Şiir

Uçun Kuşlar Uçun

Rıza Tevfik Bölükbaşı · Rıza Tevfik Bölükbaşı kimdir?

Uçun kuşlar uçun, doğduğum yere Şimdi dağlarında mor sümbül vardır Ormanlar koynunda bir serin dere Dikenler içinde sarı gül vardır O çay ağır akar, yorgun mu bilmem Mehtabı hasta mı, solgun mu bilmem Yaslı gelin gibi mahzun mu bilmem Yüce dağ başında siyah tül vardır Orda geçti benim güzel günlerim O demleri anıp bugün inlerim Destan-ı ömrümü okur dinlerim İçimde oralı bir bülbül vardır Uçun kuşlar uçun, burda vefa yok Öyle akarsular, öyle hava yok Feryadıma karşı aks-i sada yok Bu yangın yerinde soğuk kül vardır Hey Rıza kederin başından aşkın Bitip tükenmiyor elem-i aşkın Sende derya gibi daima taşkın Daima çalkanır bir gönül vardır

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, kuşlara doğduğu yere uçmalarını söyler. Orayı mor sümbüller, serin bir dere ve dikenlerin arasındaki sarı gülle anarken, bulunduğu yerde aynı güzelliği ve bağlılığı bulamadığını dile getirir. Doğduğu yerin dağları, suyu ve havası, özlem duyulan bir yuvanın imgelerine dönüşür.

Şair, “Orda geçti benim güzel günlerim” diyerek geçmişe duyduğu hasreti ve bugünkü acısını anlatır. Dağ başındaki siyah tül, doğanın hüznünü; “yangın yerinde soğuk kül” ise içindeki tükenmişlik duygusunu çağrıştırır. Buradaki kül, yanmış şeylerden artakalan tozdur. Son bölümde “elem” sözcüğüyle dile gelen acı, daima çalkalanan gönül imgesiyle sürer. Şiirin ana duygusu, doğulan yere duyulan özlem ve uzaklıkta yaşanan kederdir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

daima: her vakit, sürekli olarak, daim
sümbül: zambakgillerden, 15–20 cm boylarında, parlak yeşil yaprakları ince ve uzun olan, çiçekleri salkım yapısında, hoş kokulu ve türlü renkli (kırmızı, pembe, sarı, mavi) çok yıllık süs bitkisi
elem: acı, dert
kül: Yanan şeylerden artakalan toz madde.
yangın: zarara yol açan büyük ateş
başında: bir şeyin sırada önde olanı, önde geleni
destan: tarih öncesi tanrı, tanrıça, yarı tanrı ve kahramanlarla ilgili olağanüstü olayları konu alan şiir
içinde: süresince, zarfında

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)