Sözlük / Kategoriler / Terimler
Dil Bilimi
Dil bilgisi, ses bilgisi ve dil bilimi terimleri.
1.066 madde
- ödünçlemekfiilödünç olarak almak
- ögeisimbir bütünü oluşturan, bütünden ayrıştırıldığında da kendi başına anlam taşıyan parça, unsur, uzuv
- ölçünlü dilisimkuralları sözlüklerde ve yazım kılavuzlarında tespit edilmiş, eğitim, hukuk, basın yayın alanları ile resmî yazışmalarda kullanılan, işlev ve geçerlilik alanı geniş, sosyal sınıf ve yerel iz taşımayan dil türü, standart dil
- ölü dilisimGünümüzde kullanılmayan, konuşulmayan, elimizde yalnızca belgeleri olan dil.
- ön adisimbir adı, nitelik, nicelik, yer, sıra v.s. bakımından niteleyen, belirten sözcük, sıfat
- ön ekisimkimi yabancı dillerde sözcük kökünün önüne gelerek sözcüğe belirli bir anlam katan ek
- ön sesisimsözcüğün oluştuğu seslerden ilki
- ön takıisimön ek
- önsellikisimönsel olma durumu
- örneksemeisimörneksemek işi
- ötümlüsıfattonlu.
- ötümlüleşmeisimötümlüleşmek işi
- ötümsüzisimtonsuz.
- özel adisimbir kişiye, benzerlerinden farklı özellik taşıyan varlığa veya topluluğa verilen ad, özel isim, has isim
- özel isimisimözel ad
- özeladbilimisimözel adları, özellikle kişi adlarını konu edinen bilim, onomastik
- özlük zamiriisimkişi adılı
- özneisimcümlede bildirilen işi yapan, yüklemin bildirdiği durumu üzerine alan kimse veya şey, fail, süje
- öğrenilen geçmiş zamanisimTürkçe'de geçmişte gerçekleşen bir eylemden bahsederken, eylemin bizzat gözlemlenmediği, üçüncü şahıslardan veya kaynaklardan elde edildiği bilgisini de veren yapı. Fiillere -miş, -mış, -muş veya -müş eklerinin eklenmesi ile öğrenilen geçmiş zaman bildirme kipi elde edilir.
- üleştirme sıfatıisimpaylaştırma kavramı veren, -ar, -er, -şer ekiyle sağlanan sıfat
- üniteisimbirlik, birleşmiş olma durumu
- ünlemisimtürlü duyguları anlatan veya bir tabiat sesini yansıtan kelime, nida
- ünlüisimses yolunda bir engele çarpmadan çıkan ses, sesli, sesli harf, vokal
- ünlü benzeşmesiisimünlü uyumu
- ünlü uyumuisimkimi dillerde, özellikle Türkçede, sözcüklerdeki ünlülerin incelik, kalınlık ya da düzlük, yuvarlaklık bakımlarından birbirine benzemesi, ünlü benzeşmesi, ahenk kaidesi, büyük ünlü uyumu
- ünsüzisimses yolunda bir engele çarparak çıkan ses, sessiz, sessiz harf, konson, konsonant, abanık, samit
- ünsüz benzeşmesiisimyan yana gelen iki ünsüzün boğumlanma nitelikleri bakımından bir uyum içine girmesi: anbar > ambar, çenber > çember
- üstdilselisimtüm bilim dallarının dilbilimsel açıdan ele alınması, metalinguistik
- üstünisimArap alfabesinde üzerine geldiği ünlünün -e ya da -a ile birlikte okunmasını sağlayan işaret, fetha
- üstünlük derecesiisimen, çok zarfıyla sıfat veya başka zafların nitelik ve nicelik bakımından kazandıkları en üstün anlam