Sözlük dizini
Tüm kelimeler
111.849 madde
- bir yiğit kırk yılda meydana geliratasözüGerçekten yiğit ve nitelikli bir kişinin yetişmesi uzun zaman alır; böyle kişiler kolay bulunmaz.
- arı kahrını çekmeyen balın kadrini ne biliratasözüBir şeyin elde edilmesi için gereken zahmeti çekmeyen, onun değerini gerektiği gibi anlayamaz.
- adam yenilmekle marifetli olur, yanılmakla âlimatasözüİnsan yenilgilerinden ve yanılgılarından ders alarak beceri ve bilgi kazanır.
- binde bir gelinen yere gül döşerler, her gün gelinen yere kül döşerleratasözüSeyrek gelen konuk özel ilgi görür; sürekli gelen kişiye zamanla aynı özen gösterilmeyebilir.
- anasına bak kızını al, astarına bak bezini alatasözüBir kızın huyu ve yetişme biçimi hakkında annesine bakarak; bir kumaşın niteliği hakkında da astarına bakarak fikir edinilir.
- arap eli öpmekle ağız kararmazatasözüBirinden yarar sağlamak için ona saygı göstermek, kişinin onurunu zedelemez. Bir işi görülecek kişiye yakınlık göstermenin sakıncası olmadığını anlatır.
- bir adamın karısı onun yarısıdıratasözüEşlerin hayatı ve sorumlulukları paylaştığını, karı kocanın birbirini tamamladığını anlatır.
- alçak tavuk kendini ferik gösteriratasözüDeğersiz ya da önemsiz kimseler kendilerini olduklarından üstün ve önemli göstermeye çalışabilir.
- ağaca beşikten mezara kadar muhtacızatasözüAğaç, insanın yaşamının başlangıcından sonuna kadar pek çok ihtiyacını karşılar.
- ağacın ucuna yel değer, güzel kişiye söz değeratasözüDikkat çeken, güzel ya da başarılı kişiler hakkında söz ve dedikodu eksik olmaz.
- altın eşik, ağaç eşiğe muhtaçtıratasözüVarlıklı ya da güçlü kişiler de zaman zaman yoksul veya güçsüz kişilere ihtiyaç duyabilir.
- bal olan yerde sinek de bulunuratasözüİlgi çekici veya kazançlı şeylerin çevresinde bunlardan yararlanmak isteyenler de bulunur.
- aslı neyse nesli oduratasözüBir kişinin soyundan gelenlerin, atalarının özelliklerini taşıdığı anlatılır.
- bıçak yarası geçer, dil yarası geçmezatasözüBedensel yaralar zamanla iyileşir; kırıcı sözlerin açtığı gönül yarası ise kolay kolay kapanmaz.
- adam kıtlığında keçiye abdurrahman çelebi derleratasözüNitelikli insanların az bulunduğu yerde, sıradan biri bile değerli ve önemli sayılır.
- bir işe başlamak, bitirmenin yarısıdıratasözüBir işe koyulmak, onu tamamlamanın önemli bir bölümünü gerçekleştirmektir.
- bıçak sapını kesmezatasözüİnsan, kendinden olanlara ya da yakınlarına zarar vermez.
- akşam gelen misafirin yiyeceği bulgur sıkısı, yatacağı ahır sekisiatasözüGeç vakitte gelen misafirin ağırlanma imkânı sınırlı olur; misafirin vaktinde gelmesi gerektiğini anlatır.
- akıllı deliye söyletirmişatasözüAkıllı kişi, akılsızın konuşmasına fırsat vererek onun ne olduğunu ortaya çıkarır.
- ağır baş iyidir, yenlik olsa uçaratasözüAğırbaşlı ve ölçülü olmak iyidir; hafif ve düşüncesiz davranan kişi kolayca savrulur.
- arpa eken darı biçmezatasözüKişi, yaptığı işin karşılığını alır; bir şey eken başka bir şey biçmeyi beklememelidir.
- bir elin verdiğini öbür el görmesinatasözüYardım ve iyilik, gösteriş için değil, gizlice ve karşılık beklemeden yapılmalıdır.
- ağaç ne kadar uzarsa uzasın göğe değmezatasözüİnsan ne kadar yükselirse yükselsin, erişemeyeceği şeyler ve gücünün sınırları vardır.
- bir dalın gölgesinde bin koyun eğleniratasözüGüçlü ve koruyucu bir kişinin sağladığı olanaklardan birçok kişi yararlanabilir.
- akıllı düşünene kadar deli oğlunu evermiş, torunu olmuşatasözüAşırı düşünüp karar vermekte geciken kişi davranana kadar, daha az düşünüp harekete geçen kişi işini çoktan bitirmiş olur.
- aş tuz ile, tuz oran ileatasözüHer şeyin güzelleşmesi için uygun bir ölçü gerekir; azı da çoğu da iyi değildir.
- armudun iyisini ayılar yermişatasözüGüzel ve değerli şeylerin bazen onların kıymetini bilmeyenlerin eline geçtiği anlatılır.
- almak kolay, ödemek zorduratasözüBir şeyi borç olarak almak kolay, borcunu geri ödemek ise güçtür.
- bakmakla usta olunsa kasap olurduatasözüBir işi yalnızca izlemekle öğrenip ustalaşmak mümkün değildir; uygulama ve deneyim gerekir.
- baş başa, baş da padişaha bağlıdıratasözüHer yöneticinin veya güçlü kişinin de kendisinden üstün bir makamı vardır.