Sözlük dizini
Deyimler
2.997 madde
- nanik yapmakifadeBiriyle alay etmek için baş parmağını burnunun ucuna dayayarak parmaklarını açıp açıp kapamak.
- alabora olmakifadeTekne, sandal vb deniz araçlarıdevrilip ters dönmesi.
- okey atmakifadeOkey oynarken, oyunu okey atarak bitirmek.
- köşeye sıkıştırmakifadeNe yapacağını bilemeyeceği, hareket imkânının kısıtlı olduğu zor bir durumda bırakmak.
- ıhbalaifade(Sivas ağzı) Bekleyelim, görelim, bakalım ne olacak anlamında kullanılır.
- bini bir paraifadeBir şeyin aşırı fazla olması, her yerde bulunması
- kafa tutmakifadeboyun eğmemek, karşı gelmek, diklenme.
- kışı çıkarmakifadeKış mevsimini bir yerde geçirmek.
- ekmeğine yağ sürmekifadeistemediği hâlde birinin işine yarayacak biçimde davranmak.
- fena gözle bakmakfiilKötü niyetini anlatır biçimde bakmak
- hanım iğnesiisimKadınların ince el işlerinde kullandıkları iğne.
- düğün dernek, hep bir örnekifadeolayların ya da yapılan işlerin hep aynı nitelikte olduğunu anlatır.
- denizi geçip çayda boğulmakifadeBüyük güçlükleri aşıp, önemsiz bir engele takılarak yenik düşmek.
- çocuk gibi sevinmekifadeÇok sevinmek
- Medine fukarası gibi dizilmekifadeSıra sıra dizilip beklemek.
- taşı ölçeyimifadeKırık, ezik, yara gibi durumlar anlatılırken bir kimsenin vücudu üzerinde yer gösterildiğinde "benden uzak olsun" anlamında söylenen söz.
- ıncığını cıncığını sormakifade(bir kimsenin) soyunu sopunu, huyunu suyunu iyice öğrenmek için araştırmak.
- canı çekmekifadebir şeyi istemek, istek duymak, arzulamak
- kirişi kırmakifadeBulunduğu yerden ayrılmak, kaçıp gitmek.
- kanı temizlenmekifade{ Öldürülenin arkasından, öldüren kişi veya yakınlarından birini öldürerek öç almak
- üç aşağı beş yukarıifadeBelirlenmiş bir sayıdan biraz fazla veya biraz az olarak
- yalan atmakifadeYalan söylemek
- acısını içine gömmekifadeacısını bağrına basmak
- yemeden içmedenifade(kötü davranışlar için) vakit geçirmeden, hemen.
- yeme de yanında yatifadeÇok lezzetli, pek tatlı yiyecek.
- iğne atsan yere düşmezifadeÇok kalabalık yer.
- altın leğene kan kusmakifadeVarlık içinde hastalık veya sıkıntıçekerek yaşamak
- sudan çıkmış balığa dönmekifadeherhangi bir sebeple ne yapacağını bilememek, çok şaşırmak.
- başına çıkmakfiilBirinden yüz bulup ona karşıpek şımarıkça davranmak
- alt etmekifadeüstünlük sağlamak, yenmek