelecektir. Ölenin mirası da mirasçının hakkıdır.
- kedinin kabahatini önüne koyarlar, öyle döverleratasözüCezalandırılan kimse suçunun ne olduğunu bilmelidir ki o suçu bir daha işlemesin.
- her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardıratasözüHer kişinin kendine özgü bir çalışma yolu, bir iş yapma biçimi vardır.
- abdal düğünden, çocuk oyundan usanmazatasözüBir kimse sevdiği işi döne döne ve uzun süre yapmaktan bıkmaz.