İçeriğe geç
2Wsözlük

ayak

isima·yak

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

ayak, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Bacakların bilekten aşağıda bulunan ve yere basan bölümü”. Bunun dışında 18 anlamı daha vardır; anatomi, müzik ve şiir alanlarında da kullanılır. Mecaz anlamda ve argoda da kullanılır. 98 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

Anlamları

  1. 1.

    anatomi

    Bacakların bilekten aşağıda bulunan ve yere basan bölümü.

  2. 2.

    Birtakım şeylerin yerden yüksekçe durmasını sağlayan dayak, destek veya bunlardan her biri.

    • Yoksa şimdi üzerinden yıllar geçmişken, oturmuşken her şey, hatta senelerce evde yerinden oynatılmamış mobilyalar gibi, ayakları zeminin üzerinde iz yapmış da bilinmemiş ki.— Nalân KİRAZ, Gölgeli Konak, 2014, Alakarga Sanat Yayınları
  3. 3.

    anatomi

    Vücudun belden aşağı bölümü.

    • Ayağına bir pantolon çekti.
  4. 4.

    yürüyüşün ağırlık veya çabukluk derecesi.

    • Senin ayağınla köye akşama kadar varamayız.
  5. 5.

    basamak.

    • İki yandan beş ayak merdivenle kapısına çıkılıyordu.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 23, Dergâh Yayınları
    • Yani çeviri bürosu Sabahattin Eyuboğlu'nun bir parçası olduğu Anadolu Rönesansı'nın en önemli ayaklarından biri.— Cevat Çapan, Sabahattin Eyuboğlu, Sözcükler, 118, 2025, 26
  6. 6.

    ayakkabı.

    • Nasıl da tertemiz. Yerlerde halılar. Ayağını çıkar da öyle gir.— Pınar KÜR, Asılacak Kadın, 1983, 10, Yazarlar ve Çevirmenler Yayın Üretim Kooperatifi
  7. 7.

    müzik

    Mayalardan önce, makama uygun olarak çalınan veya söylenen beste.

  8. 8.

    Yarım arşın veya 30,5 santimetre uzunluğundaki ölçü birimi.

  9. 9.

    göl ayağı.

  10. 10.

    şiir

    halk edebiyatında koşuklarda kısa yedekli dizeler .

  11. 11.

    şiir

    Halk edebiyatında uyak

    • Çabuk, demiş, hiç durmadan şunu ayak yap (kafiye yap), bir mani söyle, yoksa denizde alırsın soluğu.— Osman Cemal KAYGILI, İstanbul'da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, 2007, 49, Merkez Kitapçılık
  12. 12.

    geometri

    bir doğrunun başka bir doğruyu veya bir düzlemi kestiği nokta

    • Dikme ayağını kırmıza tebeşirle çizdi.
  13. 13.

    spor

    karakucak ve yağlı güreşte pehlivanların ayrıldıkları beş dereceden biri

  14. 14.

    spor

    altılı ganyanda yer alan her bir koşu

  15. 15.

    kömür ocaklarında kömürün çıkarıldığı galeri.

  16. 16.

    mecaz

    Bir düşüncenin, bir yapının olmazsa olmazı sayılan, temelini oluşturduğu düşünülen şeylerin her biri.

  17. 17.

    argo

    hile.

  18. 18.

    argo

    rol yapmak.

  19. 19.

    argo

    ilişki.

Dil bilgisi notu

  • ayak, iki heceli (a·yak) bir isimdir.
  • Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: ayağı, ayağa.
  • Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: ayaklar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 19 anlam, 88 deyim, 10 atasözü ve 75 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Köken

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (adak, “ayak”) sözcüğünden.

Hâl ve iyelik çekimi

Göster
Hâl çekimi
HâlTekilÇoğul
Yalınayakayaklar
Belirtmeayağıayakları
Yönelmeayağaayaklara
Bulunmaayaktaayaklarda
Ayrılmaayaktanayaklardan
İlgiayağınayakların
İyelik ekleriyle
KişiTekilÇoğul
benimayağımayaklarım
seninayağınayakların
onunayağıayakları
bizimayağımızayaklarımız
sizinayağınızayaklarınız
onlarınayağıayakları

Deyimler (88)

Tümünü göster (88)

Atasözleri (10)

Birleşik ve türemiş sözcükler (75)

ayakaltı, ayak atışı, ayak ayası, ayak bağı, ayak banyosu, ayakbastı, ayak bileği, ayak divanı, ayak hatası, ayak havlusu, ayak işi, ayak izi, ayakkabı, ayak keseri, ayak kirası, ayak oyunu, ayak perde, ayak satıcısı, ayak tabanı, ayaktakımı, ayak tarağı, ayak tenisi, ayak teri, ayak topu, ayakucu, ayak ucu, ayaküstü, ayaküzeri, ayakyolu, ayağı bağlı, ayağı karıncalı, ayağı uğurlu, ayağı üzengide, ayağına çabuk, ayaktan hasta, ağırayak, altıncı ayak, arka ayak, beşinci ayak, bir ayak evvel, birinci ayak, çatal ayak, dördüncü ayak, dört ayak, düzayak, giderayak, gömme ayak, ikinci ayak, kırkayak, önayak, ön ayak, sacayak, takma ayak, üçayak, üçüncü ayak, yalancı ayak, yalın ayak, yarım ayak, tepeden ayağa, danaayağı, domuzayağı, duvar ayağı, eli ayağı düzgün, göl ayağı, horozayağı, itayağı, kazayağı, kediayağı, kurtayağı, sacayağı, tavşanayağı, tavukayağı, turnaayağı, eline ayağına çabuk, kanı ayaklı

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…