Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- zora dağlar dayanmazatasözüZor kullanan kişilere, çok güçlü sanılan kimseler bile boyun eğer.
- zora, beylerin borcu varatasözüZor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.
- zerdaliden kaval olmaz, al zurnadan haberiatasözüBir işin iyi yapılabilmesi, gereken koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. İşe yaramayan araçlarla beğenilecek bir sonuç elde edilemez.
- zengin silkinse fakir bay oluratasözüZengin, kazancının küçük bir parçasını verse fakir gönenir, zenginleşmiş gibi olur.
- zengin kesesini döver, züğürt diziniatasözüBir işi yapmak gerektiği zaman, zengin işte para diye kesesini döver. Züğürt ise, yapmak istediği işi parasızlık yüzünden yapamayacağı için dizini döver.
- zengin giyerse sağlıcakla, fakir giyerse nerden buldu ki derleratasözüZenginin gösterişli giysiler giymesi doğal karşılanır. Fakirin düzgünce giyinmesi yadırganır,çok görülür.
- zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırıratasözüZengin, para gücüyle en zor işleri başarır. Züğürt, parasızlık yüzünden, en kolay işi başaramaz.
- zenginin iki dünyası da mamurduratasözüVarlıklı kişi, bu dünyada gönlünce yaşar. İbadet sayılan, yoksullara, hayır işlerine yardımlarıyla da öbür dünya rahatını sağlar.
- zenginin horozu bile yumurtlaratasözüParalı kişi, kısır sanılan işlerden bile kar sağlama yolunu bulur.
- zenginin azığını, kürk giyer yaz günüatasözüPara, kimi kişileri gösterişe ve budalaca savurganlığa sürükler.
- zemheride yoğurt isteyen cebinde bir inek taşıratasözüGerçekleşmesi güç bir şey isteyen kimse, isteğini gerçekleştirecek çareyi bulmak zorundadır.
- zemheride kar yağmadan kan yağması iyiatasözüZemheride kar, yağmur yağarsa çiftçilerin o mevsimdeki tarla işlerini yapmalarına, tarlayı sürmelerine engel olur. Bu yüzden o yıl iyi ürün alınamaz.
- zararın neresinden dönülse kârdıratasözüSürüp giden zararlı bir işten ne denli erken vazgeçersek, daha sonra uğrayacağımız zararı o denli azaltmış, sonuç olarak o kadar kâr etmiş oluruz.
- zahirenin ambarı sabanın ucundadıratasözüİyi sonuç almak isteyen, işine dört elle sarılmalıdır.
- zırva tevil götürmezatasözüSaçma söz -ne denli akla yatacak bir anlamla yorumlanmak istenirse istensin- niteliğini değiştirmez.
- züğürt olup düşünmektense uyuz olup kaşınmak yeğdiratasözüUyuz olup kaşınmak, insanı çok rahatsız eder. Ama züğürtlük dolayısıyla ne yapacağım diyedüşünmek, daha çok rahatsız eder.
- züğürtlük, zadeliği bozaratasözüSoylu kimse züğürtleyince, soyluluğu unutulur.
- yuyucunun hakkı eline geçsin de ölü ister cennete gitsin ister cehennemeatasözüÜcret karşılığında iş yapan, alacağı paradan başka bir şey düşünmez. Yaptığı işin sahibine kaça mal olacağı gibi şeyler umurunda değildir.
- yuvayı yapan dişi kuşturatasözüBir evin yönetim, geçim düzenini ve ailenin mutluluk içinde yaşamasını kadın sağlar.
- yurdun otlusundan kutlusu yeğdiratasözüİnsan, üzerinde rahat yaşamadıktan sonra yurdu verimli olmuş, neye yarar?
- yumurtlayan tavuk bağırgan oluratasözüÇalışkan ve verimli kişi, kendini göstermek ve yaptığı yararlı işi herkese duyurmak içinsesini yükseltir.
- yumurtada kıl bitmezatasözüKısır ortamdan verim beklenmez.
- yumurtadan çıkan yine yumurta çıkarıratasözüHer canlı soyuna çeker; soyunun özelliklerini taşır.
- yularsız deve yedilmezatasözüDisipline bağlı olmayan kişi, istenildiği gibi yönetilemez.
- yularsız ata binilmezatasözüBir disipline bağlı olmayan işin başına geçmek doğru değildir.
- yorgun eşeğin çüş canına minnetatasözüVerilen dinlenme fırsatı, yorgun kişiyi çok sevindirir.
- yol yürümekle, borç ödemekleatasözüNasıl yol yürümekle, borç ödemekle bitirilirse, yapılacak herhangi bir iş de üzerinde sürekliolarak çalışmakla başarılır.
- yol bilen kervana katılmazatasözüBir işi kendi başına yapabilecek olan, başkalarının yardımına gereklik duymaz.
- yoldan kal, yoldaştan kalmaatasözüYolculukta arkadaş çok önemlidir. İnsan, iyi bir arkadaşla yolculuk yapmak için, gerekirseyolculuğunu geri bırakmalıdır.
- yoldan giden yorulmazatasözüBir işi yoluyla, yöntemiyle yapan güçlük çekmez.