Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- an beni bir kozla, o da çürük çıksınatasözüArkadaşlar, tanıdıklar arasında armağan, beklenen bir şeydir. Armağan, bir kişinin hatırlandığını belirtmesi bakımından önemlidir; değeri de buradadır. Ne kadar küçük bir şey olursa olsun; isterse işe yaramasın.
- su testisi su yolunda kırılıratasözüBir kişi, ya da şey, hangi amaca hizmet ediyorsa o uğurda bir kazaya uğrar, yok olur.
- kork Allah'tan korkmayandanatasözüAllah'tan korkmayan kimse, insana her türlü kötülüğü yapabilir. Böylesinden korkulur.
- boş gezmekten bedava çalışmak yeğdiratasözüBoş gezmek, kişiyi tembelliğe alıştırır ve herkesin gözünden düşürür. Çalışmak ise, para karşılığında olmasa bile, kişinin yeteneğini artırır ve tembel olmadığını göstererek iş bulmasına yardım eder.
- kırk serçeden bir kaz iyiatasözüBirçok küçük işle uğraşmaktansa tek büyük iş yapmak daha uygundur.
- güzele bakmanın göze faydası varatasözüÇeşitli organlarımızla değişik zevkler tadarız. Güzel şeylere bakmakla da göz zevkimizi doyururuz.
- a tuz ile, tuz oran ileatasözüBir şeyin hoşa gitmesi, birtakım nitelikler taşımasına ve bu niteliklerin gerektiği orandabulunmasına bağlıdır. Ölçüsüz ve aşırı nitelikler o şeyi tatsız, zevksiz duruma sokar.
- Su akarken testiyi doldurmalıatasözüKişi, fırsattan yararlanmalı; geliri bol olduğu zaman ilerisi için para biriktirmeye, mal mülk edinmeye bakmalıdır.
- yüzü güzel olanın huyu güzel oluratasözüİnsanın yüzü, içinin aynasıdır. Güler yüz her zaman güzeldir: Hoşgörülü, iyi niyetli, uyuşma eğilimli, temiz yürekli kişilerde bulunur.
- deniz dalgasız olmaz, gönül sevdasız olmazatasözüHer denizde az çok dalga bulunduğu gibi her gönülde de bir sevda vardır.Hem de bitmeyen sevdalar.
- düştünse toprağa sarılatasözüMal durumu bozulan kişi, tarıma yönelmekle kalkınabilir.
- sarı altının olacağına sarı samanın olsunatasözüPara yenmez, içilmez. Oysa besin olmasa yaşanmaz. Bu nedenle insan için de, hayvan için de besin paradan daha değerlidir. Hele insana bağlı olmayan hayvanlar için para büsbütüngereksizdiz.
- minare de doğru, ama içi eğriatasözüDoğru görünen nice kişiler vardır ki iç yüzlerini bilenlerden nasıl düzenbaz ve hain oldukları öğrenilir.
- eşeğin yorulduğu yere han yapılmazatasözüDinlenme yeri ve zamanı, tembel kişinin isteğine göre değil, işin gereğine göre ayarlanır.
- mum yanmayınca pervane dönmezatasözüGüzel yoluna baş koyanların ortaya çıkması için güzelin görünmesi gerekir.
- güzel kanda kavga andaatasözüGüzel şeyi herkes ele geçirmek istediğinden aralarında -Ben alacağım. -Yok, ben alacağım diye kavga çıkar.
- yumurtada kıl bitmezatasözüKısır ortamdan verim beklenmez.
- kimse ayranım ekşi demezatasözüHerkes satacağı malı över. Kendi tutumunu ve tuttuğu kimseleri savunur. Başkaları eleştirseler de bunlara toz kondurmaz.
- yiğit orduda, bilge dernekte belli oluratasözüAlp ve yiğit kişiler duruşlarını ordu içinde bozmazlar, bilge kişiler ise toplantı ve derneklerde bilgelikleri ile fark edilirler.
- doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerekatasözüDoğru sözlü olan kişi, bulunduğu yerden ayrılmaya hazır olmalıdır. Çünkü sevilmeyen, istenmeyen kişi olacak, orada barınamayacaktır.
- müft olsun da zift olsunatasözüBirçok kimse, bedava bulunca yenmeyecek şeyleri yer; işe yaramayan şeyleri alır.
- değirmen iki taştan, muhabbet iki baştanatasözüKarı koca gibi ve iş ortağı gibi birlikte yaşayacak, birlikte iş görecek kimseler arasında karşılıklı sevgi bulunmalıdır ve biri ötekini sever de o, berikini sevmezse dirlik ve düzen olmaz. Kurulan birlik sarsılır.
- keçiye can kaygısı, kasaba yağ kaygısıatasözüDeğişmez bir kuraldır: Bir kişi önemli bir kaybından dolayı çırpınıp kıvranırken başka birkişi bu durumdan ne kadar çok yararlanabileceğini düşünür.
- kırk hırsız bir çıplağı soyamamışatasözüSömürücüler ne denli usta olurlarsa olsunlar, sömürülecek bir şeyi olmayandan yararlanamazlar.
- ağustosta yatanı zemheride büğelek tutaratasözüYazın fırsat elde iken çalışıp kazanmayan kişi, kışın çalışma olanağı elden gittikten sonra sıkıntılar içinde kıvranır.
- ağacın kurdu içinde oluratasözü"Toplumlarda kötü veya erdemsiz kişiler ortalarda gözükmez, saklanırlar" anlamında kullanılan bir söz.
- er olan ekmeğini taştan çıkarıratasözüAzimli kimse, en güç işlerle uğraşmaktan yılmaz; para kazanır, geçim yolunu bulur.
- adamakla mal tükenmezatasözüYapabileceğinden çok vaatte bulunanlar için alay yollu söylenen bir söz.
- una dökülen yağın zararı yokatasözüBir iş yapılırken ölçüyü aşan harcama, o işle ilgisi olmayan bir yakınımıza yarar sağlamışsa üzüntü yaratmaz.
- göz gördüğünü isteratasözüKişi, her zaman gördüğü, yemeğe alıştığı güzel şeyleri unutamaz. Onları ister durur.