Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- dilin kemiği yokatasözüDil her yana dönebilir; önce söylediğini sonra başka biçimlere sokabilir; tam tersine çevirebilir.
- dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemişatasözü"Kendisine çok gereksindiği bir şey verildiğinde küçümseyerek kusur bulanlar için kullanılır." anlamında kullanılan bir söz.
- delikli boncuk yerde kalmazatasözü"Az çok işe yarayan her şeyin isteklisi bulunur." anlamında kullanılan bir söz.
- delik büyük, yama küçükatasözü"Eldeki olanaklar gerekenden çok az" anlamında bir söz.
- davulu biz çaldık, parsayı başkası topladıatasözü"Biz çalıştık, uğraştık, başkası yararlandı." anlamında kullanılan bir söz.
- ateş alev ile söndürülmezatasözü"Kişiler arasında meydana gelen düşmanlık ancak barışçı yöntemlerle dindirilir" anlamında bir söz.
- ağılda oğlak doğsa, dere boyunda otu biteratasözü"Her canlının rızkı Tanrı tarafından verilir" anlamında bir söz.
- keçiye can kaygısı, kasaba et kaygısıatasözüBaşkasının büyük zararı karşısında kendi küçük yararını düşünenler için sitem olarak söylenen bir söz.
- koyun can derdinde, kasap et derdindeatasözüBaşkasının büyük zararı karşısında kendi küçük yararını düşünenler için sitem olarak söylenen bir söz.
- fare deliğe sığmamış, bir de kuyruğuna kabak bağlamışatasözü"Yapamayacağı kadar ağır bir işi varken başka bir iş daha yüklenmiş" anlamında kullanılan bir söz.
- ardıcın közü olmaz, yalancının sözü olmazatasözüArdıç ağacının ateşi çabuk geçer, kül olur; yalancının sözü de böyledir, ona da güvenilmez.
- arık öküze bıçak çalınmazatasözü"güçsüz kimseyi ezmek yiğitlik değildir" anlamında kullanılan bir söz.
- öküz öldü, ortaklık bozulduatasözüİki ortak veya taraf arasındaki yakınlığın dayandığı sebep yok olduğunda bu yakınlık da çözülür.
- işkilli büzük dingilderatasözüHerhangi bir konuda tedirginliği olan ya da yaptığı işe inanmayan kimsenin kendisini belli edeceğini belirtmek üzere kullanılır.
- ölmek var, dönmek yokatasözüNeye mal olursa olsun bu iş yapılacak; yapılmasından kaçınılmayacak anlamında kullanılan bir söz.
- kul sıkışmayınca Hızır yetişmezatasözüSıkıntıda olanları avutmak ve yüreklendirmek için söylenen bir söz.
- kaçanın anası ağlamamışatasözü"Tehlikeden kaçan kazançlı çıkmış." anlamında kullanılan bir söz.
- öksüz kuzu öveç olmazatasözü"Kimsesiz, koruyucusuz kimse ilerleyemez." anlamında bir söz.
- öksüz oynaşa çıkmış, ay akşamdan doğmuşatasözü"Talihsiz kimse bir şeyden yararlanmaya kalkışsa karşısına akla gelmedik engeller çıkar." anlamında bir söz.
- öksüz hırsızlığa çıkarsa ay ilk akşamdan doğaratasözü"Talihsiz kimse bir şeyden yararlanmaya kalkışsa karşısına akla gelmedik engeller çıkar." anlamında bir söz.
- ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmetiatasözüUcuz şeylerin ucuzluğuna tamah etmemeyi, pahalı şeylerin de pahalılığından korkmamayı öğütleyen bir söz.
- alçak at binmeye kolay, öksüz çocuk dövmeye kolayatasözü"Alçak ata binmek, güçsüz, korunmasız kimseyi dövmek marifet değildir." anlamında bir söz.
- geçmişe mazi, yenmişe kuzu derleratasözü"geçmişte kalan olayların üzerinde durulmasında bir yarar yoktur" anlamında bir söz.
- ölümle öç alınmazatasözü"Düşmanların ölümünden sevinç duymak insanlığa yakışmaz." anlamında kullanılan bir söz.
- ev sahibi mülk sahibi, hani bunun ilk sahibiatasözü"Malı mülkü yüzünden kendini üzüntüye kaptırmamak ya da mal mülkle övünmemek gerekir" anlamında bir söz.
- bahşiş atın dişine bakılmazatasözüPara verilmeden sağlanan bir şeyin ufak tefek kusurları hoş görülmelidir.
- od yok ocak yokatasözüElde avuçta bir şey olmadığı zamanlarda kullanılan söz.
- adı çıkmış dokuza, inmez sekizeatasözüBirinin bir kere adı çıktıktan sonra onun hakkındaki genel kanı artık kolay kolay düzelemez.
- zenginin malı züğürdün çenesini yoraratasözüBirinin zenginliğinden çok söz etmenin gereksizliğini, yersizliğini belirtmek için söylenir.
- zengin arabasını dağdan aşırır, fakir düz ovada yolunu şaşırıratasözü"Zengin, para gücüyle güçlükleri yenerken, yoksul, parasızlık nedeniyle en kolay bir işi bile başaramaz." anlamında bir söz.