Sözlük dizini
Yöresel
3.192 madde
- dartıla dartıla iş görmekfiil(Sivas ağzı) Yavaş ve salınarak iş görmek
- güvermekfiil(Sivas ağzı) Yeşermek (ot)
- avkalamakfiil(Sivas ağzı) Elleri ile sarsmak
- anışdırmakfiil(Sivas ağzı) Anlaşılması için dolaylı yoldan hatırlatmak
- al karısıisim(Sivas ağzı) lohusalara geldiğine inanılan efsanevi yaratık
- alayızamirHepsi, tümü.
- ahrazsıfat(Adana, Sivas, Düziçi, Havza ağzı) Dilsiz
- ahıldanesıfat(Sivas ağzı) Herkese akıl veren, bilgiçlik taslayan
- çökelikisim(Çorum ağzı) çökelek
- aleşmekfiil(Sivas ağzı) Bir yerde oturmak, yerleşmek, durmak
- ağlenmekfiil(Sivas ağzı) Durmak, eğlenmek (araba)
- abrası olmakfiil(Sivas ağzı) bir sıkıntının üstüne sıkıntı gelmek
- karakışisimAralık
- songüzisimKasım
- ortagüzisimEkim
- tersyelisim(Reşadiye ağzı) Güneyden mart ayında esmeye başlayan, çiçekleri yakan, hasat mevsiminde ekinleri ve meyveleri olumsuz yönde etkileyen, tarım ürünlerine büyük zarar veren rüzgar
- ağyelisim(Reşadiye ağzı) Batıdan doğuya doğru esen, mart ayında başlayıp ekim ayına kadar devam eden, meyvelerin oluşmasında, ekinlerin başak tutmasında yardımcı olan, esince serinlik veren rüzgar
- karayelisimKuzeybatıdan esen, genellikle soğuk, bazen fırtına niteliğinde rüzgâr.
- sarıyelisim(Reşadiye ağzı) Doğudan batıya doğru esen, aşırı derecede yakıcı bir soğuk yapan, ocak ayından şubat sonuna kadar esen rüzgar
- bostan bozanisim(Sivas ağzı) MihricanEylül ayı başlarındaki soğuk.
- mihricanisim(Sivas ağzı) İlkgüz ile ortagüz arasında (14 Eylül-14 Ekim) görülen, Ülker yeli gibi, çok soğuk esen ve bütün mahsulleri mahveden fırtına
- kuyruk doğumuisim(Sivas ağzı) baba hesabına göre haziranın 18. günü (1 Temmuz) Kuyruk Yıldızı nın doğumuyla ortaya çıkan şiddetli fırtına
- baba hesabıisimAy yılını esas alan takvim
- ülger doğumu fırtınasıisim(Sivas ağzı) Ülger yıldızının, baba hesabına göre mayısın 18. günü (31 mayıs) görünmesiyle gün doğusundan esen şiddetli rüzgar
- sitte sevirisim(Sivas ağzı) Abrıl ayının 7. günü ile 12. günü (20-25 nisan) arasında 6 gün süren sayılı fırtına
- haftı hambalisim(Sivas ağzı) mart dokuzu
- mart dokuzuisim(Sivas ağzı) Baharın başladığı, güneşin Hamel burcuna girdiği ve gece gündüzün eşit olduğu baba hesabına göre, mart ayının 9. günü (22 mart)
- kocakarı soğuklarıisim(Sivas ağzı) Beldir acizin gerçekleştiği günler
- beldir acizisim(Sivas ağzı) Baba hesabına göre gücük ayının 26. günü ile mart ayının 4. günleri (11-17 mart) arasında devam eden sayılı fırtınalar diğer deyişle eski hesap üçü şubattan dördü marttan aczettiren soğuk demektir berıd zaten arapçada soğuk demektir
- gâvurun küfrüisim(Sivas ağzı) Gâvurun günü, gücüğün çıkması ile martın girmesi arasında (tahminen 10-14 mart arasında) olur. Gâvurun küfründe bacaya çıkılarak, horanta (aile fertleri) sayısı kadar taş ayrılır. Herkesin taşı büyükten küçüğe, puharenin (büyük baca) kenarına dizilir. Bir gün sonra taşlar kaldırılarak altına bakılır. Kimin taşının altından fazla böcek çıkarsa onun bu yıl nasibi bol olur. Bu yüzden uğur gerektiren tüm işlerde ailenin bu ferdi öne sürülür. Bu günde kadınlar salıncak kurup sallanırlar. Salıncakta sallanılırsa gâvurun küfrü ve kişinin günahlarının döküleceğine inanılır