Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- bir dirhem et bin ayıp örteratasözüBiraz kilo almak kimi zaman insanı güzelleştirir.
- harman sonu dervişlerindiratasözüHerkesin bol bol yararlandığı şeyin arta kalanından alçak gönüllü kimseler yararlanırlar.
- beterin beteri varatasözüÇok kötü bir duruma düşen kimse, bundan daha kötü bir durumun da bulunduğunu düşünerek avunmalıdır.
- elvergisi, gönülatasözüBize bir şey verene, armağan edene karşı gönlümüzde sevgi uyanır.
- kasavetsiz ağız anahtarsız açılıratasözüSıkıntısı olan kimseye bir şey söyletmek güçtür. Ama sıkıntısı, kaygısı olmayan kimse, bolbol, rahat rahat konuşur.
- keser döner, sap döner, gün gelir hesap döneratasözüZaman ve şartlar değişince hiçbir şey eskisi gibi kalmaz.
- kuş kanadına kira istemezatasözüKişi, kendi işi için zaten harcayacağı çabadan dolayı başkasından karşılık beklemez.
- yağmur yağsın da varsın kerpiççi ağlasınatasözüYağmur yağmasından zarar görecekler bulunabilir. Ama yararlanacaklar o denli çoktur ki zarar görecekler düşünülmeyebilir.
- kazanırsan dost kazan, düşmanı anan da doğururatasözüSen dost kazanmanın yoluna bak, düşman kolay kazanılır. Anan bile sana düşman olacak bir kardeş doğurur.
- aç gözünü, açarlar gözünüatasözüHer işinde uyanık bulun. Yoksa öyle silleler yersin ki gözünü dört açmak zorunda kalırsın.
- borç yiğidin kamçısıdıratasözüBorç, kişiyi -borcunu ödeyebilmesi için- daha çok çalışmaya zorlar.
- nereye gitsen okka dört yüz dirhematasözüBir mal kimi yerde daha ucuzdur, ama düşük niteliktedir. Kimi kişilerin gündeliği az, kimininki çoktur. Dikkat edilirse işleri de ona göre hafif ya da ağırdır; kaba saba ya da uzmanlık işidir. Özet olarak ölçü her yerde birdir.
- beş para giren ev yıkılmamışatasözüÇalışıp para kazanmanın yoluna bakılmalıdır. Kazanç az da olsa ailenin yaşam düzenibozulmaz.
- borçtan korkan kapısını büyük açmazatasözüBorç etmek istemeyen fazla açılmaz; şuna buna ziyafet çekmez. Giderlerini kısar; kendi durumuna uygun bir yaşama yolu tutar.
- el ile gelen düğün bayramatasözüHerkese birden gelen sıkıntı ve felakete katlanmak, yalnızca bir kişiye gelene katlanmaktan daha kolaydır" anlamında kullanılan bir söz.
- aktan kara kalktı mıatasözüYasa, adalet yok mu? Elbette var. (Ak kağıttaki siyah yazıdır geçerli olan).
- yiğidin malı meydandadıratasözüCömert kimsenin malı herkesin yararlanmasına açıktır.
- it sürü para kazanatasözüEkmek parası kazanmak için it sürümek gibi bir iş tutmak bile ayıp değildir.
- berk kaçan atın boku seyrek düşeratasözüOlağanüstü hızla yapılan iş -gereken özen gösterilemeyeceğinden- olumlu sonuç vermez.
- iki tımar bir yem yerine geçeratasözüAtı sık sık tımar etmek, yemle beslemek kadar önemlidir.
- yolundan giden yorulmazatasözü"Yapacağı işin tekniğini iyi bilen,uygulamasında deneyim sahibi olan kimse yapacağını önceden tespit eder,sonra uygular.Sonuca sıkıntısız ulaşır.Bunları bilmeyenler ve uygulamayanlar deneme yanılma yöntemi ile hem çok para,hem çok zaman kaybederler.Hem de meydana çıkan iş arzu edilen düzeye erişmez" anlamında bir söz.
- sanat altın bileziktiratasözü"Sanat bir kimsenin bir işi en iyi bir biçimde her yerde ve şartta yapmasıdır" anlamında söylenir.
- akılsız başın cezasını ayaklar çekeratasözüKonumu gereği sorumlu davranması gerekenlerin hata ve yanlışlarının sonuçlarına, ilgili konuda herhangi bir sorumluluğu olmayanların katlanmak zorunda kalmasına
- elin ağzı torba değil ki büzesinatasözüDedikoduya elverişli bir durum ortaya çıktığında Halk bunu çeşitli yorumlarla genişletir. Alabildiğine dedikodu yapar.
- hazıra dağlar dayanmazatasözüHazırdan tüketmeye dağ kadar para olsa da yetmez. İnsan var olan dünyalığa fazla güvenmemeli, bir yandan yerden bir yandan da çalışmaya, kazanmaya devam etmelidir.
- malı mala canı cana ölçmeliatasözüMalımız ve canımız bizim için ne değerde ise başkalarının mal ve canları da kendileri için o değerdedir. Öyleyse bizim malımıza ve canımıza gelmesini istemediğimiz bir zararın başkasının malına ve canına gelmesini nasıl hoş görebilir, buna nasıl izin verebiliriz?
- tutulan sakal yolunuratasözüBir suçu birlikte işleyenlerden yakayı ele veren cezayı çeker.
- elçiye zeval olmazatasözüBir kimsenin sözünü başka bir kimseye iletmekle görevli kişi, bu sözlerden sorumlu değildir. Sözler kırıcı ise bunda aracının bir suçu yoktur. Onu cezalandırmak gibi bir davranışta bulunulmamalıdır.
- ayın on beşi karanlık, on beşi aydınlıktıratasözüKişinin yaşamındaki kötü gidiş sürüp gitmez; iyi günler de gelir.
- akılsız kasabın gerisine kaçar masadıatasözüKafası çalışmayan kimse, elindeki fırsatı kullanmak şöyle dursun, onun kendi zararına işlemesine yol açar.