Sözlük dizini
“A” harfi
10.849 madde
- asırlıksıfatYüzyıllık
- atisimatgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan
- at ahırıisimat, eşek, katır vb. yük hayvanlarının barındığı ahır, at damı, tavla
- at arabasıisimçeşitli yükleri taşımak için kullanılan, dört tekerlekli, at koşulmuş taşıt
- at arıklıkta, yiğit gariplikteatasözüAt zayıf iken, kişi garip iken çetin sınavlarını verirler. Bu durumda kişiliklerini yitirmemiş ve görevlerini başarı ile yapmış iseler üstün niteliklerini belirtmiş olurlar.
- at at oluncaya kadar sahibi mat oluratasözüBir çocuk, bir işçi yetiştirebilmek için çok para, çok emek, çok zaman ister. Onlar yetişirama, yetiştiren de her bakımdan yorulur, yıpranır.
- at bakıcısıisimata bakan, tımar eden kişi, seyis
- at beslenirken, kız istenirkenatasözüAt; besili, bakımlı olduğu zaman hem gösterişlidir hem de en çok işe yarayacak durumdadır.Satılacaksa o zaman satılmalıdır. Kız da körpeliği, güzelliği geçmeden, isteyenleri varken evlendirilmelidir.
- at binenin, kılıç kuşananınatasözüHer şey, onu gereği gibi kullanmasını, ondan yararlanmasını bilen kimseye yakışır.
- at binicisini tanıratasözüAtın, binicisinin usta mı acemi mi olduğunu anlayıp ona göre davranacağını; genel olarak da kişinin karşısındakinin niteliğini anlayabileceğini anlatır.
- at binip kılıç kuşanmakifadeBir konuya çok büyük önem vermek, özellikle bir konuya yoğunlaşmak
- at bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulunmazatasözüBir işi başarabilmek için gerekli olan koşullar her zaman eksiksiz olarak ele geçmez. Biri bulunursa öteki bulunmaz; öteki bulunursa beriki bulunamaz.
- at cambazıisimat alıp satan kişi
- at damıisimat ahırı
- at donuisimat kılının rengi
- at gibisıfatvücudu iri yarı olan (kadın)
- at gözlüğüisimatların koşum takımında, göz hizasında bulunan korumalık
- at hırsızlığıisimbaşkasına ait olan at ya da atları çalıp kendine mal etmek, at çalma
- at hırsızıisim(mecaz) kılık kıyafeti ve davranışları güven vermeyen kişi
- at ile avrat yiğidin bahtınaatasözüKişinin satın aldığı atları ve evlendiği kadından memnun kalıp kalmayacağı öncedenkestirilemez. Her ikisi de talihine kalmıştır.
- at ile avrat yiğidin ikbalindendiratasözüAtın ve eşin, erkeğin talihini ve yaşamındaki başarısını etkileyen unsurlar olduğunu anlatır.
- at izi it izine karışmakifadeiyiyi kötüden ayıramayacak kadar bir karışıklık ortaya çıkmak.
- at kaçmaz, et kaçaratasözüAtın iyi koşması için iyi beslenmiş olması gerek.
- at kestanesiisimat kestanesigillerden, 15–30 m yükseklikte, geniş yapraklı, çiçekleri kokulu bir ağaç ve bu ağacın kestaneye benzeyen yemişi, (Aesculus hippocastanum).
- at kestanesigillerisimIki çeneklilerden, örneği at kestanesi olan bir bitki familyası
- at koşturmakfiilÇok geniş, alabildiğine rahat hareket edilebilecek yer ve ortam yaratmak, veya bulmak
- at kudümüy yurt kudümü, avrat kudümüatasözüTürkler; atlarını, yurtlarını, eşlerini kutsal sayar, onların uğur getireceğine inanırlar.
- at olacak tay yürüyüşünden belli oluratasözüBir kişinin ya da şeyin ileride ne olacağı, daha ilk zamanlardaki özelliklerinden anlaşılabilir.
- at oynatmakfiilAtla hüner göstermek
- at sahibine göre eşeratasözüBirinin yönetimi altında çalışan kişi, tutumunu yöneticisinin durumuna göre ayarlar.