Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- hoca okurken yanılıratasözüYanılmak doğal bir olaydır; kusur sayılmamalıdır. Hoca bile çok iyi bildiği Kuran ayetlerini okurken yanılabilir.
- kes parmağını çık pazara, em buyuran çok oluratasözüKişinin bir gerekseme içinde bulunduğunu gören herkes ona türlü türlü yol gösterir.
- Allah son gürlüğü versinatasözüAllah, yaşlılık yıllarını bolluk, rahatlık içinde geçirmeyi nasip etsin.
- ağanın eli tutulmazatasözüKendisinden yardım ya da desteklenen kişiye ne yapılacağı, ne vereceği söylenmez. O, kişinin takdiridir.
- hacı hacı olmaz gitmekle Mekke'ye, dede dede olmaz gitmekle tekkeyeatasözüBir işi görünüşte ve biçimsel olarak yapmakla o iş gerçekten yapılmış ve sonuç elde edilmişolmaz.
- deveye burç gerek olursa boynunu uzatıratasözüKişi kendisine gerek olan şeyi elde etmek için yorgunluğa katlanmalıdır.
- bir günlük beylik beyliktiratasözüÇok kısa bir süre için de olsa herkesten üstün bir yaşama olanağı bulmuş olmak güzel şeydir.
- ağlayanın malı gülene hayır etmezifadeBirinin malını haksızlık ve zulüm ile elinden alan kişi, o malın hayrını görmek şöyle dursunbir yıkıma uğrayarak eyleminin cezasını görür.
- çiftçiye yağmur, yolcuya kurak; cümlenin muradını verecek HakatasözüKullar Tanrı'dan kendilerine gerek, olan şeyleri isterler. Kimi kulların istedikleri, başka kulların zararına yol açacak nitelikte olabilir. Kullarının dileklerini kabul edecek olan Tanrı'dır.Hangisininki yerine gelmişse Tanrı böyle uygun görmüş demektir.
- arık öküze bıçak çalınmazatasözü"güçsüz kimseyi ezmek yiğitlik değildir" anlamında kullanılan bir söz.
- ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeliatasözüAta iyi baktıktan sonra, yora yora bininiz; korkmayınız, sarsılmaz. Çalıştırdığınız işçileringücü de iyi beslenmeleriyle artmaz mı?
- açık kaba it değeratasözüGizli kalması gereken şeyler herkese açılırsa bundan büyük zararlar doğar.
- açık yaraya tuz ekilmezatasözüAcısı taze olan kimsenin üzüntüsü, bir takım söz ve davranışlarla artırılmamalıdır.
- aç tavuk kendini buğday ambarında sanıratasözüİnsanlar, yokluğunu, yoksulluğunu çektikleri şeyler için olmayacak şeylerin düşlerini kurar..
- ak göt geçit başında belli oluratasözüAynı sınavı geçirecek olanlardan kimin iyi, kimin kötü durumda olduğu sınav sonunda belli olur.
- hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan oluratasözüÇok ucuza alınan mal, çürük, işe yaramaz olur.
- el ile gelen düğün bayramatasözüHerkese birden gelen sıkıntı ve felakete katlanmak, yalnızca bir kişiye gelene katlanmaktan daha kolaydır" anlamında kullanılan bir söz.
- kasavetsiz ağız anahtarsız açılıratasözüSıkıntısı olan kimseye bir şey söyletmek güçtür. Ama sıkıntısı, kaygısı olmayan kimse, bolbol, rahat rahat konuşur.
- harman sonu dervişlerindiratasözüHerkesin bol bol yararlandığı şeyin arta kalanından alçak gönüllü kimseler yararlanırlar.
- bilmemek ayıp değil, sormamak ayıpatasözüİnsan her şeyi bilemez. Bu, kusur değildir. Ancak bilmediği bir işi, sorup öğrenmeden yapmaya kalkışmak kusurdur. Çünkü yanlış ve zararlı bir yola sapılmış olabilir.
- bir evde düzen varsa düzen olmaz o evdeatasözüBir evde ya da bir yerde iki rakip kadın varsa orada dirlik olmaz.
- Allah kulundan geçmezatasözüİşi bozuk giden kişi kendisini kötümserliğe kaptırmamalıdır. Allah dar zamanlarında kuluna yardım eder.
- her damardan kan alınmazatasözüHerkesten yardım istenmez. İstense de alınamaz.
- alma sarı, satma sarı, kapındaysa tutma sarıatasözüSarı donlu at ne beslemeli, ne de alıp satmalıdır.
- ana hakkı Tanrı hakkıatasözüEvlatların analarına karşı olan yükümlülükleri, Tanrı'ya karşı olan yükümlülükleri kadar kutsaldır.
- merdiven ayak ayak çıkılıratasözüEn yüksek yere, yavaş yavaş yükselerek çıkılır.
- devlet adama ayağıyla gelmezatasözüZenginlik ve talih kişiyi kendiliğinden gelip bulmaz. Çalışıp çabalamakla elde edilir.
- davacın kadı olursa yardımcın Allah olsunatasözüSeni yargılayacak kişi, senden davacı olan kişi ise kuşkusuz kendisini haklı çıkaracak ve sana ağır ceza verecektir.
- ayranı yok içmeye, tahtırevanla gider sıçmayaatasözüYoksulluğuna bakmadan gösteriş yapmaya kalkanların gülünçlüğünü anlatır.
- devletli gözü perdeli oluratasözüDevlet adamı, ülkenin birçok eksiklerini, yöneticilerin birçok yolsuzluklarını görmez. Zengin, işi yolunda kimse de yoksulların halinden anlamaz.