Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- sıçan çıktığı deliği biliratasözüGizli bir iş yapmak üzere girişime geçmiş olan kişi, yakayı ele verme durumunda kalıncanereye kaçacağını bilir.
- işi üç nalla bir ata kaldıatasözü"Eline geçen imkân henüz yapmak istediği şeyi gerçekleştirmesini sağlayacak kadar değil ama yine de umutlanıyor" anlamında kullanılan bir söz
- her taş baş yarmazatasözüHer korkulan şey tehlikeli değildir.
- at sahibine göre eşeratasözüBirinin yönetimi altında çalışan kişi, tutumunu yöneticisinin durumuna göre ayarlar.
- değirmenden gelenden poğaça umarlaratasözüBaşka bir yerden gelen kimseden, geldiği yerle ilgili, küçük de olsa, bir armağan beklenir.
- karga şakırdamış bülbülüm sanmışatasözüBir ustayı taklit eden aptal, kendini ustalığa yükselmiş gibi görür.
- ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasınıatasözüBir girişimden iyi sonuç almak isteyen temeli sağlam kurmalıdır. Nitekim ekilen tohum güzel olursa çıkan ekin de güzel, güçlü ve bol olur.
- yoksul âlâ ata binse, selam almazatasözüGörmemiş kimse görmüşlerin durumuna erse, herkese yüksekten bakar;kimseye selam vermez olur.
- sarığı sarar, sarar, ulamı yetiştiği yere sokarsınatasözüYürüttüğünüz işi amaçlanan sonuca ulaştıramasanız bile ulaşabildiğiniz evre de olumlu bir aşamadır.
- sağırlar birbirini ağırlaratasözüToplum içinde önemsenmeyen kişiler birbirlerine değer verir, saygı gösterirler.
- ardında yüz köpek havlamayan kurt, kurt sayılmazatasözü"Önemli kimseleri çekemeyip onlara dil uzatanların çok olduğunu anlatır." anlamında bir söz.
- balta değmedik ağaç olmazatasözüZarar görmeyen, yıkımlara uğramayan kimse yoktur.
- ana besler hurmayla, eloğlu karşılar yarmaylaatasözüHer anne, çocuğunu büyük bir şefkat ve özenle nazlı olarak yetiştirir. Çocuk topluma karışınca yaşamın ve çevresinin insafsızlıklarıyla karşılaşır.
- su küçüğün, sofra büyüğünatasözüSu, büyüklerden önce küçüklere verilmelidir. Çocuklar istedikleri kadar su içebilirler. Ancak çocukların sofradaki her şeyi yemelerine izin verilmemelidir.
- kabiliyetli çırak ustayı geçer Bunun ustası falancadıratasözüYetişemez dememeli. Yetenekli çırak, ustasını geçer. Böyle olmasaydı hiçbir dalda ilerleme olmazdı.
- bir pire için bir yorgan yakılmazatasözüKüçük bir zararı önlemek için büyük bir zarar göze almak yanlıştır
- helva şirin, nefis kafiratasözüYasaklanan ya da ele geçirilmesi güç olan şeyin çekiciliği karşısında ona kavuşma isteğini yenmek güçtür.
- cami ne kadar büyük olsa imam gene bildiğini okuratasözüÇevrenin eğilimi ne olursa olsun, söz kendisinden biten kişi, yapabildiğini (ya da istediğini) yapar.
- ata binen nalını, mıhını araratasözüKişi, kullanacağı şeyin ayrıntılarını da almalı, eksik bir durumu kalmamasına dikkatetmelidir.
- kurtla ortak olan tilkinin hissesi ya tırnaktır ya bağırsakatasözüGüçlü ile hileci ortak olsa güçlünün dediği olur. Hileci, ortağının kendisine vereceği, işe yaramaz paya razı olmak zorundadır. Yoksa parçalanmak tehlikesi vardır.
- bundan iyisi Şam'da kayısıatasözüDaha iyisi zor bulunur.
- acar tazı çullu da belli olur, çulsuz daatasözüDeğerli kişi, gösterişi, giyim kuşamı olmasa da değerinden bir şey yitirmez; nerede olsa tanınır.
- misafirin yüzsüzü sahibini ağırlaratasözüKendisinin ağırlanması gereken yüzsüz konuk, ev sahibine yol gösterir gibi ağırlama işini üzerine alır.
- hesapsız kasap ya bıçak ya da masa kıraratasözüİşinin ehli olmayan, ne yapacağını önceden iyi düşünmeyen kişi, işin içinden bir türlü çıkamaz. Bu uğurda baş vurduğu araçları da heder eder.
- yemeğin iyisi hazırıdıratasözüTanrı'nın verdiği kısmet, hazır olan yemektir. En iyi yemek budur.
- ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan araratasözü"Kocası iyi olmayan bir kadın, kendi ne kadar zengin olursa olsun mutlu olamaz" anlamında kullanılan bir söz.
- ananın çıktığı dala kızı salıncak kuraratasözüBüyüklerinin tutumu çocuklara örnek olur. Çocuklar o yolu benimser; bununla yetinmeyerekdaha ileri giderler.
- kazan kazana kara demişatasözüKınanacak bir durumu olan kimse, kendi kusuruna bakmaz da başkasındaki benzer durumu kınar.
- ak koyunun kara kuzusu da oluratasözüİyi bir ailenin çocuğu kötü de olabilir.
- önce iğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı eleatasözüÖnce küçük incitici bir işlemin bize yapacağı etkiyi düşünmeli, ondan sonra bunun daha ağırını başkasına uygulamanın doğru olup olmadığına karar vermeliyiz.