“Devrimci eserimizin temel çamuru gençliktir.”

Che Guevara burada "arcilla" (çamur/kil) sözcüğünü kullanarak gençliği, devrimci dönüşümün biçimlendirilebilir ham maddesi olarak tanımlar. Çamur, doğru ellerde kalıcı bir yapıya dönüşebilecek esnek ve şekillendirilebilir bir malzemedir. Ona göre gençlik, geleceğin toplumunun inşasında devrimin en temel malzemesidir; çünkü gençler, eski düzenin alışkanlıklarıyla daha az bağlanmış ve yeniye açıktır.

Bu düşünce, Che'nin Küba devriminden sonra gençliğin siyasal eğitimine ve seferberliğine verdiği önemle uyumludur. Onun bakışında gençlik yalnızca korunup kollanacak bir yaş grubu değil, devrimci toplumun asıl taşıyıcı gücüdür. Gençliğin ideolojik biçimlenmesi, devrimin sürekliliğinin güvencesi sayılır.

Bugün bu söz, gençliğin toplumsal değişimdeki potansiyeline dair yaygın bir inancı dile getirir. Ancak "çamur" benzetmesi, gençleri pasif biçimde şekillendirilecek bir kitle olarak gördüğü için aynı zamanda eleştiriye açıktır. Gençliği özne değil malzeme sayan bu anlayış, değişim özlemiyle ideolojik biçimlendirme arasındaki gerilimi de görünür kılar.