Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- akşama karşı gitme, tana karşı yatmaatasözüYola, akşamüstü çıkılmamalı, seher vakti çıkılmalıdır.
- eşek ölür kalır semeri, insan ölür kalır eseriatasözü✓İnsanın geride bıraktığı kalıcı değer, yaptığı işler ve eserlerdir.
- buğday başak verince orak pahaya çıkaratasözüGereksinim duyulan şey değer kazanır.
- eşek bile bir düştüğü yere bir daha düşmezatasözüEn aptal kişi bile uğradığı yıkımdan ders alır. O yıkıma yol açan şeylerden artık kendini korur.
- inek ağzından sağılıratasözüBir kişiden ya da hayvandan bol verim bekleyen onu iyi beslemeli, doyurmalıdır.
- varsa hünerin, var her yerde yerin; yoksa hünerin, var her yerde yerinatasözüHünerli kişinin toplum içinde her zaman iyi bir yeri vardır. Hünersiz kişi de nereye gitse işe yaramadığından, niçin bir iş yapamadığına üzülür.
- altın pas tutmazatasözüŞerefli, temiz insana hiç kimse leke süremez.
- acıyan uyumuş, acıkan uyumamışatasözüHer türlü sıkıntıya katlanlır, açlığa katlanılmaz.
- akıllı olsa her sakallı kişi, sakallılara danışırlardı her işiatasözüHer yaşlı, sakallı kişi akıllı sanılmamalıdır. Akıl yaşta değil baştadır.
- elden gelen övün olmaz, o da vaktinde bulunmazatasözüBir kimsenin sürekli ihtiyaçları, başkasının yardımıyla tam olarak karşılanamadığı gibi bu yardım, gerekli olduğu zamanda da yapılmaz. Onun için kişi yalnız kendi kazancına güvenmelidir.
- ihmalin devlete zarara varatasözüİhmalci kişinin zengin olması kolay değildir. Çünkü kazanç getiren işi vaktinde yapmaya üşenir; fırsatı kaçırır.
- bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu varatasözüYaşı küçük ancak herkesten farklı alışkanlıklar, huylar edinmiş.
- baktın ki kar havası, eve gel kör olasıatasözüTehlikeli bir durum belirmeye başlayınca ondan uzak kalmanın yoluna bakılmalıdır.
- kalendere kış geliyor demişler, titremeye hazırım diye cevap vermişatasözüYaşamanın felsefesine eren kişi, en sevimsiz, dahası rahatsız durumları bile hoş karşılar.
- aç arslandan tok domuz yeğdiratasözüSadece soyluluk işe yaramaz. Soysuz olup para kazanan, soylu olup da para kazanmayandan üstündür.
- bir ev donanır, bir kız donanmazatasözüBir kızı donatmak, bir ev düzmekten daha güç, daha masraflıdır. Evin eksikleri bellidir. Alırsınız, biter. Kızın ne giyim giderleri biter, ne de çeyiz için alınacak eşyası. Evlenecek kızın gözü eşyaya doymaz.
- el el için ağlamaz; başına kara bağlamazatasözüHerkes, derdinin çaresini başkasından beklememeli; kendisi bulmalıdır. Elin adamı,derdinize sizin gibi yanmaz.
- Allah kulundan geçmezatasözüİşi bozuk giden kişi kendisini kötümserliğe kaptırmamalıdır. Allah dar zamanlarında kuluna yardım eder.
- doğru söz yemin istemezatasözüYemin, yalan olduğu düşünülebilen sözün doğruluğuna inandırmak içindir. Sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gereklilik yoktur.
- benzeye benzeye yaz, benzeye benzeye kış oluratasözüGünler birbirinden çok farklı olmadığı halde hava yavaş yavaş ısınarak yaz, aynı biçimde yavaş yavaş soğuyarak kış gelir. Bu durum toplumun gelişmesinde ve gerilemesinde de görünür.
- bal ile kaymak yenir ama her keseye göre değilatasözüGüzel yemeyi, güzel giymeyi, güzel eşya kullanmayı herkes ister ama bunları ancak parasıbol olanlar yapabilir.
- çocuğun yediği helal, giydiği haramatasözüÇocuğun iyi beslenmesi için ne kadar para harcansa yerindedir. Çünkü büyümesi, gelişmesiyemesine bağlıdır. Ama pahalı giysi ile donatılması doğru değildir. Çünkü çocuk giyeceği horkullanır; kirletir, yırtar. Giysi korunsa bile beş altı ay sonra çocuğa küçük geldiğindenkullanılamaz.
- Allah son gürlüğü versinatasözüAllah, yaşlılık yıllarını bolluk, rahatlık içinde geçirmeyi nasip etsin.
- aç kurt arslana saldırıratasözüAçın gözü kararmıştır. O, karnını doyurmak için gerekirse ölümü göze alarak kendisinden kat kat güçlü olan yaratıklarla boğuşur.
- işini kış tut da yaz çıkarsa bahtınaatasözüBaşladığın işin güç yürüyeceğini, ya da parlak sonuç vermeyeceğini.
- Mısır’daki sağır sultan bile duyduatasözüBir olayı herkesin öğrendiğini, habersiz kimsenin kalmadığını anlatmak için kullanılan bir söz.
- ağır taş yerinden oynamazatasözüAğırbaşlı insan kimsenin oyuncağı olmaz, onu yıpratmaya kimsenin gücü yetmez.
- gücük, ya iti soludurum ya devenin kuyruğuna çıkarım demişatasözüŞubat ayında kimileyin bunaltıcı sıcak olur, kimileyin diz boyu kar.
- gözsüzden gözlü doğar, dilsizden dilli doğar, ille deli soy kovaratasözüKişideki beden sakatlıkları çocuklarına geçmez. Ama delilik soya çeker.
- Allah dağına göre kar veriratasözüAllah herkese dayanabileceği ölçüde yük, sıkıntı verir.