Sözlük dizini
“A” harfi
611 madde · Atasözleri
- ay görmüşün yıldıza minneti yokturatasözüBir şeyin çok üstünü, çok güzelini görmüş olan kimse, ondan daha az değerde olanını beğenmez.
- ay var yılı besler, yıl var ayı beslemezatasözüÖyle zaman olur ki bir aylık kazanç, insanı bir yıl geçindirir. Öyle zaman da olur ki bir yıllık kazanç, bir ay geçindirmeye yetmez.
- ay ışığında ceviz silkilmezatasözüYeterli olmayan koşullar içinde iş yapılırsa beklenen verimli sonuç alınamaz.
- ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmazatasözüİnsan yaşlandıkça türlü türlü engeller, güçlüklerle karşılaşır; çeşitli sıkıntılara, felaketlere uğrar.
- ayaklar baş, başlar ayak olduatasözü"Değersiz kimseler başa geçti, değerliler ise en geride bırakıldı." anlamında kullanılan bir söz.
- ayağa değmedik taş, başa gelmedik iş olmazatasözüİnsan hayatında her türlü güçlük ve sıkıntıyla karşılaşabilir; kimse dertlerden bütünüyle uzak kalamaz.
- ayağı yürüten baştıratasözüİşçinin iyi iş yapmasını, halkın iyi bir düzen içinde çalışmasını baştakiler sağlar.
- ayağın sığmayacağı yere baş sokulmazatasözüİnsanın gücünü ve imkânlarını aşan işe girişmemesi, altından kalkamayacağı sorumlulukları üstlenmemesi öğütlenir.
- ayağında donu yok, fesleğen ister başınaatasözüFakir olmasına bakmadan süslü ve gösterişli yaşam istemek.
- ayağında donu yok, fesleğen takar başınaatasözü"Yoksulluğuna bakmayarak süs ve gösteriş yapmak ister" anlamında bir söz.
- ayağını sıcak tut, başını serin; gönlünü ferah tut düşünme derinatasözüHastalıktan korunmak, vücudumuzu yıpratmamak istiyorsak ayağımızı sıcak, başımızı serin tutmalıyız; olur olmaz şeyleri sıkıntı konusu yapmamalı, geniş yürekli olmalıyız...
- ayağını yorganına göre uzatatasözüGiderini mutlaka gelirine uydurmalısın.
- ayağının altında yumurta olmakatasözüÇok yavaş gitmek
- ayağının bastığı yerde ot bitmezatasözüuğradığı yere bereketsizlik, uğursuzluk getirir.
- ayda bir gel dostuna, kalksın ayak üstüne; günde bir gel dostuna, yatsın sırtı üstüneatasözüNe denli yakın dostun olursa olsun, ona her gün gidersen usanır. Ara sıra git ki saygı ilekarşılasın.
- ayrandan aşağı katık olmazatasözüYapılacak işi kolaylaştırmak için yararlanılacak ucuz nesneler arasından öyle biri seçilir kidaha ucuzu yoktur.
- ayranı yok içmeye, tahtırevanla gider sıçmayaatasözüYoksulluğuna bakmadan gösteriş yapmaya kalkanların gülünçlüğünü anlatır.
- ayranım ekşidir diyen olmazatasözü"Kişiliği tam oturmamış ve ahlaken olgunlaşmamış kimse malını kötülemeye, kendini tenkit etmeye yanaşmaz.
- ayvaz kasap hepsi bir hesapatasözü"Hepsi aynı hesaba gelir" anlamında bir söz.
- ayyar tilki art ayağından tutuluratasözüİşini hile ile yürütmekte olan kişi, bir zaman gelir ki kurnazlığını kullanamaz; yakayı eleverir.
- ayı akım, kirpi yumuşağım demişatasözüHiç kimse kusurunu, çirkinliğini görmez; dahası, erdemleri, güzellikleri bulunduğunu ilerisürer.
- ayı gördüm, yıldıza itibarım yokatasözü"Bir şeyin en iyisine alıştıktan sonra ondan aşağı olanlar beni doyuramaz." anlamında bir söz.
- ayı görmeden bayram etmeatasözüBayram ayının doğduğunu görmeden bayram etmek ihtiyatsızlıktır. Beklenen bütün sevinilecek durumlar için bu ihtiyat gösterilmelidir. İş gerçekleşmeden ona oldu gözüyle bakılıp sevinilmemelidir.
- ayı sevdiği yavrusunu hırpalaratasözüHırpalamak her zaman kötülük yapmak için olmaz; sevgiden ileri gelen hırpalamalar,güvenden ileri gelen çalıştırmalar da vardır.
- ayı yavrusunu severken öldürürmüşatasözüAşırı sevgi ve korumacılık, iyi niyetli olsa bile zarar verebilir.
- ayıdan post düşmandan dost olmazatasözüAyının postu ağır olur taşıyamayız, düşmanı da dost yaparsak bize ihanet eder
- ayın on beşi karanlık, on beşi aydınlıktıratasözüKişinin yaşamındaki kötü gidiş sürüp gitmez; iyi günler de gelir.
- ayının bildiği kırk türkü, kırkı da armut üstüneatasözüBir kişinin bildiği ya da konuştuğu tek konuya takılıp kalmasını anlatır.
- ayıya sormuşlar, mesleğin ne diye; berberlik demiş, amma da eline yakışır ya demişleratasözüBir işi yapmaya uygun olmayan kişinin o işi seçmesiyle alay edilir.
- ayıyı fırına atmışlar, yavrusunu ayağının altına almışatasözüDuygusuz insanlar, kendilerini kurtarmak için gerekiyorsa, çocuklarını tehlikeye atmaktan çekinmezler.