Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- doğru söz yemin istemezatasözüYemin, yalan olduğu düşünülebilen sözün doğruluğuna inandırmak içindir. Sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gereklilik yoktur.
- çok yaşayan bilmez çok gezen biliratasözüİnsanın bilgisi yaşıyla ölçülemez. Uzun bir ömür süren ama çevresinden hiç ayrılmayan kimselerin bilgileri de sınırlıdır. Oysa çok gezen, çok yer gören kimseler daha bilgilidirler. Çünkü onlar gördükleri yerler hakkında ayrı ayrı bilgiler edinmişler ve bilgi dağarcıklarını zenginleştirmişlerdir.
- bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu varatasözüYaşı küçük ancak herkesten farklı alışkanlıklar, huylar edinmiş.
- Mısır’daki sağır sultan bile duyduatasözüBir olayı herkesin öğrendiğini, habersiz kimsenin kalmadığını anlatmak için kullanılan bir söz.
- işini kış tut da yaz çıkarsa bahtınaatasözüBaşladığın işin güç yürüyeceğini, ya da parlak sonuç vermeyeceğini.
- zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırıratasözüZengin, para gücüyle en zor işleri başarır. Züğürt, parasızlık yüzünden, en kolay işi başaramaz.
- akıllı olsa her sakallı kişi, sakallılara danışırlardı her işiatasözüHer yaşlı, sakallı kişi akıllı sanılmamalıdır. Akıl yaşta değil baştadır.
- bir ev donanır, bir kız donanmazatasözüBir kızı donatmak, bir ev düzmekten daha güç, daha masraflıdır. Evin eksikleri bellidir. Alırsınız, biter. Kızın ne giyim giderleri biter, ne de çeyiz için alınacak eşyası. Evlenecek kızın gözü eşyaya doymaz.
- ötleğenin baylığı böğürtlenin vakti geçinceye kadardıratasözüKişiyi üne kavuşturan koşullar bitince artık o kişinin sesi çıkmaz olur.
- kaynana pamuk ipliği olup raftan düşse gelinin başını yararatasözüKaynana ne denli yumuşak huylu, iyi davranışlı olursa olsun, her hali gelini tedirgin eder.
- keçide de sakal varatasözüBir kimse kılık kıyafetiyle değil gerçek değeriyle güven verir. Sakal, kişiye değer kazandırmaz. O, keçilerde bile vardır.
- ergene var ergene, kaygısız gir yorganaatasözüBekarken evlenen erkeğin karısı, önce evlilik geçirip yeniden evlenen kişinin karısından daha mutlu olur.
- şubatın sonundan, martın onundan korkatasözüUzun yılların gözlemi göstermiştir ki şubat sonunda ve martın onunda hava çok fırtınalı ve soğuk olur.-T-
- satılık ziftin olsun, Selanik'ten kel geliratasözüİşe yaramaz sandığın bir malı satılığa çıkarırsan görürsün ki hatıra gelmeyen yerlerden onu arayıp soranlar vardır.
- her şeyin yenisi, dostun eskisiatasözüEski, yıpranmış, bozulmuş şeyi kullanmak, insana sıkıntı verir. Yeni şey zevkle kullanılır.Eskilik ancak dostlukta değer taşır. Çünkü eski dostluk, birçok sınav geçirmiş, pekişmiştir;unutulmaz anılarla iki tarafı birbirine bağlamıştır.
- her damardan kan alınmazatasözüHerkesten yardım istenmez. İstense de alınamaz.
- herkes kendi ayıbını bilmezatasözüİnsan kendi kusurunu göremez, bilemez. Bilse zaten onu yapmaz.
- deliye taş atma, başını yararatasözüDavranışlarında denge bulunmayan kimseye dokunma. Sonra sana öyle çılgınca saldırır ki yaptığına pişman olursun.
- Allah kulundan geçmezatasözüİşi bozuk giden kişi kendisini kötümserliğe kaptırmamalıdır. Allah dar zamanlarında kuluna yardım eder.
- eşeğe kaç gün yol gidersin demişler; onu bizlengiç bilir demişatasözüTembel kişinin üretebileceği iş, kendisini çalıştıranın tutumuna bağlıdır.
- buğday ekmeğin yoksa buğday dilin de mi yok?atasözüGörüştüğün kimseyi ağırlayacak ya da onun istediğini verecek durumda olmayabilirsin. Ama tatlı dille gönlünü hoş etmek varlıklı olmaya bağlı değildir. Bunu yapmalısın.
- faydasız baş mezara yaraşıratasözüYaşayan kimse bir işe yaramalıdır. Bir işe yaramayan kişi, ölü kişi gibidir.
- bir evde düzen varsa düzen olmaz o evdeatasözüBir evde ya da bir yerde iki rakip kadın varsa orada dirlik olmaz.
- halka verir talkını, kendi yutar salkımıatasözüVerdiği öğüde kendi uymayan kimseler için kullanılan iki söz.
- baş başa vermeyince taş yerinden kalkmazatasözüBir insanın gücü sınırlıdır, tek başına her işi yapamaz. Kimi zor işleri yapması için de başka insanların gücüne, işbirliğine ihtiyaç duyar. Güçler birleştirilince zor işlerin yapılması da kolaylaşır. Çünkü birlikten kuvvet doğar.
- bilmemek ayıp değil, sormamak ayıpatasözüİnsan her şeyi bilemez. Bu, kusur değildir. Ancak bilmediği bir işi, sorup öğrenmeden yapmaya kalkışmak kusurdur. Çünkü yanlış ve zararlı bir yola sapılmış olabilir.
- kusursuz dost arayan dostsuz kalıratasözüKusursuz kişi bulunmaz. Bundan dolayıdır ki dost olmak için kusursuz birini arayan kimse, aradığını bulamaz ve dostsuz kalır.
- taşıma su ile değirmen dönmezatasözüİşi yapacak oranda yeteri kadar güç ve yetenek bulunmadıkça, başkalarının küçük yardımlarıyla sürekli ve büyük bir iş yürütülemez.
- bir dirhem et bin ayıp örteratasözüBiraz kilo almak kimi zaman insanı güzelleştirir.
- harman sonu dervişlerindiratasözüHerkesin bol bol yararlandığı şeyin arta kalanından alçak gönüllü kimseler yararlanırlar.