Sözlük dizini
Tüm kelimeler
111.849 madde
- azıcık aşım, kaygısız başımatasözüAz da olsa kendine yetecek imkânı olan kişinin, sıkıntısız yaşaması daha iyidir.
- at ver, hasım ol; kız ver, hısım olatasözüAtını birine vermenin anlaşmazlığa, kızını evlendirmense akrabalığa yol açabileceğini anlatır.
- baba oğula bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemişatasözüAnne babalar çocuklarına çok şey verir; çocuklar ise çoğu zaman onlara aynı ölçüde karşılık vermez.
- ayağın sığmayacağı yere baş sokulmazatasözüİnsanın gücünü ve imkânlarını aşan işe girişmemesi, altından kalkamayacağı sorumlulukları üstlenmemesi öğütlenir.
- akıllı düşünene kadar deli oğlunu evermiş, torunu olmuşatasözüAşırı düşünüp karar vermekte geciken kişi davranana kadar, daha az düşünüp harekete geçen kişi işini çoktan bitirmiş olur.
- alma el kızının ahını, gökten indirir şahiniatasözüBaşkasının kızına, özellikle gelinine haksızlık etmemek öğütlenir; mazlumun ahının karşılıksız kalmayacağı anlatılır.
- ah alan onmaz, ah yerde kalmazatasözüBaşkalarına kötülük edip onların ahını alan kişi iflah olmaz; yapılan haksızlık karşılıksız kalmaz.
- azı bulamayan, çoğu hiç bulamazatasözüKüçük bir kazanç ya da fırsat elde edemeyen, daha büyüğünü de elde edemez. Büyük sonuçlar için önce küçük imkânları değerlendirmek gerekir.
- ağız yemeyince yüz utanmazatasözüBir kimseden iyilik görmeyen ya da onun sofrasından nasiplenmeyen kişi, ona karşı kendini borçlu veya mahcup hissetmez.
- ağaç ne kadar uzarsa uzasın göğe değmezatasözüİnsan ne kadar yükselirse yükselsin, erişemeyeceği şeyler ve gücünün sınırları vardır.
- ana gibi yar, bağdat gibi diyar olmazatasözüAnne kadar yakın ve değerli bir dost, Bağdat kadar güzel bir diyar bulunmaz.
- at olacak tay yürüyüşünden belli oluratasözüBir kişinin ya da şeyin ileride ne olacağı, daha ilk zamanlardaki özelliklerinden anlaşılabilir.
- azı bilmeyen çoğu hiç bilmezatasözüAzla yetinmeyi ve azı değerlendirmeyi bilmeyen, çoğu da iyi kullanamaz.
- altın kılıç demir kapıyı açaratasözüPara, aşılması zor görünen engelleri bile aşmaya yarayabilir.
- allı yelek, pullu yelek, canfes neye gerek?atasözüGösterişli süslerin ve giysilerin her zaman gerekli olmadığı anlatılır.
- at ile avrat yiğidin ikbalindendiratasözüAtın ve eşin, erkeğin talihini ve yaşamındaki başarısını etkileyen unsurlar olduğunu anlatır.
- ağustosta beynin kaynasın, kışın da tencere kaynasınatasözüYazın çalışıp emek verirsen kışın geçimini sağlayabilirsin.
- adam kıtlığında keçiye abdurrahman çelebi derleratasözüNitelikli insanların az bulunduğu yerde, sıradan biri bile değerli ve önemli sayılır.
- ağaca beşikten mezara kadar muhtacızatasözüAğaç, insanın yaşamının başlangıcından sonuna kadar pek çok ihtiyacını karşılar.
- allah yolu yolsuza düşürmesinatasözüİnsanın kötü niyetli ve güvenilmez kişilerin eline düşmemesi için edilen bir dilektir.
- at binicisini tanıratasözüAtın, binicisinin usta mı acemi mi olduğunu anlayıp ona göre davranacağını; genel olarak da kişinin karşısındakinin niteliğini anlayabileceğini anlatır.
- adamın iyisi iş başında belli oluratasözüBir kişinin yeteneği ve niteliği, çalışırken ve sorumluluk üstlenirken anlaşılır.
- asılmış adamın evinde ipten söz edilmezatasözüİnsanlara acılarını ya da kötü anılarını hatırlatacak konulardan söz etmemek gerekir.
- ağaç yaprağıyla gürleratasözüAğaç yapraklarıyla gür görünür; insan da çevresindekilerle güç ve değer kazanır.
- ağaç ne kadar meyve verirse, dalı o kadar yere eğiliratasözüBilgili ve değerli insan, sahip olduklarını gösteriş konusu yapmaz; alçak gönüllü olur.
- ağaç dalıyla gürleratasözüBir kişi ya da topluluk, çevresindekilerin desteğiyle güç ve saygınlık kazanır.
- ağacın ucuna yel değer, güzel kişiye söz değeratasözüDikkat çeken, güzel ya da başarılı kişiler hakkında söz ve dedikodu eksik olmaz.
- asıl azmaz, bal kokmaz; kokarsa yağ kokaratasözüİyi ve sağlam bir özün kolay kolay bozulmayacağını; kötü bir özellik ortaya çıkarsa kişinin özünün baştan beri iyi olmadığını anlatır.
- ayağa değmedik taş, başa gelmedik iş olmazatasözüİnsan hayatında her türlü güçlük ve sıkıntıyla karşılaşabilir; kimse dertlerden bütünüyle uzak kalamaz.
- aslandan aslan doğaratasözüÇocukların çoğu kez anne babalarına benzediğini ve onların özelliklerini taşıdığını anlatır.