Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- gök gürlemeden yağmur yağmazatasözüBir kişi ya da topluluk, sesini yükseltmezse istediğine kavuşmaz.
- ilk vuran okçuduratasözüAmaca başkalarından önce ulaşan, işinin eridir ve kazançlıdır.
- görgülü kuşlar gördüğünü işler, görmedik kuşlar ne görsün ki ne işler?atasözüİyi eğitim görmüş, iyi aile içinde yetişmiş kimseler, aldıkları terbiyenin gereğini yaparlar, beğenilirler. Böyle bir eğitim görmemiş ve iyi bir ortamda yetişmemiş olanlar, bir şey bilmezler ki yapsınlar.
- eşeğini sağlam bağla, sonra Allah'a ısmarlaatasözüİşini başkasına, dahası Allah'a emanet etmekle sağlama bağlamış olmazsın. Onu sağlama bağlamak için önce sen bütün olanaklarını kullanacaksın; ondan sonra başkasına emanet edeceksin.
- ateş alev ile söndürülmezatasözü"Kişiler arasında meydana gelen düşmanlık ancak barışçı yöntemlerle dindirilir" anlamında bir söz.
- köre şimdi gece demişler; ne zaman gündüzdü demişatasözüBaşkalarına mutluluk veren durum bu durumla ilgisi olmayan talihsiz kişi için değer taşımaz.
- ön tekerlek nereye giderse arka tekerlek de oraya gideratasözü"Bir ailede büyükler nasıl bir yaşam sürerlerse çocuklar da benzeri bir hayat sürerler." anlamında söylenmiş bir söz.
- at arıklıkta, yiğit gariplikteatasözüAt zayıf iken, kişi garip iken çetin sınavlarını verirler. Bu durumda kişiliklerini yitirmemiş ve görevlerini başarı ile yapmış iseler üstün niteliklerini belirtmiş olurlar.
- ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölüratasözüHiçbir destek sürekli olmaz. Bunun için insan yapacağı işte başkalarının desteklemesine güvenmemeli, yalnız kendi gücüne dayanmalıdır.
- osurukla boya boyanmazatasözü"Gerekli bilgi ve görgü olmadan bir işi tam olarak görüp bitirmek imkansızdır" anlamında bir söz.
- bir ağaçtan okluk da çıkar, bokluk daatasözüAynı aileden iyi adam da çıkar, kötü adam da.
- bir adama kırk gün ne dersen o oluratasözüSürekli telkinle bir kişinin bilinçaltına birtakım inançlar, duygular yerleştirilebilir.
- aleme cellat lazım; senin olman ne lazım?atasözüKötü, ağır bir iş yapılması söz konusu ise bu işi sen yapma; yapılması gerektiğine inananlar yapsın.
- aç ile dost olayım diyen peşin karnını doyursunatasözüİlişki kuracağımız kimsenin sağlaması olanağı bulunmayan şeyi, ona güvenmeden, kendimizsağlamalıyız.
- lodosun gözü yaşlı oluratasözüLodostan esen rüzgâr yağmur habercisidir. Nitekim lodosun dinmesi de ancak yağmurun yağmasına bağlıdır. Halkın çoğu bunu bildiği için bu durumu böyle anlatır.
- demir nemden, insan gamdan çürüratasözüNem demiri nasıl paslandırır, çürütürse gam da insam öylece yıpratır, harap eder.
- ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmezatasözüAhmağa yüz verirseniz, sizi durmadan meşgul eder, rahatsız eder.
- ürüyen köpek, ısırmazatasözüBağırıp çağırmakla başkalarını korkutmak isteyen kimseden, saldırı beklenmemelidir.
- açılan solar, ağlayan güleratasözüHiçbir durum olduğu gibi kalmaz, tersine döner: Güzel çirkinleşir, üzüntülü olan mutluluğa kavuşur.
- arabanın ön tekerleği nereden geçerse art tekerleği de oradan geçeratasözüBüyükleri nasıl bir yaşayış yolu tutmuşlarsa çocuklar da aynı yolu izlerler.
- insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındaatasözüHayvanın rengi dışındadır, bellidir. Ama insanın rengi içindedir: Ne düşündüğü, ne yapmakistediği, kısaca içyüzü belli değildir.
- gülme komşuna, gelir başınaatasözüİnsan başkasının başına gelen yıkımla alay etmemelidir. Gün olur, öyle bir yıkım kendisinin de başına gelir.
- gelin olmayan kızın vebali amcası oğlunun boynunaatasözüGeleneğe göre, amca oğlu, amcası kızını bu duruma düşürmemeli, nikahlamalıdır.
- gece yağar gündüz açar, yıl düzgünlüğü; erkek söyler kadın susar, ev düzgünlüğüatasözüGece yağmur yağar, gündüz güneş açarsa o yıl uğurlu, bereketli olur. Erkek istediğini söylerde kadın susarsa o evde birlik ve düzen olur.
- at ile avrat yiğidin bahtınaatasözüKişinin satın aldığı atları ve evlendiği kadından memnun kalıp kalmayacağı öncedenkestirilemez. Her ikisi de talihine kalmıştır.
- bıyığın uzunsa borazan çalatasözüBir işi başarabilmek, gerekli koşulların bulunmasına bağlıdır.
- alışmadık götte don durmazatasözüBir kimse alışmadığı, sıkıcı duruma kendini kolay kolay uyduramaz. Ondan kurtulmaya çalışır.
- kurtla koyun, kılıçla oyun olmazatasözüSaldırgan ile güçsüzün, zarar veren ile zarar görenin yan yana bulunduğu yerde tehlike vardır. Zira kurtla oyun, kanla biter.
- anadan olur daya, hamurdan olur mayaatasözüHiçbir dadı annenin yerini tutamaz. Hamurun mayası yine kendisindedir. Demek ki bir işikusursuz yapabilmek için özüne uygun en iyi araç kullanılmalıdır. Derme çatma araçlarla yapılanişten iyi sonuç alınamaz.
- aba zaman yaba, yaba zaman aba alınıratasözüaba vakti yaba, yaba vakti aba kavramının eş anlamlısı