Şiir

II. Mahmut'un Hücre-i Saadet'e gönderdiği bir şiiri

Şamdan ihdaya eyledim cüret ya Resulallah! Muradımdır Ulyaya hizmet, ya Resulallah! Değildir ravzaya şayeste destavri-i naçizim, Kabulünde kıl ihsan ve inayet, ya Resullallah! Kimim var hazretinden gayrı, halim eyleyem i'lam, Cenabındadır ihsan ve mürüvvet, ya Resulallah! Dahilek, el-eman, sad-el-eman, dergahına düşdüm Terahhüm kıl, bana şefaat eyle ya Resulallah! Dü-alemde kıl istishab han-ı Mahmud-i adliyi, Senindir evvel ve ahirde devlet ya Resulalllah!

Şiir açıklaması

Şiirde II. Mahmud, Resulallah’a hitap ederek bir şamdan sunduğunu ve bu hizmeti yerine getirme konusunda cüret gösterdiğini anlatır. Şamdan, üzerine ışık kaynağı konulan bir mumluktur; cüret ise yüreklilik ve cesaret demektir. Şair, sunduğu armağanı küçümseyen bir dille dile getirir ve kabul edilmesi için yardım ister.

Şiirin ana duygusu bağlılık, tevazu ve umutla yakarıştır. “Kimim var hazretinden gayrı” sözüyle başka bir dayanağı olmadığını belirtir; dergâha sığındığını söyleyerek merhamet ve şefaat diler. Şefaat, şiirde af için aracılık ve yardım isteği anlamında kullanılır. Son bölümde de iki âlemde desteklenme dileği öne çıkar. Böylece şamdan, yalnızca sunulan bir eşya değil, şairin bağlılığını ve kabul görme umudunu ifade eden bir armağan olarak belirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

cüret: yüreklilik, ataklık, cesaret
şamdan: Üzerine kandil, mum veya herhangi bir ışık kaynağı konulan yüksek tabla; mumluk, çırakma.
hizmet: birinin işini görme veya birine yarayan işi yapma
şefaat: Aracılık, af için vesile olmak, yardım etmek.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)